Kıyı yerleşim alanlarında kamusal binaların su altı heyelanına bağlı kırılganlığının incelenmesi:bandırma örneği
Investigation of the vulnerability of public buildings in coastal settlements due to underwater landslides: The bandirma example
- Tez No: 994503
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİLDİS TACHİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlığın temel ihtiyaçlarından biri olan barınma gereksinimi, zaman içerisinde bireysel bir olgu olmaktan çıkarak kentsel ölçekte ele alınan karmaşık bir yapıya dönüşmüştür. Bu dönüşüm sürecinde kara ve suyun kesişim alanları olan kıyı bölgeleri, ulaşım, ticaret, turizm ve sosyal yaşam açısından kentlerin odak noktaları hâline gelmiştir. Ancak kıyı alanları, sahip oldukları bu stratejik önemle birlikte, doğal afetler karşısında yüksek kırılganlık gösteren mekânsal bir yapı sunmaktadır. Özellikle deprem ve tsunami gibi çoklu afet senaryoları, kıyı kentlerinin mekânsal, yapısal ve işlevsel sürdürülebilirliğini doğrudan tehdit etmektedir. Bu çalışma, Orta Marmara Çukuru'nda meydana geldiği varsayılan 7.4 Mw büyüklüğündeki bir deprem senaryosu sonucunda oluşan denizaltı heyelanının, Bandırma kıyı alanı üzerindeki olası tsunami etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Deprem kaynaklı denizaltı kütle hareketinin oluşturduğu tsunami dalgasının kıyıya ulaşma süreci, dalga yüksekliği, yayılım karakteri ve kıyı morfolojisi ile ilişkisi üzerinden değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, tsunami dalgasının Bandırma kıyısındaki yapılaşma üzerindeki etkileri mimari ve kentsel ölçekte ele alınmıştır. Çalışma, mimarlık disiplini kapsamında nitel araştırma yaklaşımıyla ele alınmıştır. Araştırmada kıyı alanlarına ilişkin kuramsal yaklaşımlarla Bandırma kıyı alanlarında gerçekleştirilen yerinde gözlemle beraber değerlendirilmiş, mekânsal ve fiziksel özellikler analiz edilmiştir. Bu anlamda literatür taraması olarak ilk aşamada kıyı alanları, kıyı mekanı, kırılganlık ve dirençlilik kavramları ulusal ve uluslararası literatürde taranmış, Bandırma'nın kıyı alanları doğal ve beşeri fiziksel dinamikler ile ele alınarak elde edilen verilerle çalışmanın kuramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Çalışmanın ikinci aşamasında da, Bandırma'nın kıyı bölgesi ile doğrudan ilişkili kamusal, idari, ulaşım ve altyapı yapıları incelenmiş ve toplam 9 yapının konumu, kütlesel formu, cephe kurgusu, su basman kotu ve iç mekân yayılım potansiyeli gibi parametreler tablolar ve temsili kesitler aracılığıyla değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Bandırma kıyısında yer alan yapıların tsunami etkilerine karşı farklı düzeylerde kırılganlık gösterdiğini ve özellikle kıyıya yakın, düşük su basman kotuna sahip, geniş açıklıklı yapıların daha yüksek risk taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, kıyı kentlerinde tsunami riskinin yalnızca dalga yüksekliği ile değil, yapıların mimari özellikleri ve kentsel yerleşim kararlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamakta; afet öncesi planlama ve tasarım kararlarının kentsel dirençlilik açısından kritik önem taşıdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The need for shelter, one of humanity's basic needs, has evolved from an individual phenomenon into a complex structure addressed on an urban scale. In this transformation, coastal regions, the intersection of land and water, have become focal points of cities in terms of transportation, trade, tourism, and social life. However, despite their strategic importance, coastal areas present a spatial structure highly vulnerable to natural disasters. Multiple disaster scenarios, particularly earthquakes and tsunamis, directly threaten the spatial, structural, and functional sustainability of coastal cities. This study aims to examine the potential tsunami effects on the Bandırma coastal area resulting from an underwater landslide caused by a hypothetical 7.4 Mw earthquake in the Central Marmara Basin. The process of the tsunami wave reaching the shore, generated by the earthquake-induced underwater mass movement, is evaluated in terms of its wave height, propagation characteristics, and its relationship with coastal morphology. In this context, the effects of the tsunami wave on the structures along the Bandırma coast are examined at both architectural and urban scales. This study was conducted using a qualitative research approach within the discipline of architecture. The research evaluated theoretical approaches to coastal areas in conjunction with on-site observations of the Bandırma coastal areas, analyzing their spatial and physical characteristics. In this context, the first stage involved a literature review of national and international literature on coastal areas, coastal space, vulnerability, and resilience. The study's theoretical framework was established by examining Bandırma's coastal areas in terms of natural and human-induced physical dynamics and the data obtained. The second stage involved examining public, administrative, transportation, and infrastructure structures directly related to Bandırma's coastal region. The location, mass form, facade design, basement level, and interior space expansion potential of a total of nine structures were evaluated using tables and representative cross-sections. The findings reveal that structures located on the Bandırma coast exhibit varying levels of vulnerability to tsunami effects, and that structures with low basement levels and wide spans, particularly those close to the coast, carry a higher risk. This study emphasizes that tsunami risk in coastal cities should be assessed not only in terms of wave height but also in conjunction with architectural features of buildings and urban planning decisions; it demonstrates that pre-disaster planning and design decisions are critically important for urban resilience.
Benzer Tezler
- Kentsel alanlarda yağmur hasadı potansiyeli ve peyzajda kullanımı: İstanbul Büyükçekmece ilçesi örneği
Rain harvesting potential in urban areas and its use in landscape: case study of Buyukcekmece district, İstanbul
CEREN TOYRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA VAR
- A study for a morphological assessment: Impact of a new project on the urban form of Galata, Istanbul
Kent morfolojisi üzerine bir değerlendirme: Yeni bir projenin Galata kent formuna etkisi
EDA COŞKUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SEMA KUBAT
- Exploring the potential of urban grain in design-led waterfront regeneration activities based on placemaking: A study of the Haliç waterfront area
Kentsel doku tanecikleri özelliklerinin tasarım odaklı kıyı dönüşüm projelerinde yer oluşturma açısından araştırılması: Haliç sahil şeridine ilişkin bir çalışma
MEHMET AYTEKİN SAYGILI
Doktora
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELMİRA AYŞE GÜR
- Kentsel kıyı alanlarında ekolojik düğüm noktalarının izlerinin aranması: Saroz Körfezi örneği
Searching for traces of ecological nodal points in urban coastal areas: The example of Saros Bay
AHMED ALALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkTrakya ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GİLDİS TACHİR
- Marinaların kamusal kıyı kullanımı açısından değerlendirilmesi: Ataköy, Fenerbahçe ve Kalamış örnekleri
Examining the elements that affect open public space use in marinas of coastal area: Case study of Atakoy, Fenerbahce and Kalamis marina
EZGİ ZEHRA KOCAZEYBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU ERBAŞ GÜRLER