Dijital diplomaside yapay zekâ kullanımı: Fırsatlar ve riskler
Use of artificial intelligence in digital diplomacy: Opportunities and risks
- Tez No: 995588
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Political Science, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin dijital diplomasi süreçlerindeki potansiyelini“fırsat–risk”dengesi bağlamında değerlendirmeyi ve bu potansiyelin uzman görüşlerine dayalı nicel verilerle ölçülmesini amaçlamaktadır. Çalışma, literatürdeki teorik tartışmaları ampirik bir temele oturtarak dijital diplomasi süreçlerinde YZ'nin sunduğu fırsatlar (çok dilli çeviri, dijital belge yönetimi, açık kaynak istihbaratı, karar destek, gerçek zamanlı doğrulama ve siber güvenlik) ile potansiyel riskleri (YZ'nin hatalı analizleri ve algoritmik halüsinasyonları, YZ destekli dezenformasyon, siber tehditler, YZ'ye erişim ve kullanım eşitsizliği, uluslararası hukuk ve etik norm ihlalleri) kapsayacak biçimde yapılandırılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ve 36 maddeden oluşan ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Örneklem, Türkiye ve diğer ülkelerde görev yapan, çeşitli disiplinlerden seçilen 244 uzmandan oluşmaktadır. Bu yapı, çalışmanın hem ulusal hem de uluslararası temsil gücünü artırmaktadır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, normal dağılım testleri (Kolmogorov–Smirnov ve Shapiro–Wilk) ve çıkarımsal yöntemler (t-testi, Kruskal–Wallis H testi ve Spearman korelasyonu) kullanılmış; analizler IBM SPSS Statistics 26.0 (Statistical Package for the Social Sciences) ve JASP (Jeffrey's Amazing Statistics Program) yazılımları aracılığıyla yürütülmüştür. Araştırma bulguları, YZ teknolojilerinin kapsamda belirtilen alt sistemleri aracılığıyla dijital diplomasi süreçlerinde stratejik potansiyel taşıdığını göstermektedir. Bununla birlikte, risk unsurlarının süreçleri tehdit eden önemli bir potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışma, YZ'nin dijital diplomasiye entegrasyonunun“ya hep ya hi町eklinde bir ikilem olmadığını göstermektedir. Aksine, fırsatları en üst düzeye çıkarırken riskleri en aza indiren insan merkezli ve disiplinler arası bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to assess the potential of artificial intelligence (AI) technologies in digital diplomacy processes within the framework of the“opportunity–risk”balance and to quantify this potential using expert opinion-based data. It grounds theoretical discussions within an empirical framework by outlining the opportunities provided by AI—such as multilingual translation, digital document management, open-source intelligence, decision support, real-time verification, and cybersecurity—and the potential risks, including erroneous analyses and algorithmic hallucinations, AI-driven disinformation, cyber threats, inequalities in AI access and use, and violations of international law and ethical norms. A quantitative research approach was used. Data was collected through a 36-item scale created by the researcher. The sample includes 244 experts from various fields working in Türkiye and other countries, increasing both national and international representativeness of the study. For data analysis, descriptive statistics, normality tests (Kolmogorov–Smirnov and Shapiro–Wilk), and inferential methods (t-test, Kruskal–Wallis H test, and Spearman correlation) were employed. Analyses were performed using IBM SPSS Statistics 26.0 and JASP software. The findings show that AI technologies have strategic potential in digital diplomacy processes through the subsystems outlined in the study's scope. However, risk factors also pose significant threats to these processes. The study concludes that AI's integration into digital diplomacy is not an“all-or-nothing”situation but should be approached from a human-centered and interdisciplinary perspective that maximizes benefits and minimizes risks.
Benzer Tezler
- Geleneksel diplomasiden e-diplomasiye geçiş sürecinde Web 2.0'ın etkileri
The effects of Web 2.0 in transition process from traditional diplomacy to e-diplomacy
DOĞANCAN BAY
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerMilli Savunma ÜniversitesiStrateji ve Güvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ÖZGEN
- Küresel diplomaside büyük veri ve yapay zekânın kullanımı: Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya Federasyonu`nun karşılaştırılmalı analizi
The use of big data and artificial intelligence in global diplomacy: A comparative Analysis of the United States and the Russian Federation
NİGAR GULİYEVA
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARDA ERCAN
- Türk dış politikasının yeniden şekillenmesinde büyük veri, yapay zeka ve insansız hava araçlarının rolü
The role of big data, artificial intelligence and unmanned aerial vehicles in reshaping Turkish foreign policy
ALİAKBAR GOCHİYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerKarabük ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜL SAMET ÇELİKÇİ
- Yapay zekâ ve küresel noopolitik bir düzenin imkanı
Artificial intelligence and the possibility of a global noopolitik order
AHMET SELAMİ ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerİstanbul Medeniyet ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERDAL ARAL
- Dijital araçların diplomasiye katkısı: Dijital diplomasi
Contribution of digital tools to diplomacy: Digital diplomacy
ESRA KARLIOVA SOYSAL
Doktora
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerSüleyman Demirel ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM ALİ İREN