Bazı ekmeklik buğday (triticum aestivum L.) çeşitlerinin çimlenme ve erken fide gelişme dönemlerinde tuzluluk stresine tepkilerinin belirlenmesi
Determination of the responses of some bread wheat (triticum aestivum L.) varieties to salinity stress at germination and early seedling growth stages
- Tez No: 994660
- Danışmanlar: PROF. DR. MEVLÜT AKÇURA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, NaCl kullanılarak oluşturulan beş farklı tuz stresi seviyesinin (0, 4, 8, 12 ve 16 dS m⁻¹) 10 ekmeklik buğday çeşidinin çimlenme ve erken fide gelişimi üzerindeki fizyolojik ve morfolojik etkileri araştırılmıştır. Araştırılan parametrelerin tamamında artan tuz stresi buğdayın çimlenme ve erken fide gelişimini olumsuz etkilemiştir. Tuz konsantrasyonunun artmasıyla birlikte, çimlenme oranı kontrol grubuna kıyasla %67,54 azalarak %95,00'ten %30,84'e düşmüş, ortalama çimlenme süresi %111,19 uzayarak 2,85 günden 4,66 güne çıkmış, tohum gücü indeksi ise %113,70 azalmış, tuz tolerans indeksi (TTİ) de genel tolerans seviyesindeki düşüşe paralel olarak kontrol grubuna kıyasla %71,34 oranında bir düşüş göstermiştir. Kontrol grubuna kıyasla kök uzunluğu %81,40, kök yaş ağırlığı %70,39, kök kuru ağırlığı %82,09 ve kök sayısı %23,83 oranında azalmıştır. Sürgün sisteminde ise sürgün uzunluğu %72,32, sürgün yaş ağırlığı %82,07 ve sürgün kuru ağırlığı %63,19 kayıplar görülmüştür. Fizyolojik düzeyde, 12 dS m⁻¹ tuz stresi, fotosentetik pigment sentezinde (klorofil a, b ve toplam klorofil) kontrol grubuna kıyasla belirgin bir baskılanmaya neden olurken, bir savunma mekanizması olarak karotenoid/klorofil oranında istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlemlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Abstract, in this study, the physiological and morphological effects of five different salt stress levels (0, 4, 8, 12, and 16 dS m⁻¹) created using NaCl were investigated on the germination and early seedling development of 10 bread wheat cultivars. Increased salt stress negatively affected the germination and early seedling development of wheat across all parameters investigated. With the increase in salt concentration, the germination rate decreased by 67.54% compared to the control group, dropping from 95.00% to 30.84%; the mean germination time increased by 111.19%, rising from 2.85 days to 4.66 days; the seed vigor index decreased by 113.70%; and the salt tolerance index (STI) showed a 71.34% reduction compared to the control group, paralleling the decline in overall tolerance level. Compared to the control group, root length decreased by 81.40%, root fresh weight by 70.39%, root dry weight by 82.09%, and root number by 23.83%. In the shoot system, losses were observed in shoot length (72.32%), shoot fresh weight (82.07%), and shoot dry weight (63.19%). At the physiological level, 12 dS m⁻¹ salt stress caused a significant suppression in photosynthetic pigment synthesis (chlorophyll a, b, and total chlorophyll) compared to the control group, while a statistically significant increase in the carotenoid/chlorophyll ratio was observed as a defense mechanism.
Benzer Tezler
- Bazı pestisitlerin Triticum aestivum L. ve Triticum durum Desf. tohumlarının çimlenme ve fide gelişimi üzerine etkileri
Effects of some pesticides on germination and seedling development of Triticum aestivum L. and Triticum durum Desf. seeds
SEDA YÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BiyolojiGaziantep ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN DOĞAN
DOÇ. DR. MUSTAFA SEVİNDİK
- Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum) çeşitlerinde tuz stresinin çimlenme ve fide gelişimine etkisi
The effect of salt stress on germination and seedli̇ng growth in some bread wheat (Triticum aestivum) varieties
ÜLKÜ SERİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TACETTİN YAĞBASANLAR
- Krom, nikel ve krom-nikel etkileşimlerinin Triticum aestivum L. cv. Basribey-95 ve guadalupe'nin çimlenme ve erken fide gelişimine etkileri
Effects of chromium, nickel and chromium-nickel interactions on germination and early seedling development in Triticum aestivum L. cv. Basribey-95 and guadalupe
DERYA SÖNMEZ
- Influence of soil pollution by crude oil on germination and growth of different variety of wheat (Triticum aestivum L em. Thell.ssp. vulgare)
Toprakta ham petrol kirlilığinin bazı ekmeklik buğday çeşitlerinin (Triticum aestivum L em. Thell.ssp. vulgare) çimlenme ve fide gelişimine etkisi
HADI NAMIQ ALI ALI
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÜLKER
- Bor stresinin bazı ekmeklik (Triticum aestivum) ve makarnalık (Triticum durum) buğday türlerine ait varyetelerde kallus gelişimi ve sıcaklığa bağlı olarak çimlenme üzerine etkisi
The effect of boron stress on callus development and temperature-dependent germination in some bread (Triticum aestivum) and durum (Triticum durum) varieties
VİLDAN TETİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
BiyolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SÜLEYMAN CENKCİ