Seçili makro iktisadi değişkenlerin seçili hisse senedi endeksleriyle ilişkisi
Relationship of selected macroeconomic variables with selected stock indices
- Tez No: 994934
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASUMAN OKTAYER BUZLUCA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Makroekonomik değişkenler, BIST sektör endeksleri, hisse senedi piyasası, zaman serisi analizi, regresyon, Macroeconomic variables, BIST sector indices, stock market, time series analysis, regression
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, makroekonomik değişkenler ile hisse senedi piyasalarının alt sektörleri arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemektir. 2005–2024 dönemine ait aylık veriler kullanılarak, faiz oranı (1 haftalık repo), enflasyon (TÜFE) ve döviz kuru (USD/TRY) gibi seçili makroekonomik göstergelerin Borsa İstanbul'daki alt sektör endeksleri (bankacılık, enerji, inşaat, mali, sanayi ve turizm) üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Çalışmada, 240 aylık gözlemden oluşan veri seti üzerinde, serilerin ölçek farklılıklarını gidermek için logaritmik dönüşümler uygulanmış; ardından birim kök testleri ile durağanlık analizi yapılmış ve en küçük kareler (EKK) yöntemi ile tahmin edilen regresyon modelleri aracılığıyla değişkenler arasındaki ilişkiler ampirik olarak incelenmiştir. Elde edilen ampirik bulgulara göre faiz oranı değişkeninin tüm alt sektör endeksleri üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamsızdır. Etkisi incelenen bir diğer makroekonomik değişken olan döviz kuru değişkeninin, turizm sektörü hariç diğer tüm sektörlerde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle bankacılık ve enerji sektör endekslerinin döviz kuru değişimlerine daha duyarlı olduğu gözlemlenmiştir. Enflasyon oranı ise inşaat sektörü dışındaki tüm alt sektörlerde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahiptir. Elde edilen sonuçlar, yatırımcıların portföy yönetimi kararları, politika yapıcıların sektörel odaklı ekonomik tedbirleri ve finansal karar alma mekanizmaları için önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to empirically examine the relationship between macroeconomic variables and the sub-sectors of the stock market. Using monthly data for the period 2005–2024, the effects of selected macroeconomic indicators – such as the interest rate (1-week repo), inflation (CPI), and exchange rate (USD/TRY) – on the sub-sector indices (banking, energy, construction, financial, industrial, and tourism) of Borsa Istanbul are analyzed. In the study, logarithmic transformations were applied to the dataset consisting of 240 monthly observations to mitigate scale differences among the series; subsequently, unit root tests were conducted for stationarity analysis, and the relationships between the variables were examined empirically through regression models estimated using the Ordinary Least Squares (OLS) method. The empirical findings indicate that the effect of the interest rate variable on all sub-sector indices is statistically insignificant. Regarding the exchange rate variable, another macroeconomic factor examined, it is found to have a statistically significant and negative effect on all sectors except tourism. Particularly, the banking and energy sector indices were observed to be more sensitive to exchange rate fluctuations. The inflation rate, on the other hand, has a positive and significant effect on all sub-sectors except the construction sector. The results obtained offer important implications for investors' portfolio management decisions, policymakers' sector-focused economic measures, and financial decision-making mechanisms.
Benzer Tezler
- Bankacılık sektöründe mikro ve makro değişkenlerin kârlılığa etkisi: Türk bankacılık sektöründe bir uygulama
The effects of micro and macro variables on profitability in the banking sector: An application on The Turkish banking sector
ŞEYDA DÖNMEZ
- Sabit ve esnek kur politikaları altında makroekonomik değişkenlerin spektral ve çapraz spektral analizi: Türkiye örneği (1970-1996)
Spectral and cross spectral analysis of macroeconomic variables under fixwd and flexible exchange rate regimes: Turkey (1970-1996)
TALAT ÇAĞDAŞ TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
EkonomiHacettepe Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NACİ CANPOLAT
- Essays on macroeconomics
Makroekonomi üzerine makaleler
MUSTAFA ANIL TAŞ
Doktora
İngilizce
2018
Ekonomiİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REFET SOYKAN GÜRKAYNAK
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURÇİN KISACIKOĞLU
- Borsa İstanbul imalat sanayi sektörüne kayıtlı firmaların finansal risk yönetimlerinde türev ürün kullanımı ve belirleyicileri
Derivative usage and determinants in financial risk management of registered corporations in Borsa İstanbul manufacturing sector
CENGİZ GÜÇVER
Doktora
Türkçe
2018
Bankacılıkİstanbul Ticaret ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN ÇANKAYA
- Heterogeneity of the factors affecting income inequality and poverty cross country analysis between 2003-2019
Gelir eşitsizliği ve yoksulluğu etkileyen faktörlerin heterojenliği2003'ten 2019'a ülkeler arası analiz
CENK ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Ekonometriİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. AYSUN AYGÜN