Kanal tedavisi görmüş periapikal lezyonlu maksiller ve mandibular anterior dişlerin apikal rezeksiyon ve retreatment sonrası kırılma dayanımlarının sonlu elemanlar analiziyle değerlendirilmesi
Evaluation of the fracture resistance of root canal–treated maxillary and mandibular anterior teeth with periapical lesions after apical resection and retreatment using finite element analysis
- Tez No: 994225
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMRAN GÜLŞAHI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Sonlu elemanlar analizi, maksilla, mandibula, anterior diş, kanal tedavisi yenilenmesi, retreatment, apikal rezeksiyon, kırılma dayanımı, Finite element analysis, maxilla, mandible, anterior teeth, root canal retreatment, retreatment, apical resection, fracture resistance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Diş Hastalıkları Tedavisi ve Endodonti Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Endodontik tedavi, enfekte pulpa dokusunun uzaklaştırılması, kanalların şekillendirilip dezenfekte edilmesi ve uygun biyouyumlu materyallerle doldurulmasını kapsayan bir prosedürdür. Primer endodontik tedavinin başarısızlıklarında enfeksiyonun ortadan kaldırılması amacıyla cerrahi olmayan kanal tedavisi yenilenmesi (retreatment) veya cerrahi apikal rezeksiyon tedavileri uygulanabilmektedir. Bu tedavi yaklaşımlarının dişin biyomekanik yapısı üzerindeki etkileri kritik olmakla birlikte, anterior bölgede retreatment ve apikal rezeksiyonun birlikte uygulanmasının kırılma dayanımı üzerindeki etkilerini karşılaştıran çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada da periapikal lezyona sahip maksiller ve mandibular anterior dişlerde farklı tedavi protokollerinin biyomekanik davranışlarını sonlu elemanlar analizi (FEA) yöntemi ile değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın sıfır hipotezi, maksiller ve mandibular anterior dişlerin retreatment sırasında kök duvarlarındaki madde kayıplarını, apikal rezeksiyon sonucu oluşan vertikal kemik kaybını, retreatment ve apikal rezeksiyonun kombine uygulanması sonucu oluşan lateral ve vertikal kayıpların hem kendi aralarında hem de diş ve dişin bulunduğu çenelerde kırılma dayanımı üzerinde bir etkisi olmadığıdır. Çalışmada 11, 12, 13, 41, 42 ve 43 numaralı dişler için üç boyutlu modeller hazırlanmış; mine, dentin, periodontal ligament, kortikal ve trabeküler kemikler elastik özellikleriyle tanımlanmıştır. Periapikal lezyon modele dahil edilmiş; anterior maksilla D3, anterior mandibula ise D1 kemik tipinde modellenmiştir. Her diş için referans modelin yanı sıra eksik şekillendirme, kısa dolum, taşkın dolum, fazla madde kaybı ve kanal içinde kırık alet varlığı gibi modeller oluşturulmuştur. Tedavi yaklaşımları retreatment, apikal rezeksiyon ve retreatment ile rezeksiyonun birlikte uygulandığı kombine tedavi olmak üzere üç senaryoda değerlendirilmiştir. Analizler, tüm dişlerde en yüksek gerilme değerlerinin retreatment ile apikal rezeksiyonun birlikte uygulandığı modellerde olduğunu göstermiştir. Buna karşın yalnızca apikal rezeksiyon uygulanan modellerde, retrograd dolgu materyalinin apikal bölgede stres absorbe edici bir tampon görevi görmesi nedeniyle stres artışı daha sınırlı kalmıştır. Maksiller diş modellerinin tedavi senaryolarında stres seviyeleri mandibulaya kıyasla daha düşük bulunmuştur; bu bulgu, farklı kemik tiplerinin elastik özellikleri ile de uyumludur. Sonuç olarak, retreatment ve apikal rezeksiyonun birlikte uygulanması anterior dişlerde en yüksek kırılma riskini oluşturan protokol olarak belirlenmiş; bu durum sıfır hipotezin reddedilmesine yol açmıştır. Bulgular, konservatif hazırlama tekniklerinin önemini ve özellikle mandibular anterior bölgede rezeksiyon endikasyonunun dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Endodontic treatment involves removing infected pulp tissue, shaping and disinfecting root canals, and filling them with biocompatible materials. When primary treatment fails, nonsurgical root canal retreatment or surgical apical resection may be required to eliminate persistent infection. Although both procedures aim to restore periapical health, their biomechanical influence on root integrity remains clinically significant. Evidence comparing