Türkiye ve Yeni Zelanda'da gıda israfı davranışını etkileyen faktörler: Karşılaştırmalı literatür incelemesi
Factors influencing food waste behavior in Türkiye and New Zealand: A comparative literature review
- Tez No: 995636
- Danışmanlar: DOÇ. DR. METİN IŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gıda israfı, önemli çevresel, ekonomik ve sosyal sonuçları olan kritik bir küresel problem olmaya devam etmektedir. Bu tez, tüketicilerin gıda israfı davranışlarını incelemek amacıyla Türkiye ve Yeni Zelanda'da karşılaştırmalı bir sistematik literatür incelemesi (SLİ) gerçekleştirmektedir. PRISMA 2020 (Sistematik İncelemeler ve Meta-analizler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri) çerçevesi rehberliğinde, 2015'ten 2024'e kadar olan zaman diliminde uygun 62 Türkiye'nin çalışması ve 33 Yeni Zelanda'nın çalışması analiz edilerek hem ülke içi içgörüler hem de ülkeler arası karşılaştırmalar mümkün kılınmıştır. Sonuçlar, etiketleme karışıklığı, perakende promosyonları ve niyet-eylem boşlukları gibi ortak itici güçlerin yanı sıra bağlamın şekillendirdiği temel farklılıkları da ortaya koymaktadır. Türkiye'de altyapı boşlukları ve kültür normlar olan misafirperverlik gıda israfı artırmaktadır. Ancak Yeni Zelanda'da, yüksek farkındalık, süpermarket merkezli tüketimle ve sınırlı düzenleyici çerçevelerle dengelenmektedir. Tez, davranışsal, sosyal pratik ve kurumsal bakış açılarını bütünleştirerek teorik olarak; ülkeler arası karşılaştırmalı analiz için sistematik incelemeyi uyarlayarak metodolojik olarak; ve tek tip çözümler yerine bağlam duyarlı müdahalelere olan ihtiyacı vurgulayarak pratik olarak atık yönetimi bilgisine katkıda bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Food waste remains a critical global issue with significant environmental, economic, and social consequences. This thesis conducts a comparative systematic literature review (SLR) of Türkiye and New Zealand to examine consumer food waste behaviors. Guided by the PRISMA 2020 (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-analyses) framework, the review analyzed 62 eligible Türkiye's studies and 33 New Zealand's studies across the time span from 2015 to 2024, enabling both within-country insights and cross-country comparison. Results show shared drivers such as labeling confusion, retail promotions, and intention-action gaps, alongside key divergences shaped by context. In Türkiye, cultural norms of hospitality and infrastructural gaps exacerbate waste, while in New Zealand, high awareness is offset by supermarket-centered consumption and limited regulatory frameworks. The thesis contributes to the knowledge of waste management theoretically by integrating behavioral, social practice, and institutional perspectives; methodologically by adapting systematic review for cross-country comparative analysis; and practically by emphasizing the need for context-sensitive interventions over one-size-fits-all solutions.
Benzer Tezler
- 2023-2027 yılları arasında koyun eti üretim eğilimleri: Önde gelen ülkeler ve Türkiye için arıma analizi
Sheep meat production trends between 2023–2027: Arima analysis for leading countries and Türkiye
GÜLSÜM DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatAtatürk ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET SEMİH UZUNDUMLU
- Gidya uygulamasının ekmeklik ve makarnalık buğday bitkisinde kadmiyum alımı üzerine etkisi
The effect of gyttja and cadmium applications on on dry matter yield and nutritional concentrations in wheat
SUAT AKGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatOrdu ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK ÖZKUTLU
- Kayseri yöresinde halıcılık ve yöre ekonomisine katkısı üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
KASIM KARAHAN
- Türkiye'nin Avrupa Topluluğu'na çekirdeksiz kuru üzüm ile ilgili sorunları ve çözüm yolları
Başlık çevirisi yok
MEHPARE SANDIKÇIOĞLU
- PISA'da başarı gösteren Yeni Zelanda, Güney Kore ve Çin (Şanghay) okul yöneticilerinin seçilmesi, yetiştirilmesi ve atanmasının Türkiye ile karşılaştırılması
The comparison of selection, training and appointment of school administrators in countries that show success in pisa such as New Zealand, South Korea and China (Shanghai) with Turkey
SELİM KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR MAYA