Sürekli tesis yeri seçimi ve araç rotalama problemi için hibrit modeller
Hybrid models for the continuous facility location selection and vehicle routing problem
- Tez No: 996185
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN BAYTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Samsun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lojistik sektörü, artan rekabet koşulları, değişken müşteri beklentileri ve karmaşık operasyonel süreçler nedeniyle sürekli olarak daha etkin ve esnek çözümler geliştirme zorunluluğuyla karşı karşıyadır. Tedarik zincirinin temel bileşenlerinden biri olan dağıtım süreçlerinde, tesis yeri seçimi ve araç rotalama kararları, toplam maliyetler üzerinde doğrudan belirleyici rol oynamaktadır. İki karar türü, birbirinden bağımsız düşünülemeyecek kadar iç içe geçmiştir. Aralarındaki etkileşim lojistik performansı doğrudan etkilemektedir. Gerçek hayat problemlerinde, müşteri taleplerinin coğrafi ve niceliksel olarak değişkenlik göstermesi, bu kararların alınmasını daha karmaşık hale getirmektedir. Sürekli düzlemde tesis yeri seçimi ve araç planlamasının birlikte ele alınması, geleneksel yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda daha gerçekçi ve uygulanabilir çözümler sunmaktadır. Literatürde sınırlı sayıda ele alınan bu yaklaşım hem operasyonel hem de stratejik kararların bütüncül şekilde modellenmesini mümkün kılmaktadır. Bu çalışmada, sürekli tesis yeri seçimi ve araç rotalama problemi için iki farklı model geliştirilmiştir. Her iki modelde de tesis yeri seçimi, doğrusal olmayan programlama yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. Modeller arasındaki temel fark, araç rotalama kısmında kullanılan yöntemlerden kaynaklanmaktadır. İlk modelde, küçük ölçekli veri setleri için karma tam sayılı programlama kullanılmış; ikinci modelde ise büyük veri setlerinde benzetilmiş tavlama algoritması tercih edilmiştir. Her iki model, literatürde daha önce kullanılan standart veri setleri üzerinde test edilmiş ve hem aynı veri setlerini kullanan iki literatür çalışmasıyla hem de kesikli düzlemde bilinen en iyi sonuçla karşılaştırılmıştır. Yapılan toplam 104 karşılaştırmanın %94,23'ünde geliştirilen modeller üstün performans göstermiştir. Birinci model %95, ikinci model ise %93,75 oranında başarı sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
The logistics sector is increasingly challenged by intensified competition, fluctuating customer demands, and complex operational processes, which necessitate the development of more efficient and flexible solutions. Among the core components of supply chain management, facility location and vehicle routing decisions play a decisive role in shaping total logistics costs. These two decision types are deeply interconnected and cannot be considered independently, as their interaction directly influences overall logistics performance. In real-world scenarios, the spatial and quantitative variability of customer demands further complicates the decision-making process. Addressing facility location and distribution planning on a continuous plane offers more realistic and applicable solutions, especially in cases where conventional methods fall short. This approach, which remains limited in the existing literature, enables the integrated modeling of both strategic and operational decisions. In this study, two different hybrid models have been developed for the continuous facility location and vehicle routing problem. In both models, facility location is addressed through a nonlinear programming approach. The main distinction between the models lies in the methods used for vehicle routing. The first model utilizes mixed-integer programming, particularly suitable for small-scale data sets, while the second model employs a simulated annealing algorithm, which is more effective for large-scale data sets. Both models were tested on standard benchmark instances commonly used in the literature, and their performances were compared against two existing studies using the same data sets as well as against the best-known results in the discrete domain. Out of 104 total comparisons, the proposed models outperformed existing approaches in 94.23% of the cases. The first model achieved a 95% success rate, while the second model achieved 93.75%.
Benzer Tezler
- Afet lojistiğinde araç rotalama problemi ve geliştirilen iki aşamalı bir optimizasyon yöntemi ile uygulama
Vehicle routing problem and a case study with evolved a two level optimization solution in humanitarian logistics
MUSTAFA BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN MURAT ÇELİK
- Hipersezgisel yöntemlerle lojistik ağ tasarımı ve optimizasyon
Logistic network design and optimization using hyperheuristic methods
VURAL EROL
Doktora
Türkçe
2017
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT BASKAK
PROF. DR. GÜLGÜN KAYAKUTLU
- Otomobil üreticilerinin ürünlerinin satın alma kriterleri üzerine bir karar modeli ve çözümlenmesi
A decision model and analysis on purchasing criteria of automobile manufacturers' products
METEHAN YAYKAŞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeSüleyman Demirel Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN ÖZTÜRK
- Afet yönetiminde geçici barınma alanlarının yer seçimi problemi için Afrika akbabası optimizasyon algoritması tabanlı bir yaklaşım
An African vulture optimization algorithm-based approach for the problem of location temporary shelters in disaster management
NAGİHAN YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolNecmettin Erbakan ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN HAKLI
- Büyük ölçekli inşaat projeleri için paydaş yönetim modeli
The stakeholder management model for large-scale construction projects
MÜRÜVET TÜRESOY
Doktora
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSNÜ MURAT GÜNAYDIN