Reflective embodiment through avatar abstraction: A design space for XR-based movement practice
Avatarın soyutlanması yoluyla öz-düşünümsel bedenleşme: XR destekli hareket pratiği için tasarım alanı
- Tez No: 996158
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASIM EVREN YANTAÇ, DR. ÖĞR. ÜYESİ TERRY ESKENAZİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tasarım, Teknoloji ve Toplum Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, genişletilmiş gerçeklik (GG) ortamlarında avatar bedenleşmesinin hareket pratiğinde öz-düşünümü nasıl desteklediğini araştırmaktadır. Tasarım stratejisi olarak avatar soyutlamasını merkeze alarak, farklı beden temsillerinin dans ve spor gibi disiplinlerde uygulayıcıların kendi hareketleriyle düşünümsel bir ilişki kurmasını nasıl mümkün kıldığını incelemektedir. Avatarlar GG tabanlı hareket öğrenimi ve performans bağlamlarında yaygın olarak kullanılmasına karşın, mevcut araştırmalar bedenleşmeyi ağırlıklı olarak motor beceri edinimi, performans çıktıları ve beden sahipliği illüzyonu üzerinden ele almıştır. Bu tez ise avatar bedenleşmesinin düşünümsel süreçleri desteklemedeki görece az incelenmiş rolüne odaklanmakta; uygulayıcıların alternatif beden temsilleri aracılığıyla hareketlerini nasıl hissettiklerini, gözlemlediklerini ve anlamlandırdıklarını araştırmaktadır. Bedenleşmeyi yalnızca sahiplik illüzyonu olarak ele almak yerine, bedensel farkındalık ve kinestetik deneyimi merkeze alan soma-tasarım perspektiflerinden yararlanarak avatar bedenleşmesini bir düşünüm ortamı olarak kavramsallaştırmaktadır. Çalışma, sürükleyici GG'de öz-düşünümsel süreçleri inceleyen, hareket uygulayıcılarının artırılmış bedenlere ilişkin kavramsallaştırmalarını araştıran ve MoveCraft prototipi üzerinden soyutlama stratejilerini değerlendiren üç ampirik araştırmaya dayanmaktadır. Bu çalışmalar, avatar soyutlamasının GG ortamlarında farklı düşünümsel pratikleri nasıl desteklediğini ortaya koymakta ve uygulayıcı perspektifinden şekillenen bir tasarım alanı geliştirmektedir. Genel olarak tez, avatar bedenleşmesini düşünümsel hareket pratiği için bir araç olarak yeniden çerçeveleyerek GG ve İnsan–Bilgisayar Etkileşimi (İBE) literatürüne katkı sunmaktadır. Dans ve spor uygulayıcılarından elde edilen içgörülere dayanarak, GG tasarımına yönelik çıkarımlar ve avatar soyutlaması aracılığıyla düşünüm için kavramsal bir çerçeve önermektedir. Temsili gerçekçilik ve performans ölçütlerinin ötesine geçerek, GG'de düşünümü ve yaratıcı pratiği destekleyen hareket deneyimlerine yönelik yeni yaklaşımlar ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In movement disciplines such as dance and sport, reflection is woven into practice itself. Yet XR systems for movement have prioritized performance outcomes and motor skill acquisition, treating avatar embodiment as an illusion of body ownership rather than a medium through which practitioners sense, interpret, and articulate their movement. This dissertation addresses that gap by investigating how avatar abstraction — the strategic transformation of body representation away from photorealistic fidelity — can support reflective embodiment in XR movement practice. Drawing on soma-design perspectives that foreground bodily awareness and felt experience, it reframes avatar embodiment as a reflective medium rather than a performance tool. Avatar abstraction, this dissertation argues, functions not as a technical compromise but as an epistemological strategy: a way of making aspects of movement perceptible, questionable, and open to reinterpretation. Three studies ground this argument: an examination of how perceptual ambiguity triggers reflective engagement in VR; an investigation of how movement practitioners conceptualize augmented body representations; and an evaluation of abstraction strategies through MoveCraft, a customized VR/MR prototype. Synthesizing findings across all three, the dissertation develops a practitioner-informed design space mapping avatar abstraction across two dimensions — standardization–personalization and clarity–ambiguity — generating four reflective spaces: Technical Guidance, Re-patterning, Expressive Feedback, and Creative Exploration. The contributions are threefold: a conceptual reframing of avatar embodiment as reflective medium, an empirically grounded design space for avatar abstraction, and a practical framework giving XR designers and movement practitioners a shared vocabulary for decisions about body representation. Moving beyond representational realism and performance metrics, this work opens new directions for designing XR movement experiences that support not only what bodies can do, but how practitioners come to sense, reflect through, and transform their movement.
Benzer Tezler
- Understanding the social production of virtual space: User-environment relations in immersive social virtual reality from a postphenomenological perspective
Sanal mekânın toplumsal üretimini anlamak: Postfenomenolojik perspektiften sürükleyici sosyal sanal gerçeklikte kullanıcı-çevre ilişkileri
MİNE BERTAN YILMAZ
Doktora
İngilizce
2024
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEREM RIZVANOĞLU
- Constructing the visual-essay in theory and practice: A home-dweller's life through the essayistic
Teoride ve pratikte görsel deneme: Deneme türü üzerinden bir ev sakininin hayatı
ARIN ADA ÇAKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİletişim ve Tasarımı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERSAN OCAK
- Yeni bir beden politikasına doğru Siborg bedenleşme
Towards a new politics of the body: Cyborg embodiment
İBRAHİM EMRE GÜNAY
Doktora
Türkçe
2026
FelsefeMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ŞİRAY
- Bridging the GAP between product and user: A design framework to establish a free relationship with tehnology
Ürün ile kullanıcı arasında köprü kurmak: Teknoloji ile özgür bir ilişki kurabilmek için bir tasarım çerçevesi
ENVER TATLISU
Doktora
İngilizce
2023
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLNAME TURAN
- Implıcıt dımensıons of empathy ın the perceptıon and creatıon of archıtectural space
Mimarı mekanın algılanması ve yaratılmasında empatinin örtük boyutları
ELİF AKTAŞ YANAŞ
Doktora
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEMAN FİGEN GÜL