Mimarlık eğitiminde üretken tasarım: Yaratıcı bir model
Generative design in architectural education: A creative model
- Tez No: 994402
- Danışmanlar: PROF. DR. LEYLA YEKDANE TOKMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma, üretken tasarımın mimarlık eğitimine dâhil edilmesini, kapsamlı bir literatür taramasıyla ortaya konan eğilimler ve vaka çalışmalarının sunduğu uygulama örnekleri üzerinden incelemektedir. Bulgular, üretken modellerin tasarım uzayını genişleterek öğrenci çalışmalarında kavramsal çeşitliliği ve yaratıcılığı artırdığını ve fikirden prototipe geçiş süresini kısalttığını göstermektedir. Ayrıca bu modeller, erken tasarım aşamalarında çok sayıda performans ölçütünün eşzamanlı olarak değerlendirilmesine olanak tanımaktadır. Bu durum, öğrenciler ve tasarımcılar tarafından geliştirilen çözümlerin çevresel ve yapısal performansının daha sistematik biçimde iyileştirilmesine katkı sunmaktadır. Böylece üretken yaklaşımlar tasarım ürünlerinin sürdürülebilirlik niteliğini güçlendirmektedir. Bu süreçleri deneyimlemek, öğrencilerde algoritmalarla düşünme, veriye dayalı karar alma ve mesleki yeterliliklerin gelişimini desteklemektedir. Öte yandan uygulamada öne çıkan başlıca sınırlılıklar; özgünlük ve kaynak şeffaflığına ilişkin etik kaygılar, eğitmen yetkinliklerindeki farklılıklar ve kurumsal altyapı eşitsizlikleridir. Bu kazanımların kalıcı ve tutarlı biçimde sağlanabilmesi için pedagojik yönlendirme, veri yönetimi ve öğretim kapasitesinin güçlendirilmesi kritik bir gereklilik hâline gelmektedir. Bu doğrultuda çalışmada, mimarlık eğitiminde üretken tasarımın lisans ve lisansüstü düzeyde kademeli entegrasyonuna yönelik bir model önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the integration of generative design into architectural education through trends identified in a comprehensive literature review and implementation examples provided by case studies. The findings indicate that generative models expand the design space, increase conceptual diversity and creativity in student work, and shorten the time from idea to prototype. Moreover, these models enable the simultaneous evaluation of multiple performance criteria in the early stages of design. This contributes to a more systematic improvement of the environmental and structural performance of solutions developed by students and designers, thereby enhancing the sustainability qualities of design outcomes. Experiencing these processes supports the development of students' algorithmic thinking, data-driven decision-making, and professional competencies. On the other hand, the main limitations observed in practice concern ethical issues related to originality and source transparency, variations in instructor expertise, and inequalities in institutional infrastructure. For these benefits to be secured in a lasting and consistent manner, it is critical to strengthen pedagogical guidance, data management, and teaching capacity. Accordingly, the study proposes a model for the gradual integration of generative design into architectural education at both undergraduate and graduate levels.
Benzer Tezler
- Mimarlık eğitiminde üretken yapay zeka kullanımı: Ön tasarım sürecine yönelik deneysel bir inceleme
Generative artificial intelligence in architectural education: An experimental study on the early design process
MELİSA ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkBaşkent ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSU SAGUN KENTEL
- İç mimarlık eğitiminde kavramsal süreç: Mekân tasarımında yaratıcı düşünmeyi geliştirmeye yönelik bir yöntem önerisi
Conceptual process in interior architecture education: A method proposal for developing creative thinking in space design
PELİN KAYA
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK FİTOZ
- Mimari tasarım eğitiminde sarmal sanal gerçeklik ortamının mekansal ilişkilerin algısına etkisi
The effect of the immersive virtual reality on perception of topological relations in architectural design education
İLKE YILDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLEN ÇAĞDAŞ
- Computing structural analogies of musical rhythms in visual design
Müzikal ritimlerin görsel tasarımdaki yapısal karşılıklarının hesaplanması
SEÇKİN MADEN
Doktora
İngilizce
2021
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU
- Urban design in education: A flexible computational spatial model
Eğitimde kentsel tasarım: Esnek bir hesaplamalı uzamsal model
MİRAY BAŞ YILDIRIM
Doktora
İngilizce
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU