Hayat bilgisi öğretimi dersinde uygulanan sistematik etkinliklerin sınıf öğretmen adaylarının sistematik yaratıcı problem çözme becerilerine etkisi
The effect of systematic activities applied in the life skills education course on the systematic creative problem-solving skills of classroom candidate teachers
- Tez No: 995136
- Danışmanlar: PROF. DR. ORHAN KARAMUSTAFAOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
21. yüzyıl becerileri kapsamında, problem çözme ve yaratıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesi, eğitimde öncelikli hedefler arasında yer almaktadır. Bu çalışma, Hayat Bilgisi Öğretimi dersinde uygulanan Sistematik Yaratıcı Problem Çözme (SYPÇ) etkinliklerinin, sınıf öğretmen adaylarının yaratıcı problem çözme becerileri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, öğretmen adaylarına yaratıcı problem çözme süreçlerini geliştirmeye yönelik sistematik etkinlikler sunulmuş ve bu etkinliklerin etkinliği nicel ve nitel yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında bir devlet üniversitesinin sınıf öğretmenliği programında öğrenim gören 52 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma, sıralı açıklayıcı karma araştırma deseni kullanılarak yürütülmüş olup, ön test-son test modeline dayanmaktadır. Nicel veriler, SPSS 25.0 paket programı ile analiz edilmiş, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında Yaratıcı Problem Çözme Beceri Testi (YPÇBT), Öğretmenler İçin Problem Çözme Becerisini Kazandırma Öz-Yeterlik Ölçeği (ÖİPÇBKÖ), Yaratıcılığa Karşı Duyarlılık Ölçeği (YKD) ve Yaratıcılık Hakkında Ne Düşünüyorsunuz? (YHND) ölçeği kullanılırken; nitel veriler yarı yapılandırılmış gözlem ve görüşme formları kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen bulgular, sistematik yaratıcı problem çözme etkinliklerinin öğretmen adaylarının yaratıcı düşünme becerileri üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu göstermektedir. Ön test-son test karşılaştırmalarında, yaratıcı problem çözme becerilerinde anlamlı bir artış olduğu tespit edilmiştir. Özellikle, geleneksel problem çözümlerinin yerini sistematik ve yaratıcı çözümlerin aldığı görülmüştür. Bununla birlikte, öğretmen adaylarının problem çözme sürecinde yenilikçi yaklaşımlar geliştirme eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Çalışmada beyin fırtınası, SCAMPER, CoRT, TRIZ ve ASIT gibi yaratıcı problem çözme teknikleri kullanılmış olup, bu tekniklerin öğretmen adaylarının problem çözme süreçlerinde daha sistematik ve yaratıcı düşünmelerini sağladığı gözlemlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda yapılan görüşmelerde, öğretmen adayları, sistematik yaratıcı problem çözme etkinliklerinin mesleki gelişimlerine katkı sağladığını ve sınıf içi uygulamalarda daha etkin yöntemler geliştirmelerine olanak tanıdığını ifade etmişlerdir. Sonuçlar, yaratıcı problem çözme becerilerinin geliştirilmesinin, öğretmen adaylarının problem çözme süreçlerine daha analitik ve yenilikçi bir bakış açısıyla yaklaşmalarını sağladığını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, öğretmen eğitiminde yaratıcı problem çözme etkinliklerine daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Within the scope of 21st century skills, the development of problem-solving and creative thinking skills is among the priority goals in education. This study aims to examine the effect of Systematic Creative Problem Solving (SCPS) activities implemented in the Life Skills Education course on the creative problem-solving skills of prospective classroom teachers. In this context, systematic activities aimed at developing creative problem-solving processes were presented to teacher candidates, and the effectiveness of these activities was analyzed using quantitative and qualitative methods. The research was conducted with 52 teacher candidates enrolled in the classroom teaching program of a state university during the 2022-2023 academic year. The research was conducted using a sequential explanatory mixed research design based on a pre-test-post-test model. Quantitative data were analyzed using the SPSS 25.0 software package, while qualitative data were evaluated using content analysis. The following scales were used to collect quantitative data for the research: Creative Problem Solving Skills Test (CPSST), Teachers' Problem Solving Skills Self-Efficacy Scale (ÖİPÇBKÖ), Sensitivity to Creativity Scale (YKD), and What Do You Think About Creativity? (YHND) scale were used to collect quantitative data, while qualitative data were collected using semi-structured observation and interview forms. The findings indicate that systematic creative problem-solving activities have a positive effect on teacher candidates' creative thinking skills. Pre-test and post-test comparisons revealed a significant increase in creative problem-solving skills. In particular, it was observed that systematic and creative solutions replaced traditional problem-solving approaches. Furthermore, it was determined that teacher candidates tend to develop innovative approaches in the problem-solving process. The study utilized creative problem-solving techniques such as brainstorming, SCAMPER, CoRT, TRIZ, and ASIT, and it was observed that these techniques enabled teacher candidates to think more systematically and creatively in their problem-solving processes. In the qualitative dimension of the research, teacher candidates stated that systematic creative problem-solving activities contributed to their professional development and enabled them to develop more effective methods in classroom applications. The results reveal that developing creative problem-solving skills enables teacher candidates to approach problem-solving processes with a more analytical and innovative perspective. In this regard, it is recommended that more emphasis be placed on creative problem-solving activities in teacher education.
Benzer Tezler
- 7. sınıf öğrencilerinin matematiksel modelleme süreçlerinin incelenmesi
An investigation of 7th grade students' mathematical modeling processes
MUKADDES İNAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAKBULE GÖZDE DİDİŞ KABAR
- 1950-1960 dönemi ortaokul ders kitaplarında yurttaşlık eğitimi
Civic education in secondary school textbooks for the period 1950-1960
SELDA ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk İnkılap TarihiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP ERCAN
- Hayat Bilgisi dersine yönelik geliştirilen teknopedagojik eğitime dayalı öğretim tasarımının etkililiği
The effectiveness of an instructional design based on technopedagogical education developed for the Life Studies course
HASRET KABARAN
- 3. sınıf hayat bilgisi dersinde oyun temelli kavram öğretiminin öğrencilerin akademik başarısına etkisi
The effect of game-based concept teaching on the academic achievement of 3rd grade students in life studies course
OĞUZHAN TOKER
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN SEVER
- Oyun temelli öğrenmenin ilkokul öğrencilerinin hayat bilgisi dersindeki sorgulama becerilerine etkisi
The effect of game-based learning on primary school students' inquiry skills in the life sciences course
GİZEM ÖZKÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRULLAH AKCAN