0-6 YAŞ ÇOCUK SAĞLIĞI DEĞERLENDİRMESİNDE EBEVEYNLERİN ÜLKE ÇOCUK SAĞLIĞI İZLEM PROTOKOLÜNE UYUM VE BİLGİDÜZEYLERİNİN KESİTSEL DEĞERLENDİRMESİ
CROSS-SECTIONAL ASSESSMENT OF PARENTS' COMPLIANCE AND KNOWLEDGE LEVELS WITH THE NATIONAL CHILD HEALTH MONITORING PROTOCOL IN 0-6 YEAR CHILD HEALTH ASSESSMENT
- Tez No: 994267
- Danışmanlar: PROF. DR. VESİLE MELTEM ENERGİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 0–6 yaş grubu çocuklara yönelik sağlık izlem süreçlerinde ebeveynlerin Türkiye Çocuk Sağlığı İzlem Protokolüne uyum düzeylerini ve uygulamalara ilişkin bilgi durumlarını değerlendirmek amacıyla kesitsel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Çalışmaya, Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran, kronik hastalığı bulunmayan ve 0–6 yaş aralığında olan 500 çocuk ve ebeveynleri dahil edilmiştir. Veriler; sosyodemografik özellikler, protokole uyum ve bilgi düzeylerini ölçmeye yönelik yapılandırılmış bir anket formu ile toplanmıştır. Elde edilen bulgular, ebeveynlerin çocuk sağlığı izlem sıklığını ve yenidoğan tarama programlarının zamanlamasını bilme düzeylerinin düşük olduğunu, izlem başvuru sayılarının ise protokolde önerilen düzeyin gerisinde kaldığını göstermiştir. Bilgi düzeyini artıran temel etkenlerin ebeveynlerin eğitim durumu ve sağlık personelinden alınan bilgilendirme ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Aşı takibi, büyüme–gelişme izlemleri ve beslenme danışmanlığı gibi protokolün önemli bileşenlerinde ise bilgi eksikliklerinin devam ettiği görülmüştür. Katılımcılar arasından yalnızca aile hekiminden ve yalnızca pediatri hekiminden bilgi alanlar karşılaştırıldığında, pediatri hekiminden bilgi alan ebeveynlerin işitme testi, göz muayenesi, görme keskinliği ve gelişimsel kalça displazisi zamanlamasını doğru bilme oranlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (sırasıyla p<0,001; p<0,05; p<0,05; p<0,05). Aynı grubun ücretli aşı varlığını bilme ve ücretli aşı yaptırma oranlarının da daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, pediatri hekimlerinin özellikle tarama programları, gelişimsel değerlendirmeler ve aşı uygulamaları konusunda ebeveyn bilgi düzeyini artırmada önemli bir role sahip olduğunu göstermektedir. Genel olarak değerlendirildiğinde, ebeveynlerin izlem kavramına ilişkin bilgi düzeylerinin düşük olması, izlem uyumunun sınırlı kalmasıyla paralellik göstermektedir. Bu bulgular, ebeveynlere yönelik bilgilendirici müdahalelerin, aile hekimliği birimlerindeki eğitim uygulamalarının ve toplum temelli farkındalık çalışmalarının güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Ayrıca pediatri hekimlerinin izlem süreçlerine aktif olarak dahil olmasının, özellikle gelişimsel değerlendirmelerin doğruluğu, taramaların zamanında yapılması ve aşılama ile ilgili güncel bilgilerin ebeveynlere aktarılması açısından kritik bir katkı sunduğu düşünülmektedir. Bu nedenle, çocuk sağlığı izlemlerine ilişkin bilgi eksikliğinin giderilmesi ve pediatri hekimlerinin sürece daha etkin şekilde entegre edilmesi, protokole uyumun artırılmasında önemli bir unsur olarak değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This cross-sectional study was conducted to evaluate parents' adherence to the Turkish Child Health Monitoring Protocol and their level of knowledge regarding its components for children aged 0–6 years. The study included 500 children without chronic diseases and their parents who presented for any reason to the pediatric outpatient clinics of Necmettin Erbakan University, Faculty of Medicine, Department of Pediatrics. Data were collected using a structured questionnaire assessing sociodemographic characteristics, adherence to the protocol, and parental knowledge levels. The findings revealed that parents had low levels of knowledge about the recommended frequency of child health monitoring and the timing of newborn screening programs, and that the number of follow-up visits remained below the levels recommended by the protocol. Parental education level and receiving information from healthcare professionals were identified as key factors associated with higher knowledge levels. However, knowledge gaps persisted in essential components of the protocol, including vaccination follow-up, growth and developmental monitoring, and nutritional counseling. Comparison of parents who received information solely from family physicians with those informed exclusively by pediatricians showed that the latter group had significantly higher accuracy in knowing the timing of hearing screening, eye examinations, visual acuity assessment, and congenital hip dysplasia screening (p<0,001; p<0,05; p<0,05; p<0,05, respectively). Additionally, awareness of optional vaccines and the rate of receiving these vaccines were higher among parents informed by pediatricians. These findings highlight the crucial role of pediatricians in improving parental knowledge on screening programs, developmental assessments, and immunization practices. Overall, the parallel relationship between low parental knowledge and limited adherence to monitoring schedules underscores the need to strengthen educational interventions, family medicine–based training initiatives, and community-based awareness activities. Furthermore, the active involvement of pediatricians in follow-up processes is considered critical for ensuring accurate developmental evaluations, timely implementation of screening procedures, and effective communication of up-to-date immunization information to parents. Addressing parental knowledge gaps and integrating pediatricians more effectively into child health monitoring services may significantly contribute to improving adherence to the national protocol.
Benzer Tezler
- Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran hastaların ebeveynlerinin COVİD-19 aşıları hakkında düşünceleri
Bezmi̇alem Vakif university hospital child HEALTH and diseases polyclinic on COVİD-19 vaccines
ÇEKDAR SEYİT RIZA TAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEYZA USTABAŞ KAHRAMAN
- Pediatrik yaş grubunda tıbbi işlem ve tedavi retlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of medical procedure and treatment rejections in pediatric age group
MİNE KORCUM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM BAĞ
- Doğrulanmış ilaç aşırı duyarlılık reaksiyonu olan 8-18 yaş arasındaki çocukların yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Quality of life assessment for children aged 8-18 with Adiagnosis of confirmed drug hypersensitivity reaction
MERVE TANIDIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE DİBEK MISIRLIOĞLU
- Ebeveynlerin çocuklarda sünnet operasyonuna yönelik bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of parents' knowledge and attitudes towards circumcision operation in children
KEMAL DURMUŞOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR ÖZTÜRK
- İki farklı video gösteriminin adenotonsillektomi yapılan çocuklarda ağrı ve anksiyete üzerine etkisi: randomize kontrollü bir çalışma
The effect of two different video screenings on pain and anxiety in adenotonsillectomized ahildren: A randomized controlled study
MİHRİYE KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM KÜRTÜNCÜ
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN KURT