Türkiye'de iktisadi milliyetçilik anlayışı ve uygulamalarının doğal kaynak rantları üzerine etkisine ilişkin bir analiz
An analysis of the impact of economic nationalism principles and practices in Türkiye on natural resource rents
- Tez No: 995676
- Danışmanlar: PROF. DR. VELİ SIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
21. yüzyılda küresel ekonomi, piyasa mekanizmalarıyla sınırlandırmak yerine ulusal çıkarlar, stratejik özerklik arayışları ve kaynak temelli kalkınma yaklaşımlarıyla birlikte ele alınmalıdır. Bu çalışma, iktisadi milliyetçilik anlayışı ve uygulamalarının Türkiye'nin doğal kaynakları üzerindeki etkisini kuramsal ve ampirik bir çerçevede analiz etmeyi amaçlamaktadır. Milliyetçiliğin yalnızca kültürel ya da siyasal bir olgu olmayıp aynı zamanda ekonomik tercihleri ve politika yönelimlerini belirleyen ideolojik ve kurumsal bir yapı olduğu varsayımından hareketle, iktisadi milliyetçilik politikalarının devletin stratejik sektörlerde üretimi yönlendirdiği, dışa bağımlılığı azaltmayı hedeflediği ve ulusal kalkınma kapasitesini güçlendirmeyi amaçlayan bir ekonomi politikası yaklaşımı olarak ele alınmaktadır. Çalışmada, milliyetçilik kuramları ve iktisadi milliyetçilik kavramı tarihsel bir perspektifle incelenmiş, küresel krizler ve jeopolitik belirsizlikler bağlamında bu yaklaşımın 21. yüzyıldaki yeniden yükselişi değerlendirilmiştir. Türkiye örneğinde ise doğal kaynak rantları üzerinden somutlaşan iktisadi milliyetçilik uygulamaları analiz edilmiştir. Ampirik bölümde, iktisadi milliyetçiliğin dış sermaye politikaları üzerinden gözlemlenebilir bir yansıması olarak ele alınan doğrudan yabancı yatırım kısıtlamaları yani iktisadi milliyetçi politika göstergeleri ile doğal kaynak rantları arasındaki ilişki zaman serisi yöntemleriyle test edilmiş; elde edilen bulgular, seçici ve yönlendirici yatırım rejimlerinin doğal kaynak rantlarıyla uzun dönemde anlamlı bir ilişki üretebildiğini göstermiştir. Sonuç olarak, iktisadi milliyetçiliğin doğal kaynak yönetimi ve ulusal kalkınma stratejileriyle bütünleşen, uzun vadeli ve kurumsal bir ekonomi politikası yaklaşımı olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In the 21st century, the global economy should be approached not only through market mechanisms but also in conjunction with national interests, the pursuit of strategic autonomy, and resource-based development approaches. This study aims to analyse the impact of economic nationalism and its applications on Türkiye's natural resources within a theoretical and empirical framework. Proceeding from the assumption that nationalism is not merely a cultural or political phenomenon but also an ideological and institutional structure that determines economic preferences and policy orientations, economic nationalism policies are considered as an economic policy approach whereby the state directs production in strategic sectors, aims to reduce external dependency, and seeks to strengthen national development capacity. The study examines nationalism theories and the concept of economic nationalism from a historical perspective and evaluates the resurgence of this approach in the 21st century in the context of global crises and geopolitical uncertainties. In the case of Türkiye, economic nationalism practices materialised through natural resource rents are analysed. In the empirical section, the relationship between economic nationalism indicators, namely foreign direct investment restrictions as an observable reflection of economic nationalism through foreign capital policies, and natural resource rents is tested using time series methods. The findings show that selective and directive investment regimes can produce a meaningful relationship with natural resource rents in the long term. Consequently, it is argued that economic nationalism should be evaluated as a long-term and institutional economic policy approach integrated with natural resource management and national development strategies.
Benzer Tezler
- Türkiye'de İkinci Dünya Savaşı sonrasında iktisadi politikanın dönüşümü: 1945 - 1950
The transformation of economic policies in Turkey after the Second World War: 1945 - 1950
PERİHAN ÜNLÜ SOYLU
- Atatürkçü düşünce sisteminde milliyetçilik ilkesi ve devlet yönetiminde tam bağımsızlık anlayışının esasları
Bases of the nationalism principle and full independence thought about government management in the system of Atatürk?s thought
İNCİ SARAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Türk İnkılap TarihiMarmara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MAHMUT İHSAN ÖZGEN
- Erken Cumhuriyet Döneminde yerel basın yoluyla Türklüğün inşası: Van gazetesi örneği (1939-1943)
The construction of Turkishness by local press in Early Republi̇c Period: The example of Van Gazetesi (1939-1943)
ERGİN SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
SosyolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ZEKİ DUMAN