Geri Dön

Bariatrik cerrahi öncesi ve sonrası sürdürülebilir gıda okuryazarlığı ve yeme farkındalığının değerlendirilmesi

Evaluation of sustainable food literacy and eating awareness before and after bariatric surgery

PDF İndir

  1. Tez No: 996186
  2. Yazar: ECEM NİL ACUN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNEM BAYRAM
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Başkent Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma bariatrik cerrahi hastalarında cerrahi öncesi ve sonrası sürdürülebilir gıda okuryazarlığı ve yeme farkındalığının değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma özel bir bariatrik cerrahi kliniğinde Nisan 2025-Ocak 2026 tarihleri arasında yaşları 18-64 yıl aralığındaki bariatrik cerrahi geçirecek 50 bireye (41 kadın, 9 erkek) uygulanmıştır. Bariatrik cerrahi öncesi ve sonrası 6. ayda anket formu aracılığıyla sosyodemografik veriler sorgulanmış, Sürdürülebilir Gıda Okuryazarlığı Ölçeği (SGOÖ), Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) ve 24 saatlik hatırlatma yöntemi ile besin tüketim kaydı alınmıştır. Yaş, vücut ağırlığı (kg), boy uzunluğu (cm), demografik özellikler, hastalık durumu, beslenme alışkanlıkları ve davranışlarına yönelik anket formu uygulanmıştır. Veriler SPSS programında değerlendirilip yorumlanmıştır. Çalışmada bireylerin yaş ortalamasının 38.6411,05 yıl olduğu ve cerrahi sonrası Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalamasının 30.21±3,48 olduğu bulunmuştur. SGOÖ toplam puanı kadın ve erkeklerde yükselmiştir (p<0,001). Erkeklerde“Sürdürülebilir Gıda Bilgisi-1”(p<0,01),“Sürdürülebilir Gıda Bilgisi-2”(p<0,05),“Tutumlar”(p<0,05),“Harekete Geçme Niyeti ve Stratejileri”(p<0,05) ve SGOÖ toplamda (p<0,001) anlamlı fark bulunmuştur. Kadınlarda SGOÖ'nün tüm alt boyutlarında ve toplam puanda anlamlı artış saptanmıştır (p<0,001). YFÖ-30'un kadın ve erkeklerin toplam puanlarında artış görülmüştür (p<0,001). Erkeklerde“Yeme Disiplini”(p<0,01),“Bilinçli Beslenme”(p<0,001) ve toplam puanda (p<0,001) anlamlı fark bulunurken; kadınlarda“Farkındalık”dışındaki tüm alt boyutlarda ve toplam puanda anlamlı fark saptanmıştır (p<0,001). Cinsiyete göre cerrahi öncesi“Yeme Kontrolü”puanlarında anlamlı fark belirlenmiştir (p<0,05). Bu bulgular doğrultusunda bireylerin bariatrik cerrahi sonrası sürdürülebilir gıda okuryazarlıkları ve yeme farkındalıklarının olumlu yönde değiştiği gözlemlenmiştir. Yeme davranışının cerrahi sonrası değiştiğini göstererek önemli bir faktör haline gelmiş ve literatüre katkı sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to evaluate sustainable food literacy and eating awareness in bariatric surgery patients before and after surgery. The study was carried out in a private bariatric surgery clinic between April 2025 and January 2026 and included 50 individuals (41 women, 9 men) aged 18–64 years who were scheduled to undergo bariatric surgery. Sociodemographic data were collected through a questionnaire before surgery and at the 6th month after surgery; the Sustainable Food Literacy Scale (SFLS), the Eating Awareness Scale (EAS-30), and dietary intake records were obtained using the 24-hour dietary recall method. A questionnaire assessing age, body weight (kg), height (cm), demographic characteristics, disease status, nutritional habits, and behaviors was administered. The data were evaluated and interpreted using the SPSS program. In the study, the mean age of the participants was found to be 38.64±11.05 years, and the mean postoperative Body Mass Index (BMI) was 30.21±3.48. The total SFLS score increased in both women and men (p<0.001). In men, significant differences were found in Sustainable Food Knowledge-1 (p<0.01), Sustainable Food Knowledge-2 (p<0.05), Attitudes (p<0.05), Intention and Strategies for Action (p<0.05), and the total SFLS score (p<0.001). In women, a significant increase was observed in all sub-dimensions of the SFLS and in the total score (p<0.001). An increase was observed in the total EAS-30 scores of both women and men (p<0.001). While significant differences were found in men in Eating Discipline (p<0.01), Conscious Eating (p<0.001), and the total score (p<0.001); in women, significant differences were detected in all sub-dimensions except Awareness and in the total score (p<0.001). According to gender, a significant difference was determined in preoperative“Eating Control”scores (p<0.05). In line with these findings, it was observed that individuals' sustainable food literacy and eating awareness changed positively after bariatric surgery. By demonstrating that eating behavior changes after surgery, this study has become an important factor and contributes to the literature.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1014336

    Obezite cerrahisi geçiren kadınların cerrahi öncesi ve sonrası kan hormon düzeyleri ve menstrüasyon parametrelerinin karşılaştırılması

    Comparison of preoperative and postoperative serum hormone levels and menstrual parameters in women undergoing bariatric surgery

    GİZEM ERZURUMLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RAZİYE NARİN

  2. Tez No

    627201

    Bariyatrik/metabolik cerrahinin metabolik sendrom bileşenleri üzerine etkilerinin araştırılması

    Investigation of the effects of bariatric/metabolic surgery on metabolic syndrome components

    VAHİT MUTLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Genel CerrahiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖKHAN SELÇUK ÖZBALCI

  3. Tez No

    971069

    Bariatrik cerrahi öncesi ve sonrası sesin akustik özelliklerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of acoustic voice characteristics before and after bariatric surgery

    BEGÜM AÇAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Dil ve Konuşma Terapisiİstanbul Atlas Üniversitesi

    Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN BENGİSU

  4. Tez No

    419956

    Morbid obez hastaların bariatrik cerrahi öncesi ve sonrası diyet alımlarının klinik sonuçlara ve antropometrik ölçümlere etkisi

    The effect of antropometri̇c measurements and cli̇ni̇cal results for morbi̇d obesi̇ty pati̇ents consumpti̇on of food before and after bari̇atri̇c surgery

    SÜEDA ŞERBETÇİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Medipol Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NİHAL ZEKİYE ERDEM

  5. Tez No

    702238

    Obez bireylerde bariatrik cerrahi öncesi ve sonrası beslenme ve davranış tutumu değışımının biyokimyasal parametreler üzerindeki etkisi

    The effect of nutrition and behavioral attitude changes on biochemical parameters before and after bariatric surgery in obese individuals

    ELANUR COŞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikBiruni Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ARMİN AMANPOUR

Geri Dön