Yerel tarih unsurlarının tarihsel düşünme becerilerine göre 10. sınıflar düzeyinde değerlendirilmesi
Evaluation of local history elements at 10th grade level according to historical thinking skills
- Tez No: 996076
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGÜR AKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 10. sınıf öğrencilerinin Seixas'ın tarihsel düşünme kavramlarını yerel tarih unsurlarından yararlanarak hangi düzeyde kullandıklarını belirlemektir. Çalışma kapsamında öğrencilerin tarihsel empati ve ahlaki muhakeme, değişim–süreklilik, ilerleme–gerileme, birinci elden kanıt ve tarihsel önem becerilerindeki düzeyleri incelenmiştir. Çalışma, temel nitel araştırma yöntemi çerçevesinde yürütülmüş; kapsamı ve çalışma alanı nitel araştırmaya ilişkin kuramsal tanımlar doğrultusunda belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Kars il merkezinde LGS puanına göre öğrenci alan iki ortaöğretim kurumunda öğrenim gören 10. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kapsamında, LGS puanı yüksek olan kurumdan 20 öğrenci üst grup, LGS puanı düşük olan kurumdan ise 20 öğrenci alt grup olarak araştırmaya dâhil edilmiştir. Öğrenciler gönüllülük esasına göre seçilmiş, uygulama sürecinde gerekli fiziki koşullar ve uygun süre araştırmacı tarafından sağlanmıştır. Veriler, uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanıp pilot uygulaması yapılan açık uçlu soru formlarıyla toplanmıştır. Yerel tarih unsurlarını içeren görsel ve yazılı kaynaklara dayalı bu formlar aracılığıyla elde edilen yazılı verilerden değişim ve sürekliliğe ilişkin olanlar betimsel analiz, diğer tarihsel düşünme becerilerine ilişkin olanlar ise içerik analizi yöntemiyle incelenmiş; bulgular üst ve alt grup öğrenciler arasında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, üst grup öğrencilerinin tarihsel düşünme becerilerinde alt grup öğrencilerine kıyasla daha yüksek bir performans gösterdiklerini ortaya koymuştur. Özellikle gruplar arasında tarihsel empati ve ahlaki muhakeme, değişim ve süreklilik ile birinci elden kanıt boyutlarında belirgin farklar gözlemlenirken; tarihsel önem ve ilerleme-gerileme becerilerinde iki grup arasında görece daha yakın düzeyler saptanmıştır. Bulgular, öğrencilerin tarihsel düşünme becerilerindeki farklılıkların hazırbulunuşluk düzeyleriyle ilişkili olduğunu ve bu nedenle araştırmaların, neden–sonuç ve kanıta dayalı çıkarımı geliştirmeye yönelik, birinci elden kanıtların bağlam içinde sorgulandığı düzeye duyarlı yöntemlerle yürütülmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the extent to which 10th grade students use Seixas' historical thinking concepts by utilising local historical elements. Within the scope of the study, the students' levels of historical empathy and moral reasoning, change–continuity, progress–regression, primary source evidence, and historical significance skills were examined. The study was conducted within the framework of basic qualitative research methods; its scope and field of study were determined in line with theoretical definitions related to qualitative research. The sample of the study consisted of 10th grade students attending two secondary schools in the centre of Kars province, which admit students based on their LGS scores. Within the scope of maximum diversity sampling, one of the purposeful sampling methods, 20 students from the institution with high LGS scores were included in the study as the upper group, and 20 students from the institution with low LGS scores were included as the lower group. Students were selected on a voluntary basis, and the necessary physical conditions and appropriate time were provided by the researcher during the application process. Data were collected using open-ended questionnaires prepared in line with expert opinions and piloted beforehand. Written data obtained through these questionnaires, based on visual and written sources containing local historical elements, were examined using descriptive analysis for those related to change and continuity, and content analysis for those related to other historical thinking skills; the findings were evaluated comparatively between the upper and lower group students. The research results revealed that upper group students demonstrated higher performance in historical thinking skills compared to lower group students. In particular, significant differences were observed between the groups in terms of historical empathy and moral reasoning, change and continuity, and first-hand evidence; while relatively similar levels were found between the two groups in terms of historical significance and progress-regression skills. The findings indicate that differences in students' historical thinking skills are related to their readiness levels and therefore suggest that research should be conducted using methods sensitive to the level at which first-hand evidence is questioned within context, with a focus on developing cause-and-effect and evidence-based reasoning.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretiminde yerel tarih ve sözlü tarih kullanımının beceri ve tutumlara etkisi
The effect of using local history and oral history in social studies education on, skills, and attitudes
TÜMEN YAŞBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKafkas ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM DAĞAŞAN
- Disinformation in the post-truth era: A comparative analysis of the European Union, Türkiye and Brazil's instruments and practices for combating online disinformation
Hakikat sonrası çağda dezenformasyon: Avrupa Birliği, Türkiye ve Brezilya'nın çevrim içi dezenformasyonla mücadeleye yönelik araç ve pratiklerinin karşılaştırmalı analizi
İREM ŞARDAŞLAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İletişim BilimleriAnkara ÜniversitesiLatin Amerika Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BESİME PINAR ÖZDEMİR
- Doğu-Batı çatışması açısından Hindistan
India in terms of East-West Conflict
DİDEM GAZNELİ
Doktora
Türkçe
2026
Sosyolojiİzmir Bakırçay ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZGİN KIZILÇELİK
- Experience value, counter-monument, narrative archive: The memory landscape of the railroaders in Türkiye
Yaşam değeri, karşı-anıt, anlatı arşiv: Türkiye'deki demiryolcuların hafıza peyzajı
BAŞAK ÖZDEN
- Kentlerin markalaş(ama)ması ve yerel dinamikler: Van ili örneği
Decision makers' accounts on city (non) branding: A case study of Van city
EMRE KARADUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE CİHANGİR
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ŞEREMET