Azerbaycan'ın 2020 Karabağ Askerî Operasyonu sürecinde Türk dış politikası: Neoklasik realist bir çerçevede söylemin tematik analizi
Turkish foreign policy during Azerbaijan's 2020 Nagorno-Karabakh Military Operation: A thematic analysis of discourse within a neoclassical realist framework
- Tez No: 995132
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞENOL KANTARCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Azerbaycan'ın 2020 Karabağ Askerî Operasyonu sürecinde Türk dış politikasını neoklasik realizm çerçevesinde incelemektedir. Neoklasik realizm, uluslararası sistemin yarattığı fırsat ve kısıtların, liderin algısı ve devletin kurumsal yapısı gibi birim düzeyindeki değişkenler aracılığıyla dış politikaya aktarıldığını öne sürer. Bu çerçevede araştırmanın amacı, Türkiye'nin Karabağ sürecindeki dış politika söylemini analiz ederek sistemik koşulların lider algısı üzerinden nasıl dönüştürüldüğünü ve dış politika davranışına nasıl yansıdığını ortaya koymaktır. Ayrıca, Karabağ sürecine yönelik terminolojik tercih olarak“askerî operasyon”ve“müdahale”ifadeleri benimsenmiş; bu tercihlerin hukuki ve analitik gerekçeleri tartışılmıştır. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Şubat 2020–Haziran 2021 döneminde yaptığı konuşmalar, basın açıklamaları ve sosyal medya paylaşımları tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Söylemler,“tehdit”,“fırsat”,“kimlik inşası”,“ittifak dili”,“meşruiyet”,“diplomatik manevra”ve“askerî–sivil araç ayrımı”temaları altında sınıflandırılmıştır. Bulgular, Türkiye'nin dış politika söyleminin üç aşamada —operasyon öncesi (tehdit), operasyon dönemi (ittifak) ve operasyon sonrası (zafer)— belirgin bir dönüşüm geçirdiğini göstermektedir. Süreç, Ortak Gözlem Merkezi ve Şuşa Beyannamesi gibi adımlarla kurumsal bir zemine taşınmış; Türkiye–Azerbaycan ilişkileri stratejik ortaklıktan fiilî müttefikliğe evrilmiştir. Analiz, Türkiye'nin Karabağ sürecindeki dış politikasının yalnızca sistemin dayattığı koşullara verilen tepkilerle açıklanamayacağını; liderin tehdit ve fırsat algılarının bu politikayı yönlendiren temel unsur olduğunu ortaya koymuştur. Bu yönüyle çalışma, Karabağ örneği üzerinden sistem–lider–politika çıktısı etkileşimini lider söylemleri aracılığıyla görünür kılarak, dış politika analizinde lider algısının açıklayıcı gücünü ampirik olarak ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines Turkish foreign policy during Azerbaijan's 2020 Nagorno-Karabakh Military Operation within the framework of neoclassical realism. Neoclassical realism argues that the opportunities and constraints created by the international system are transmitted to foreign policy through unit-level variables such as the leader's perception and the institutional structure of the state. Within this framework, the aim of the research is to analyze Türkiye's foreign policy discourse throughout the Karabakh process, revealing how systemic conditions were transformed through the leader's perception and how they were reflected in foreign policy behavior. Additionally, the terms“military operation”and“intervention”have been adopted as terminological choices regarding the Karabakh process, and the legal and analytical grounds for these choices are discussed. President Recep Tayyip Erdoğan's speeches, press statements, and social media posts from February 2020 to June 2021 were analyzed using thematic analysis. The discourses were categorized under the themes of“threat,”“opportunity,”“identity construction,”“alliance rhetoric,”“legitimacy,”“diplomatic maneuver,”and“civil–military instrument distinction.”The findings indicate that Türkiye's foreign policy discourse underwent a clear transformation in three phases — pre-operation (threat), operation period (alliance), and post-operation (victory). The process was institutionalized through steps such as the Joint Monitoring Center and the Shusha Declaration, evolving Türkiye–Azerbaijan relations from a strategic partnership into a de facto alliance. The analysis demonstrates that Turkish foreign policy during the Karabakh process cannot be fully explained as a mere reaction to systemic constraints; rather, the leader's perceptions of threats and opportunities served as the main driving force. In this regard, the study empirically highlights the explanatory power of leader perception in foreign policy analysis by making the interaction between system, leadership, and policy outcomes visible through leadership discourse.
Benzer Tezler
- Azerbaycan-Ermenistan Savaşı'nın ardından işgal sonrası bölgelerin yeniden yapılandırılması
Rebuilding the regions after the Azerbaijan-Armenia War and occupation
ASIM YUSIFOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kamu YönetimiKarabük ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ASKER
- The role of Internally Displaced People (IDPs) in securitization in Azerbaijan's Nagorno-Karabakh policy
Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ politikasında Yerinden Edilmiş Kişilerin (YEK) güvenlikleştirmedeki rolü
ARZU TURGUT
Doktora
İngilizce
2022
Uluslararası İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ FAİK DEMİR
- Sovyet sonrası Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinin değişimi ve II. Karabağ Savaşına etkileri
The change in the relations between Azerbaijan and Turkey after the Soviet era and its effects on the II. Karabakh War
ALİ BAYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Siyasal Bilimlerİstanbul Gelişim ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KEISUKE WAKIZAKA
- Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı Minsk Grubu'nun Dağlık Karabağ sorununa yaklaşımı
European Security and Cooperation Organization Minsk Group approach to the Karabakh problem
ADIL IBRAHIMOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerMilli Savunma ÜniversitesiUluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ATAHAN BİROL KARTAL
- Türkiye ve Azerbaycan ilişkileri çerçevesinde 2020 Karabağ Savaşı'nın askeri ve diplomasi yönlerinin incelenmesi
Examination of military and diplomacy aspects of the 2020 Karabakh War in the framework of Turkey and Azerbaijan relations
VUSAL ATAYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerMilli Savunma ÜniversitesiUluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜNYAMİN KOCAOĞLU