Sağlık çalışanları ve hasta yakınlarının Do Not Resuscitate (DNR) uygulamasına yönelik algılarının niteliksel olarak değerlendirilmesi
A qualitative evaluation of the perceptions of healthcare professionals and patients' relatives regarding Do Not Resuscitate (DNR) practice
- Tez No: 995341
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH NAMAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Deontoloji ve Tıp Tarihi, Medical History and Ethics
- Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanları, Hasta yakınları, Do not resuscitate, Niteliksel araştırma, Healthcare workers, Patient relatives, Do not resuscitate, Qualitative research
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıp Tarihi ve Deontoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tıp Tarihi ve Deontoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Yaşamın sonunda ve geriye dönüşü mümkün olmayan hastalarda yaşam sonu kararı alma süreci zor ve karmaşık bir süreçtir. Bu kararlardan biri de“Do Not Resuscitate”(DNR) kararıdır. Bu bağlamda yapılan bu tez çalışmasıyla sağlık çalışanları ve hasta yakınlarının DNR uygulamasına yönelik algılarının niteliksel olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda hedeflenen amaca ulaşabilmek için nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak derinlemesine görüşme tekniği kullanılmış ve veriler sağlık çalışanları ve hasta yakınlarının DNR uygulamasına yönelik bilgi, duygu ve düşüncelerini içeren yarı yapılandırılmış soru formu kullanılarak elde edilmiştir. Çalışmada amaçlı örneklem ve kartopu yöntemi kullanılmıştır. Görüşmeler 1. grup 30 sağlık çalışanı (15 hekim, 15 hemşire) ve 2. grup 15 hasta yakını olmak üzere toplam 45 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde NVivo 10 programı kullanılarak katılımcıların DNR uygulamasına yönelik değer yüklü söylemleri betimsel ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Sağlık çalışanlarının DNR uygulamasına yönelik algılarını belirlemek amacıyla yapılan derinlemesine görüşmeler neticesinde; DNR kavramının tanımı, DNR ile ilgili yasal düzenleme ihtiyacı, DNR kararını gerekçelendirme, kendine yönelik DNR kararı alma, etik açıdan DNR kararı, DNR sürecinde yaşam sonu bakımı ve DNR eğitimi bağlamında temalar belirlenmiştir. Hasta yakınları ile yapılan derinlemesine görüşmeler neticesinde ise DNR ve KPR kavramlarının tanımı, DNR ile ilgili yasal düzenleme ihtiyacı, DNR kararını gerekçelendirme, kendine yönelik DNR kararı alma bağlamında temalar belirlenmiştir. Sonuç: Sağlık çalışanı hekim ve hemşirelerin DNR hakkında genel olarak bilgi sahibi olduğu ancak hasta yakınlarının bu konuda bilgi sahibi olmadığı tespit edilmiştir. Katılımcıların çoğunluğu ülkemizde DNR ile ilgili yasal mevzuata ihtiyaç olduğunu belirtmiş ve bu konuda bir rehber, kitapçık ve kılavuz olması gerektiği vurgulanmıştır. Tıbbi durum, maliyet, yaşam kalitesi, toplum özellikleri (inanç, eğitim seviyesi, kültür) ve yaşın DNR kararını gerekçelendirmede önemli faktörler olduğu ortaya konmuştur. Katılımcıların büyük bir kısmının kendileri için DNR'a onay verebilecekleri tespit edilmiştir. Hekim ve hemşireler tarafından DNR'ın tıp etiği ilkeleri açısından haklı çıkarılabilir olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca ölümcül hastalara yararsız/faydasız tedavilerin uygulamaması, sadece temel destek tedavilerinin uygulanması gerekliliği ön plana çıkmıştır. Hekim ve hemşirelerin DNR'a yönelik herhangi bir eğitim almadıkları tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Aim: The process of making end-of-life decisions for patients at the end of life and who cannot be returned is a difficult and complex process. One of these decisions is the“Do Not Resuscitate”(DNR) decision. In this context, this thesis study aimed to qualitatively evaluate the perceptions of healthcare workers and relatives of patients towards the practice of DNR. Material and Methods: In order to achieve the targeted purpose in our study, qualitative research method was used. In-depth interview technique was used as the data collection method and data was obtained using a semi-structured questionnaire containing the knowledge, feelings and thoughts of healthcare professionals and patient relatives regarding DNR practice. Purposive sampling and snowball method were used in the study. The interviews were conducted with a total of 45 people, from the first group of 30 healthcare professionals (15 physicians and 15 nurses) and from the second group of 15 patient relatives. In the analysis of the obtained data, the participants' value-laden discourses regarding DNR practice were evaluated using descriptive and content analysis methods using the NVivo 10 program. Results: As a result of the in-depth interviews conducted to determine the perceptions of healthcare professionals, physicians and nurses regarding DNR practice; themes were determined in the context of the definition of the concept of DNR, the need for legal regulation regarding DNR, justifying the DNR decision, making a DNR decision for oneself, DNR decision from an ethical perspective, end-of-life care during the DNR process and DNR education. As a result of the in-depth interviews conducted with patient relatives; themes were determined in the context of the definition of the concepts of DNR and CPR, the need for legal regulation regarding DNR, justifying the DNR decision, making a DNR decision for oneself. Conclusion: It was determined that healthcare professionals, physicians and nurses have general knowledge about DNR, but patients' relatives do not have knowledge about this issue. The majority of participants stated that there is a need for legal legislation regarding DNR in our country and emphasized that there should be a guide, booklet and guide on this issue. It was revealed that medical condition, cost, quality of life, community characteristics (belief, education level, culture) and age are important factors in justifying the DNR decision. It was determined that a large portion of the participants could approve DNR for themselves. Physicians and nurses emphasized that DNR is justifiable in terms of medical ethics principles. In addition, it was emphasized that futile/useless treatments should not be applied to terminally ill patients, and only basic supportive treatments should be applied. It was determined that physicians and nurses did not receive any training on DNR.
Benzer Tezler
- İzole edilen hastaların izolasyon sonrası anksiyete, depresyon durumları ile izole edilmeyen hastaların anksiyete, depresyon durumlarının değerlendirilmesi ve izole edilen hasta yakınlarının, sağlık personelinin anksiyete durumlarının incelenmesi
Assessment of anxiety and depression status of isolated patients after isolation and not isolated patients and evolution of anxiety status of patients' relatives and healtcare providers
ALİ RIZA İLBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiUludağ ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL YILMAZ
- Sağlık çalışanlarının maneviyat ve manevi bakım algısı, İstanbul örneği
Perception of spirituality and spiritual care among health care professionals: The example of İstanbul
NİHAL ESENDİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN KAPLAN
- Yoğun bakım ünitelerinde yatmakta olan hastaların yakınlarının öfke düzeyi ve öfke ifade tarzının değerlendirilmesi
Anger level evaluation and anger expression of relatives of hospitalized patients in intensive care units
AYŞE GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikÇukurova ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUNAY FIRAT
- Sağlık kurumlarında iletişim, uygulama ve sorunlar: Hasta ile sağlık personeli iletişimi üzerine bir uygulama (Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi örneği)
Communication in health institutions,implementation and issues: An application on patient communication with health personnel (Namık Kemal University Medical School)
EMEL BAŞOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Sağlık Kurumları YönetimiBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR IŞIK
- Hasta ve hasta yakınları bakış açısıyla sağlık çalışanına şiddet algısı ve ilişkili faktörler
Perception of violence and affecting factors on healthcare professionals from the patients' and patients relatives' perspectives
GÖKHAN OTURAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Halk SağlığıSakarya ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KÖSE