Yüksek Kaldırım: Geç Osmanlı Galatası'nda mikro bir kent alanı
Yüksek Kaldırım: A micro urban area in late Ottoman Galata
- Tez No: 994935
- Danışmanlar: PROF. DR. NALAN TURNA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Galata, Yüksek Kaldırım, Annuaire Oriental, Goad Sigorta Haritaları, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Galata, Yüksek Kaldırım, Annuaire Oriental, Goad Insurance Maps, Geographic Information Systems (GIS)
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, geç Osmanlı dönemi Galata'sında kritik bir mikro-ölçekli kentsel aks olan Yüksek Kaldırım'ın tarihsel, mekânsal ve sosyo-ekonomik dönüşümünü incelemektedir. Ceneviz Galata'sındaki sur ve hendek sisteminin içinde şekillenen bu güzergâh, erken dönemden itibaren hem fiziksel hem de stratejik bir önem taşımıştır. Çalışma, on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısına odaklanarak Osmanlı modernleşmesiyle eşzamanlı gelişen kentsel dönüşümün, özellikle Altıncı Daire-i Belediye'nin kurulması ve Galata surlarının yıkılması üzerinden, Yüksek Kaldırım üzerinde somut mekânsal etkiler ürettiğini göstermektedir. Tez, belediye uygulamalarının kentsel mekânı ve kullanım örüntülerini nasıl yeniden biçimlendirdiğini değerlendirmekte ve Yüksek Kaldırım'ın 1875'te Tünel hattının açılmasına rağmen önemini yitirmediğini, tersine ticari ve toplumsal işlevlerini çeşitlendirdiğini ileri sürmektedir. Tünel'in inşası, hem güzergâhın zorlayıcı topoğrafyasına çözüm getirmiş hem de Galata ile Beyoğlu'nu bütünleştiren yeni bir ulaşım omurgası yaratarak aks boyunca artan ticari canlılığa ve yaya hareketliliğine katkıda bulunmuştur. Tez, kadastro kaynaklarına, özellikle Goad yangın sigorta haritalarına, ve Annuaire Oriental (Şark Ticaret Yıllıkları) verilerine dayanarak bu mekânsal ve işlevsel dönüşümleri ayrıntılı biçimde analiz etmekte ve sonuç olarak Yüksek Kaldırım'ın dik bir geçiş güzergâhından ekonomik ve toplumsal yoğunlaşmanın yaşandığı bir mekâna evrilirken Galata'nın kentsel ve ticari kimliğinde kilit bir odak olarak ortaya çıktığı sonucuna varmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the historical, spatial, and socio-economic transformation of Yüksek Kaldırım, a critical micro-scale urban axis in late Ottoman Galata. Shaped within the system of walls and ditches in Genoese Galata, this route has carried both physical and strategic significance since the early period. Focusing on the second half of the nineteenth century, the study shows how urban transformation unfolding alongside Ottoman modernization produced tangible spatial effects on Yüksek Kaldırım, particularly through the establishment of the Sixth Municipal District (Altıncı Daire-i Belediye) and the demolition of the Galata walls. It assesses how municipal practices reshaped urban space and patterns of use, and argues that Yüksek Kaldırım—despite the opening of the Tünel line in 1875—did not lose significance but instead diversified its commercial and social functions. The construction of the Tünel both addressed the route's challenging topography and created a new transportation spine integrating Galata and Beyoğlu, contributing to increased commercial vitality and pedestrian movement along the axis. Drawing on cadastral sources, especially the Goad fire insurance maps, alongside data from the Annuaire Oriental (Oriental Trade Yearbooks), the thesis analyzes these spatial and functional transformations in detail, concluding that Yüksek Kaldırım emerged as a key locus in Galata's urban and commercial identity as it evolved from a steep passage route into a site of economic and social concentration.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Galata kent surları ve koruma önerileri
City walls of Galata and protection proposals
BATUHAN BURHAN ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ZEYNEP AHUNBAY
- İnmeli bireylerde fonksiyonel hedef varlığının kas aktivasyonu ve hareket yörüngeleri üzerine olan etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of functional target presence on muscle activation and movement patterns in individuals with stroke
ÖZLEM NAVRUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiNörolojik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED KILINÇ
- The double-headed eagle of the Seljuks a historical study
Başlık çevirisi yok
ALİ UZAY PEKER
Yüksek Lisans
İngilizce
1989
Sanat TarihiBoğaziçi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. APTULLAH KURAN
- Tarih-i Burhaneddin-i Belhi (Lady Sheil'in anıları)
History of Burhaneddin-i Belhi (Memories of Lady Sheil)
NİHAL ÇANKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiFars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KANAR