fracture resistance after retreatment and apical resection, particularly in anterior teeth, is limited. This study therefore evaluated the biomechanical behavior of maxillary and mandibular anterior teeth with periapical lesions under different treatment protocols using finite element analysis. The null hypothesis stated that dentin loss during retreatment, vertical root reduction following apical resection, and the combined structural alterations resulting from both procedures would not significantly influence fracture resistance within or between maxillary and mandibular anterior teeth. Three-dimensional models were created for teeth numbered 11, 12, 13, 41, 42, and 43. Enamel, dentin, periodontal ligament, cortical bone, and trabecular bone were assigned realistic elastic properties. A periapical lesion was incorporated; the anterior maxilla was modeled as D3 bone and the anterior mandible as D1 bone. Alongside a reference model, five clinical scenarios were simulated: insufficient preparation, short filling, overfilling, excessive dentin removal, and fractured instrument. Treatment protocols were tested under three conditions: retreatment alone, apical resection alone, and the combined application of retreatment and apical resection. Analyses showed that the highest stress values occurred when retreatment and apical resection were applied together. In contrast, apical resection alone produced smaller stress increases, likely because the retrograde filling material acted as an apical stress-dampening barrier. Maxillary models consistently demonstrated lower stress levels than mandibular models, reflecting differences in bone density and elasticity. In conclusion, combining retreatment with apical resection created the highest biomechanical risk among all protocols, leading to rejection of the null hypothesis. These findings highlight the importance of conservative retreatment strategies and careful indication of apical resection, particularly in mandibular anterior teeth, where anatomical characteristics predispose roots to increased stress accumulation.
Benzer Tezler
- Endodontik tedavi görmüş lezyonlu maksiller santral dişte hazırlanmış farklı protez altyapılarının sonlu elemanlar analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of different prosthetic infrastructures prepared in endodontically treated maxillary central tooth with lesion with finite element analysis
GÜLŞAH İÇEN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER KIRMALI
- Farklı post materyalleri ile restore edilmiş endodontik tedavi görmüş lezyonlu maksiller santral dişte yük altında ortaya çıkan yapısal gerilme dağılımlarının sonlu elemanlar analizi ile incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MEHMET BARIŞ AKAR
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER KIRMALI
DOÇ. DR. DAMLA KIRICI
- Preoperatif verilerle yapay zeka destekli endodontik tedavi prognozunun belirlenmesi
Artificial intelligence-supported endodontic treatment prognosis determination with preoperative data
ŞEVVAL AYTÖRE KAPLAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARSLAN TERLEMEZ
- Maksiller molar dişlerde ekstra kanal prevalansı ve kanal tedavisi görmüş dişlerde tespit edilemeyen ekstra kanalların periapikal lezyon ile ilişkisinin değerlendirilmesi: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi analizi
Prevalence of extra canals in maxillary molars and the association between undetected extra canals in endodontically treated teeth and periapical lesions: A cone-beam computed tomography analysis
EMİNE ZEYNEP KÜREKCİ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2026
Diş HekimliğiMarmara ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KARADAYI
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ SİNAN HORASAN
- Diş hekimliği lisans öğrencileri tarafından yapılan kök kanal tedavisi ve üst restorasyonların kalitesinin periapikal sağlık ile ilişkisinin değerlendirilmesi: Retrospektif bir çalışma
Evaluation of the relationship between periapikal health and the quali̇ty of root canal treatment and upper restorati̇ons performed by dental undergraduate students: A retrospecti̇ve study
AHMET EMRE KASSAP
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZNUR GÜÇLÜER