Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda uyku ile ilişkili mikrorna'ların araştırılması
The investigation of microrna related to sleep in chi̇ldren with attention deficit and hyperactivity disorder
- Tez No: 996199
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF FUNDA ŞENER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Moleküler Tıp, Molecular Medicine
- Anahtar Kelimeler: DEHB, uyku bozukluğu, sirkadiyen ritim, miR-155-5p, miR-146a, ADHD, sleep disorder, circadian rythm, miR-155-5p, miR-146a-5p
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocuklukta başlayan ve ergenlik ile yetişkinlikte devam edebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. Uyku sorunlarının DEHB'de sık görülmesi, sirkadiyen sistemle ilişkili biyolojik mekanizmaların rolünü düşündürmektedir. Bu çalışmanın hipotezi, uyku bozukluğu eşlik eden DEHB'de sirkadiyen ritim genleri ve ilişkili mikroRNA ekspresyonlarının değiştiği yönündedir. Çalışmanın amacı DEHB, DEHB tanılı uyku bozukluğu olan ve sağlıklı çocuklar arasında uykuyla ilişkili mikroRNA'ların ve sirkadiyen ritim genlerinin ifadesinin profillenmesidir. Çalışmaya 6-17 yaş aralığında, 31 DEHB tanılı çocuk, 31 DEHB ve uyku bozukluğu olan çocuk ile 31 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Periferik kandan elde edilen örneklerde BMAL1, CLOCK, PER1 ve PER2 genleri ile miR-155-5p ve miR-146a düzeyleri Kantitatif Real Time PCR (RT-qPCR) yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, hasta gruplarında miR-146a ekspresyonunun azaldığını, miR-155 düzeylerinin arttığını ve PER2 geninde anlamlı bir yükselme olduğunu göstermiştir. Diğer sirkadiyen genlerdeki değişimler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak, elde edilen veriler DEHB'de uyku ve sirkadiyen ritimle ilişkili moleküler süreçlerin önemini desteklemekte, daha geniş örneklemli ve çok düzeyli çalışmaların gerekliliğine işaret etmektedir. Bu yaklaşım gelecekte tanısal biyobelirteçlerin belirlenmesine ve hedefe yönelik müdahalelere katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder that begins in childhood and may persist into adolescence and adulthood. The high prevalence of sleep disturbances in ADHD suggests the involvement of biological mechanisms related to the circadian system. The hypothesis of this study was that the expression of circadian rhythm genes and related microRNAs is altered in ADHD accompanied by sleep disorders. The aim of the study was to profile the expression of sleep-related microRNAs and circadian rhythm genes among children with ADHD, children with ADHD and comorbid sleep disorders, and healthy controls. The study included 31 children diagnosed with ADHD, 31 children with ADHD and sleep disorders, and 31 healthy controls aged between 6 and 17 years. Expression levels of the BMAL1, CLOCK, PER1, and PER2 genes, as well as hsa-miR-155-5p and hsa-miR-146a, were analyzed in peripheral blood samples using quantitative real-time PCR (RT-qPCR). The results demonstrated decreased miR-146a expression, increased miR-155 levels, and a significant upregulation of the PER2 gene in the patient groups. Changes in the other circadian genes were not statistically significant. In conclusion, these findings support the importance of molecular processes related to sleep and circadian rhythms in ADHD and highlight the need for larger-scale and multi-level studies. This approach may contribute to the identification of diagnostic biomarkers and the development of targeted interventions in the future.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda leptin ve ghrelin serum düzeylerinin uyku alışkanlıkları ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between SLEEP habits and leptin-ghrelin serum levels in children with attention deficit hyperactivity disorder
ÖZGE DOMBAYCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLFER ŞAHİN
- Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda video-polisomnografi ile uyku bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep disorders with video-polysomnography in children with attention deficit/hyperactivity disorder
GÜLÇİN AKINCI
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2012
NörolojiDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA HIZ
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda video elektroensefalografi-polisomnografi ile uyku bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep disorders with video electroensephalography-polisomnography in children with hyperactivity disorder with deficiency hyperactivity
GÖZDE KURŞUN AĞLAMIŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan okul çağı çocuklarında uyku sorunlarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep problems in school age children with attention-deficit/hyperactivity disorder
NAZLI ÇELENK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriMersin ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEVZİYE TOROS
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde uyku ile DHA, EPA, fosfatidilserin düzeylerinin ilişkisinin incelenmesi
The relationship between sleep and DHA, EPA, phosphatidylserine levels in children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
MERVE YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZNUR BİLAÇ