Bitlis Hatibiye Medresesi koruma ve restorasyon önerisi
Conservation and restoration proposal for the Hatibiye Madrasa in bitlis
- Tez No: 995286
- Danışmanlar: PROF. EMİNE EKİNCİ DAĞTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Bitlis kent merkezinde yer alan Hatibiye Medresesi'nin korunması ve restorasyonuna yönelik bilimsel temelli yaklaşımlar geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hedefi, tarihî yapıların korunmasına ilişkin farkındalık oluşturmak, kentin kültürel sürekliliğine katkı sağlamak ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasında bilimsel yöntemlerin önemini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda Hatibiye Medresesi'nin tarihsel gelişimi, mimari ve yapısal özellikleri, geçirdiği onarımlar, çevresiyle ilişkisi ve mevcut durumu arşiv belgeleri, literatür taraması ve yerinde yapılan gözlemler aracılığıyla kapsamlı biçimde incelenmiştir. Bu süreçte, geleneksel ölçüm yöntemlerine ek olarak lazer tarama, drone çekimi ve detaylı fotoğraflama tekniklerinden yaralanılarak, yapının mevcut durumu belgelenmiş ve elde edilen veriler doğrultusunda rölöve çalışması hazırlanmıştır. Rölöve projesi üzerinden yapıdaki bozulmalar, malzeme ve taşıyıcı sistem bağlamında analiz edilmiş; bu analizler doğrultusunda hasar haritaları oluşturularak bozulmaların türleri ve nedenleri bilimsel verilerle değerlendirilmiştir. Restitüsyon çalışması, yazılı ve çizili kaynaklar, arşiv belgeleri ve yerel hafızaya dayalı sözlü bilgilerden elde edilen veriler doğrultusunda yürütülmüş; bu sürece, Bitlis kent merkezinde yer alan Şerefiye, İhlasiye ve Yusufiye medreseleriyle yapılan karşılaştırmalı analizler de dâhil edilmiştir. Bu kapsamda Hatibiye Medresesi, söz konusu yapılarla plan kurgusu, mekânsal organizasyon, cephe düzeni, malzeme kullanımı ve topoğrafyayla kurduğu ilişki açısından ve yapıya ait bilgilerle değerlendirilerek, özgün plan şeması ve mimari bileşenleriyle ortaya konulmuştur. Tez kapsamında geliştirilen restorasyon yaklaşımı, uluslararası koruma tüzükleri ile Türkiye'de geçerli yasal ve yönetsel düzenlemeler doğrultusunda şekillendirilmiş; asgari müdahale, özgünlük, ayırt edilebilirlik ve geri döndürülebilirlik ilkeleri temel belirleyiciler olarak benimsenmiştir. Bu yaklaşım doğrultusunda restorasyon süreci, yalnızca yapısal sorunların giderilmesine yönelik teknik bir müdahale olarak değil, Hatibiye Medresesi'nin tarihî kimliğini ve kültürel miras değerini korumayı amaçlayan bütüncül ve sürdürülebilir bir koruma yaklaşımı kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışma sürecinde ortaya konulan yöntem ve önerilerin, benzer nitelikteki tarihî yapıların korunması ve restorasyonuna yönelik gelecekte yapılacak akademik ve uygulamalı çalışmalara katkı sağlaması öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to develop scientifically based approaches to the preservation and restoration of the Hatibiye Madrasa located in the city center of Bitlis. The main objective of the study is to raise awareness about the preservation of historical structures, contribute to the cultural continuity of the city, and highlight the importance of scientific methods in transmitting cultural heritage to future generations. In this context, the historical development, architectural and structural features, repairs, relationship with its surroundings, and current condition of the Hatibiye Madrasa have been comprehensively examined through archival documents, literature review, and on-site observations. In this process, in addition to traditional measurement methods, laser scanning, drone footage, and detailed photography techniques were used to document the current state of the structure, and a survey was prepared based on the data obtained. Through the survey project, the deteriorations in the structure were analyzed in terms of materials and the load-bearing system; damage maps were created based on these analyses, and the types and causes of deterioration were evaluated with scientific data. The restitution study was carried out based on data obtained from written and drawn sources, archival documents, and oral information based on local memory; This process also includes comparative analyses of the Şerefiye, İhlasiye, and Yusufiye madrasahs located in the city center of Bitlis. Within this scope, the Hatibiye Madrasah is evaluated in terms of its plan layout, spatial organization, facade design, material usage, and its relationship with topography, along with information about the building, and its original plan scheme and architectural components are presented. The restoration approach developed within the scope of this thesis has been shaped in accordance with international conservation regulations and the legal and administrative regulations valid in Turkey; the principles of minimal intervention, originality, distinguishability, and reversibility have been adopted as fundamental determinants. In line with this approach, the restoration process is not considered merely as a technical intervention aimed at resolving structural problems, but rather as a holistic and sustainable conservation approach aimed at preserving the historical identity and cultural heritage value of the Hatibiye Madrasah. It is anticipated that the methods and recommendations presented in this study will contribute to future academic and applied studies on the preservation and restoration of similar historical structures.
Benzer Tezler
- Bitlis-Zağros bindirme ve kıvrımlı kuşağının sismotektonik özellikleri
Başlık çevirisi yok
HALUK EYİDOĞAN
- 730 Numaralı Van, Adilcevaz, Muş ve Bitlis Livaları Tımar İcmal Defteri (1-Ahmet dönemi)
Başlık çevirisi yok
ORHAN KILIÇ
