Mehmed Hulûsî Hikemiyât-ı Sâ'ib-i Tebrîzî (İnceleme-tenkitli metin)
Mehmed Hulûsî Hikemiyât-i Sâ'ib-i Tebrîzî (Critical edition and analysis)
- Tez No: 995011
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT ŞIĞVA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Sâ'ib-i Tebrîzî, Mehmed Hulûsî, Hikemiyât-ı Sâ'ib-i Tebrîzî, şerh, Klasik Türk edebiyatı, Sâ'ib-i Tebrîzî, Mehmed Hulûsî, Hikemiyât-ı Sâ'ib-i Tebrîzî, annotation, Classical Turkish literature
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fars edebiyatının önemli isimleri, eserlerinin Türkçeye kazandırılması amacıyla yapılan tercüme ve şerh çalışmalarının odağında yer almıştır. Sadî-i Şirâzî, Feridüddin Attâr, Firdevsî, Nizâmî, Hâfız-ı Şirâzî ve Molla Câmî gibi şahsiyetlerin yanı sıra, 17. yüzyılın önde gelen şairlerinden Sâ'ib-i Tebrîzî de Türk edebiyatına etkileriyle dikkat çekmektedir. Sâ'ib-i Tebrîzî'nin eserlerini Türk okuyucusuna tanıtan çalışmalar arasında, Mehmed Hulûsî'nin Hikemiyât-ı Sâ'ib-i Tebrîzî ve Mücevherât-ı Sâ'ib-i Tebrîzî adlı şerh ve tercümeleri önemli bir yer tutmaktadır. Hulûsî, bu eserlerinde Sâ'ib'in edebî, felsefî ve tasavvufî görüşlerini aktarmıştır. Bu çalışma, Hikemiyât-ı Sâ'ib-i Tebrîzî üzerine yapılmış şerh ve tercümeleri incelemektedir. Süleymaniye Kütüphanesi'nde bulunan 2068 numaralı nüsha esas alınmış; Sermet Çifter Kütüphanesi ve Millî Kütüphane'deki nüshalarla karşılaştırılarak tenkitli metin oluşturulmuştur. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Girişte şerh ve tercüme geleneği ele alınmış; birinci bölümde Sâ'ib-i Tebrîzî ve Mehmed Hulûsî'nin hayatları, edebî kişilikleri ve eserleri incelenmiştir. İkinci bölümde eserin metinsel özellikleri ve Latin harflerine aktarım sürecinde karşılaşılan sorunlar değerlendirilmiş, üçüncü bölümde ise nüshaların tavsifi ve tenkitli metne yer verilmiştir. Sonuçta, Mehmed Hulûsî'nin çalışmaları aracılığıyla Sâ'ib-i Tebrîzî'nin eserlerinin Türk edebiyatına kazandırılmasının iki kültür arasında önemli bir köprü oluşturduğu vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
Prominent figures of Persian literature have been at the center of translation and commentary studies aimed at introducing their works into Turkish. Alongside figures such as Sadî-i Şirâzî, Feridüddin Attâr, Firdevsî, Nizâmî, Hâfız-ı Şirâzî and Molla Câmî Sâ'ib-i Tebrîzî, one of the leading poets of the seventeenth century, also stands out for his influence on Turkish literature. Among the studies that introduced Sâ'ib-i Tebrîzî's works to Turkish readers, Mehmed Hulûsî's commentaries and translations titled Hikemiyât-ı Sâ'ib-i Tebrîzî and Mücevherât-ı Sâ'ib-i Tebrîzî occupy an important place. In these works, Hulûsî conveyed Saʾib's literary, philosophical, and mystical views. This study examines the commentaries and translations produced on Hikemiyât-ı Sâ'ib-i Tebrîzî. The manuscript numbered 2068 preserved in the Süleymaniye Library was taken as the base text, and a critical edition was established through comparison with other copies housed in the Sermet Çifter Library and the National Library. The study consists of three chapters. The introduction addresses the tradition of commentary and translation; the first chapter examines the lives, literary personalities, and works of Sâ'ib-i Tebrîzî and Mehmed Hulûsî. The second chapter evaluates the textual features of the work and the difficulties encountered in its transcription into the Latin alphabet, while the third chapter presents a detailed description of the manuscripts and the critical text. In conclusion, it is emphasized that through Mehmed Hulûsî's works, the introduction of Sâ'ib-i Tebrîzî's writings into Turkish literature has served as an important bridge between the two cultures.
Benzer Tezler
- Mektubi İbrahim Edhem Efendi`nin“Ruhu`t-talik”adlı eserinin hat sanatı bakımından analizi (2 cilt)
Başlık çevirisi yok
AYNUR ERBAŞ
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1995
El SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Y.DOÇ.DR. İSMAİL ÖZTÜRK
- 16. yüzyıl Osmanlı düzenindeki değişimin tasfiyeci (Prütanist) bir eleştirisi: Birgivi Mehmed Efendi ve fikirleri
A Purutanist critique of the transformation of 16 th century Ottoman social order: Birgivi Mehmed Efendi and his views
M. HULUSİ LEKESİZ
- Bir eğitim tarihçisi olarak Ahmed Cevdet Paşa'nın klasik Osmanlı eğitim kurumlarını değerlendirmesi ve eğitimci kişiliği
Ahmed Cevdet Pasha's assesment of classical Ottoman educational institutions as an educational historian and his personality as an educator
MEHMET CELİL UNAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihHacettepe ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA HULUSİ LEKESİZ
- Dellalzade İsmail Efendi'nin şarkıları üstünde bir üslup araştırması
Başlık çevirisi yok
MEHMET HULUSİ YÜCEBIYIK