Eğitim bilimlerinde disiplinlerarası akademik ilişkilerin sosyal ağ yaklaşımıyla haritalanması
Mapping interdisciplinary academic relationships in educational sciences with a social network approach
- Tez No: 994933
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE ER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim yönetimi, Mesleki iş birliği, Educational administration, Professional collaboration
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, eğitim bilimleri alanında görev yapan akademisyenler arasında kurulan disiplinlerarası akademik iş birliği ilişkilerini sosyal ağ analizi yöntemiyle incelemektir. Araştırma, YÖK Akademik ve AVESİS veri tabanları kullanılarak oluşturulan ortak yayınlara dayalı iş birliği verileri üzerinden gerçekleştirilmiştir. URAP Türkiye sıralamasına göre seçilen Ankara, Gazi, Hacettepe, ODTÜ ve Süleyman Demirel Üniversiteleri'nin eğitim bilimleri bölümlerinden belirlenen toplam 122 akademisyen araştırma evrenini oluşturmuştur. Bu kapsamda, her üniversiteden disiplinlerarası yayın sayısı en yüksek olan üç akademisyen merkez alınarak oluşturulan ana örneklem grubunun çevresinde oluşan yayın iş birliği ağı analiz edilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemleri çerçevesinde yapılandırılmış olup, betimsel tarama deseni temelinde yürütülmüştür. Sosyal ağ analizi tekniği nitel görselleştirme ve nicel merkeziyet ölçümleri birlikte kullanılmıştır. Veriler, UCINET 6.0 ve NetDraw yazılımlarıyla analiz edilmiştir. Araştırmada ağın genel yoğunluğu, bileşen yapısı, klikler, alt gruplar ve yapısal boşluklar gibi temel yapısal özellikler incelenmiş; ardından derece merkeziyeti, yakınlık merkeziyeti, aradalık merkeziyeti, özvektör merkeziyeti gibi merkeziyet ölçütleri üzerinden bireylerin konumları belirlenmiştir. Analiz bulguları, sosyal ağın düşük yoğunluklu ve parçalı bir yapıya sahip olduğunu; ancak belirli bireylerin stratejik düğüm noktalarında konumlanarak bilgi akışında kritik roller üstlendiğini göstermektedir. Özellikle profesör unvanına sahip ve yurt dışı akademik deneyime sahip bireylerin hem ağ içi görünürlüğü yüksek hem de yapısal köprü işlevi gördüğü belirlenmiştir. Ayrıca, üniversiteler arasındaki etkileşim düzeyinin kurumsal araştırma kültürlerine bağlı olarak değişiklik gösterdiği gözlemlenmiştir. Bu bağlamda elde edilen bulgular, sosyal sermaye kuramı ve ağ çerçevesinde değerlendirilmiş; ağdaki asimetrik etkileşim yapılarının disiplinlerarası iş birliğini sınırladığı, ancak belirli aktörlerin bu yapısal boşlukları dengeleyici roller üstlendiği ortaya konmuştur. Çalışmanın sonuçları, eğitim bilimleri alanında disiplinlerarası etkileşimi artırmaya yönelik akademik yönetişim modellerinin geliştirilmesine ve üniversitelerin araştırma stratejilerinin yeniden yapılandırılmasına katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to analyze interdisciplinary academic collaboration among scholars in the field of educational sciences using social network analysis (SNA). The research is based on co-authorship data collected through YÖK Academic and AVESİS databases. The study sample consists of 122 faculty members selected from five major Turkish universities (Ankara, Gazi, Hacettepe, METU, and Süleyman Demirel) ranked in the URAP national listings and possessing active interdisciplinary publication records in the field of educational sciences. The main sample was formed by identifying the three most interdisciplinary scholars from each university and mapping their co-authorship networks. The research was structured within the framework of quantitative research methods and was carried out based on a descriptive survey design. Social network analysis techniques were used, combining qualitative visualization and quantitative centrality measures. The data were analyzed using UCINET 6.0 and NetDraw software. In the study, basic structural properties of the network—such as overall network density, component structure, cliques, subgroups, and structural holes—were examined; then, individuals' positions were determined through centrality measures including degree centrality, closeness centrality, betweenness centrality, and eigenvector centrality. The findings indicate that the academic collaboration network exhibits low overall density and fragmentation, suggesting limited interdisciplinary integration. However, certain individuals—particularly those with the title of professor and international academic experience—were identified as key structural actors who serve as bridges across otherwise disconnected subgroups. Institutional affiliation also played a critical role in shaping collaboration patterns, with research-intensive universities hosting actors in more central positions. Interpreted through the lenses of social capital theory and network theory the results highlight the presence of asymmetric interaction patterns that constrain the diffusion of knowledge, while emphasizing the importance of key brokers who mitigate structural holes. The study provides evidence-based recommendations for the development of governance strategies aimed at fostering interdisciplinary engagement and restructuring research collaboration frameworks within educational sciences.
Benzer Tezler
- Ulusal peyzaj mimarlığı ortamında kuram ve pratik ilişkisine yorumlayıcı bir bakış
An interpretive view of the relationship between theory and practice in the national landscape architecture environment
ÇİSEM DEMİREL KOYUN
Doktora
Türkçe
2025
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU ERBAŞ GÜRLER
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- Development as an apparatus of liberal governmental intervention: USA and Türkiye in the early cold war period
Liberal yönetimsel müdahalenin aygıtı olarak kalkınma: Erken soğuk savaş döneminde ABD ve Türkiye
MUHAMMET SALİH KAHRAMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Teknik ÜniversitesiSiyaset Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. UMUT UZER
- The use of prepositions in the ma theses written by the native speakers of English and the Turkish speakers of English in the interdisciplinary departments: A corpus-based study
Ana dili Türkçe olan ve ana dili İngilizce olan yazarlar tarafından disiplinlerarası bölümlerde yazılmış İngilizce yüksek lisans tezlerindeki edatların kullanımı: Bir derlembilim çalışması
ŞAMİL NART KOÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimÇağ Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA KÖROĞLU
- Sanal gerçeklik ortamında gerçeküstücü bir deneyim
A surrreal experience in virtual reality environments
KEMAL ÖZEN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADER SÜRMELİ