Apikal periodontitis lezyonlarında kemik rezorpsiyonu ve sklerostin düzenlemesi arasındaki ilişki
Apical periodontitis lesions: The relationship between bone resorption and sclerostin regulation
- Tez No: 995456
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞEYDA ERŞAHAN EROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Apikal periodontitis, Kemik rezorpsiyonu, Dişeti oluğu sıvısı, Sklerostin, PGE2, Apical periodontitis, Bone resorption, Gingival crevicular fluid, Sclerostin, PGE2
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Apikal periodontitisin (AP) şiddetinin radyografik bulgularla her zaman kesin olarak ortaya konamaması nedeniyle, hastalık ilerlemesini ve fizyopatolojiyi yansıtabilecek biyobelirteçleri değerlendirmeyi amaçladı. Çalışmanın birincil hedefi, AP şiddetiyle ilişkili enflamatuvar kemik rezorpsiyonunun dişeti oluğu sıvısı (DOS) ve serumda ölçülen sklerostin ile prostaglandin E2 (PGE2) düzeyleriyle ilişkisini incelemek; ikincil hedefi ise sklerostin düzenlemesinin RANKL ve MMP-9 düzeyleriyle korelasyonunu araştırmaktı. Tek merkezli kesitsel analitik tasarımla Eylül 2023–Şubat 2024 arasında 90 AP hastası ve 35 sağlıklı kontrol dahil edildi. Yaş, VKİ, oral hijyen indeksi (OHI) ve dental kayıtlar alındı; periapikal indeks (PAI) skoruna göre katılımcılar Grup 1 (PAI 1–2, n=35), Grup 2 (PAI 3–4, n=35) ve Grup 3 (PAI 5, n=55) olarak sınıflandı. Tüm katılımcıların serum ve DOS örneklerinde sklerostin, RANKL, MMP-9 ve PGE2 düzeyleri ELISA ile ölçüldü. OHI skorları AP gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı yüksekti. Şiddetli AP grubunda DOS-sklerostin, DOS-RANKL ve DOS-PGE2 düzeyleri diğer gruplardan belirgin olarak daha yüksek bulundu; DOS- MMP-9 da kontrolden yüksekti. Serum örneklerinde artışlar daha sınırlıydı. PAI/apse şiddeti DOS-sklerostin ve DOS-MMP-9 ile pozitif korelasyon gösterdi. Binary regresyonda OHI-S, DOS-sklerostin, DOS-MMP-9 ve DOS-PGE2 apse oluşumunu bağımsız olarak öngördü (doğruluk %80,8). ROC analizinde apse tanısı için en iyi performans DOS-sklerostin (AUC 0,768) ve DOS-PGE2 (AUC 0,712) ile elde edildi. Sonuç olarak DOS'ta ölçülen sklerostin ve PGE2, AP şiddetini yansıtan PAI-apse skoru ile yakından ilişkilidir; birlikte kullanıldıklarında AP'de kemik rezorpsiyonunun tanı ve takibinde aday biyobelirteçlerdir.
Özet (Çeviri)
Radiographic findings alone are insufficient to accurately determine the severity of apical periodontitis (AP), creating a need for reliable biological markers that reflect disease progression and underlying bone resorption. This single-center, cross-sectional analytical study investigated whether odontotropic inflammatory and bone-related biomarkers—particularly sclerostin and prostaglandin E2 (PGE2)—are associated with AP severity and abscess formation. Between September 2023 and February 2024, 90 patients with AP and 35 healthy controls were enrolled at Istanbul Medipol University. Demographic variables (age, BMI) and oral hygiene index (OHI) were recorded, along with dental findings including periapical index (PAI) scores and restorative/tooth loss data. Participants were categorized by PAI into Group 1 (PAI 1– 2, controls, n=35), Group 2 (PAI 3–4, mild–moderate AP, n=35), and Group 3 (PAI 5, severe AP, n=55). Gingival crevicular fluid (GCF) and serum samples were collected, and sclerostin, RANKL, MMP-9, and PGE2 were measured. OHI scores were significantly higher in Groups 2 and 3 than controls (p<0.0001). In severe AP (Group 3), GCF sclerostin, RANKL, and PGE2 levels were significantly elevated versus Groups 1 and 2, and GCF MMP-9 was higher than controls. Serum sclerostin and PGE2 also increased in Group 3, but less markedly than GCF. In binary regression, OHI-S, GCF sclerostin, GCF MMP-9, and GCF PGE2 independently predicted abscess formation (overall accuracy 80.8%). ROC analysis showed strong diagnostic performance for abscess formation, especially GCF sclerostin (AUC 0.768; cutoff >54.9 ng/mL; specificity 98.6%) and GCF PGE2 (AUC 0.712; cutoff >48 ng/mL). Overall, GCF sclerostin and PGE2 are closely linked to AP severity and may serve as practical biomarkers for diagnosing and monitoring bone resorption in AP.
Benzer Tezler
- Apikal periodontitisli dişlerde Nd:YAG lazer kullanımının periapikal eksudadaki TNF-α, IL-1β, ve IFN-γ seviyeleri üzerindeki etkisinin in vivo olarak değerlendirilmesi
In vivo evaluation of the effect of Nd:YAG laser use on TNF-α, IL-1β and IFN-γ levels in periapical exudate in teeth with apical periodontitis
SEVDA DÜRÜST BARIŞ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiKırıkkale ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ TÜRKYILMAZ
- IL-17, IL-17R, IL-23 VE IL-23R GEN gen polimorfizmlerinin apikal periodontitis hastalarının periapikal lezyonlarında kemik yıkımı oluşması üzerine etkisi
Effect of İL-17, İL-17R, IL-23 and İL-23R gene polymorphisms on the formation of bone destruction at periapical lesions of apical periodontitis patients
ELÇİN TEKİN BULUT
Doktora
Türkçe
2015
Diş Hekimliğiİnönü ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN ŞİMŞEK
PROF. DR. SEMA BELLİ
- Kök kanal tedavili molar dişlerin başarısını etkileyen faktörlerin apikal periodontitis ile ilişkisinin değerlendirilmesi: Retrospektif bir çalışma
Evaluation of the relationship between factors affecting the success of root canal treated molar teeth and apical periodontitis: a retrospective study
PELİNSU ŞAHİN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2024
Diş HekimliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN GÜNDÜZ
- Tip 2 diyabet hastalarında apikal periodontitis sıklığının ve alveolar kemik kusurlarının incelenmesi: Retrospektifbir konik ışınlı bilgisayarlı tomografi çalışması
Investigation of apical periodontitis frequency and alveolar bone defects in type 2 diabetes patients: A retrospective cone-beam computed tomography study
ZEYNEP KORKMAZ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2021
Diş Hekimliğiİnönü ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN TEKİN BULUT
- Maksiller sinüsün anatomik değişiklikleri ve patolojilerinin panoramik radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evalution of maxillary sinus anatomic changes and pathologies, using panoramic radiography and conebeam computed tomography
YAŞAR NURKANLAR ALPARSLAN
Doktora
Türkçe
2015
Radyoloji ve Nükleer TıpAnkara ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENGİ ÖZTAŞ