Sınıflarında işitme kayıplı çocuk bulunan okul öncesi öğretmenlerinin müzik çalışmalarının incelenmesi: Nitel bir çalışma
Examining the music studies of preschool teachers who have children with hearing loss in their classrooms: A qualitative study
- Tez No: 995050
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERHAN ALABAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, İşitme Kaybı, İşitme Kayıplı Çocuklar, Müzik Çalışmaları, Children with Hearing Loss, Hearing Loss, Preschool Education, Music Practices
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, sınıflarında işitme kayıplı çocuk bulunan okul öncesi öğretmenlerinin müzik çalışmalarının niteliksel olarak incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokullarında görev yapan 12 okul öncesi öğretmeni ile bu öğretmenlerin sınıflarında bulunan 12 işitme kayıplı çocuk oluşturmaktadır. Çalışma grubu belirlenirken amaçlı örneklem yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örneklem yönteminden yararlanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından geliştirilen Müzik Çalışmalarına Yönelik Öğretmen Görüşme Formu, Müzik Çalışmalarında İşitme Kayıplı Çocuk ve Öğretmen Gözlem Formu ile Çocuk Davranış Gözlem Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleriyle analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, öğretmenlerin sınıflarında yürüttükleri müzik etkinliklerinde ağırlıklı olarak şarkı söyleme ve ritim çalışmalarına yer verdiklerini göstermektedir. Müzik etkinliklerinin planlama sürecinde işitme kayıplı çocuklara yönelik özel bir uyarlama yapılmadığı; buna karşın uygulama aşamasında öğretmenlerin görsel ipuçları, jest-mimik kullanımı ve fiziksel konumlandırma gibi destekleyici uygulamalara başvurdukları tespit edilmiştir. Öğretmen-çocuk etkileşimlerine ilişkin gözlemlerde, öğretmenlerin etkinlik öncesinde cihaz kontrolü yapmadıkları, sınıfın fiziksel düzenine yönelik özel bir düzenleme gerçekleştirmedikleri ve etkinlik sonrasında değerlendirme sürecine yer vermedikleri; çocukların ise yönergelere uyma ve etkinlik süresince dikkatlerini sürdürme konusunda yüksek düzeyde performans gösterdikleri saptanmıştır. Sonuç: Araştırma sonuçları, okul öncesi sınıflarda yürütülen müzik çalışmalarına ilişkin öğretmen görüşleri ve gözlemlerinin büyük ölçüde benzerlik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Uygulama sürecinde öğretmenlerin çocukların katılımını desteklemeye yönelik çeşitli stratejilerden yararlandıkları; buna karşın bu sürecin planlama, değerlendirme ve destekleyici düzenlemeler açısından sınırlı bir çerçevede ele alındığı anlaşılmaktadır. Buna rağmen, işitme kayıplı çocukların müzik etkinliklerine uyum ve dikkatlerini sürdürme açısından süreci etkin biçimde takip edebildikleri görülmektedir. Bu bağlamda, okul öncesi eğitimde işitme kayıplı çocuklarla yürütülen müzik çalışmalarının planlama, uygulama ve değerlendirme boyutlarını kapsayacak şekilde daha yapılandırılmış biçimde ele alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to qualitatively examine the music activities of preschool teachers who have children with hearing loss in their classes. Materials and Methods: The research was conducted using the case study design, one of the qualitative research methods. The study group consisted of 12 preschool teachers working in kindergartens affiliated with the Ministry of National Education in Istanbul during the 2023–2024 academic year and 12 children with hearing loss in these teachers' classrooms. Convenience sampling was used to determine the study group. Data were collected using the Teacher Interview Form for Music Activities, the Observation Form for Children with Hearing Loss and Teachers in Music Activities, and the Child Behavior Observation Form, all developed by the researchers. The data obtained were analyzed using descriptive analysis and content analysis methods. Results: Research findings indicate that teachers primarily incorporate singing and rhythm activities into the music activities they conduct in their classrooms. While no specific adaptations were made for children with hearing loss during the planning process of music activities, it was observed that teachers resorted to supportive practices such as visual cues, gestures and facial expressions, and physical positioning during the implementation phase. Observations of teacher-child interactions revealed that teachers did not check devices before the activity, did not make any special arrangements regarding the physical layout of the classroom, and did not include an evaluation process after the activity. Children, on the other hand, demonstrated a high level of performance in following instructions and maintaining their attention throughout the activity. Conclusion: Research findings reveal that teachers' opinions and observations regarding music activities conducted in preschool classes are largely similar. During the implementation process, teachers utilized various strategies to support children's participation; however, it is understood that this process was addressed within a limited framework in terms of planning, evaluation, and supportive arrangements. Nevertheless, it is seen that children with hearing loss are able to effectively follow the process in terms of adapting to music activities and maintaining their attention. In this context, it is recommended that music activities conducted with children with hearing loss in preschool education be addressed in a more structured manner, covering the dimensions of planning, implementation, and evaluation.
Benzer Tezler
- Annelerin bitlenme konusundaki bilgileri uygulamaları ve etkileyen faktörler
Factors affecting applications and information about the lousing mothers
ELİF İLERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU ARIKAN
- İşitme kayıplı çocuğu kaynaştırmaya devam eden ebeveynlerin sorunlarının ve gereksinimlerinin belirlenmesi
Problems and needs of the parents of children with hearing loss attending inclusive education
RİFAT İÇYÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
- Geçici koruma altında bulunan işitme kayıplı Suriyeli öğrencilerin eğitim ortamlarında karşılaştığı güçlükler ve çözüm önerileri
The difficulties faced by Syrian students with hearing impairment under temporary protection in educational environments and proposed solutions
DİLEK DUYMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA ATBAŞI
- Kaynaştırma uygulamalarına devam eden işitme kayıplı öğrencilerin sosyal uyumlarının incelenmesi
Investigating the social adaptation of students with hearingloss in inclusive education
EBRU ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT DOĞAN