1980 dönemi Türk şiirinde melankolinin fenomonelojisi
Phenomenology of melancholy in post- 1980 Turkish poetry
- Tez No: 996271
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞAHİKA KARACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Melankoli, 1980 Dönemi, 12 Eylül İhtilali, Felsefe, Psikanaliz, Şiir, Melancholy, 1980s, September 12 Coup, Philosophy, Psychoanalysis, Poetry
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Melankoli kavramı, antik dönemlerden günümüze değin pek çok disiplinin araştırma konusu olmuştur. Kavrama dair bakış açılarının çağlara göre değişimi ve dönüşümü ise onun ne olduğunun anlaşılmasını güçleştirmiştir. Ancak psikanaliz bilimiyle birlikte bu karmaşıklık bir nebze de olsa ortadan kalkmış kavramın etrafındaki sisli hava dağılmıştır. Bu düşünceyle melankoli kavramının kayıp nesne ile ilgili olduğu görüşü ortaya çıkmış ve böylece her insanın potansiyel birer melankolik olma ihtimali güçlenmiştir. Bu tez, melankoli kavramını yalnızca psikolojik bir duygu durumu olarak değil, aynı zamanda tarihsel, felsefi, siyasal ve poetik bir deneyim alanı olarak ele almaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde kavramın Antik Yunan'dan modern psikanalize uzanan düşünsel serüveni kronolojik bir çerçevede incelenmektedir; özellikle kayıp, eksiklik ve özneleşme süreçleri üzerinden melankolinin kuramsal temelleri tartışılmaktadır. Üçüncü bölümde 12 Eylül ihtilalinin Türkiye'de birey ve toplum üzerinde yarattığı travmatik etki ortaya konmaktadır. Ayrıca bu tarihsel kırılmanın melankoli üretimindeki rolü; yasın ertelenmesi, bastırma mekanizmalarının güçlenmesi, suskunluk kültürünün yaygınlaşması ve kolektif hafızanın tahribi gibi kavramlar üzerinden analiz edilmektedir. Böylece 12 Eylül'ün yalnızca politik bir müdahale değil, aynı zamanda duygu rejimini belirleyen ve edebî ifade biçimlerini değiştiren bir dönüm noktası olduğu ortaya konmaktadır. Son bölümde ise 1980 döneminde eserler kaleme almış sanatçıların şiirleri“aşk”,“ölüm ve intihar”,“zaman ve nostalji”ile“aylaklık, işe yaramazlık, lüzumsuzluk”temaları etrafında incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
The concept of melancholia has been the subject of research in many disciplines from ancient times to the present. The change and transformation of perspectives on the concept over the ages has made it difficult to understand what it is. However, with the science of psychoanalysis, this complexity has somewhat disappeared and the foggy atmosphere surrounding the concept has dissipated. With this idea, the view that the concept of melancholia is related to the lost object has emerged, thus strengthening the possibility of every person being a potential melancholic. This thesis approaches the concept of melancholia not only as a psychological emotional state, but also as a historical, philosophical, political and poetic field of experience. In the first part of the study, the intellectual adventure of the concept from Ancient Greece to modern psychoanalysis is examined in a chronological framework; the theoretical foundations of melancholia are discussed particularly through the processes of loss, lack and subjectification. In the third part, the traumatic impact of the September 12 coup on the individual and society in Turkey is revealed. In addition, the role of this historical rupture in the production of melancholia; The study analyzes the postponement of mourning, the strengthening of repression mechanisms, the proliferation of a culture of silence, and the destruction of collective memory through concepts such as the destruction of collective memory. Thus, it demonstrates that September 12th was not merely a political intervention but also a turning point that shaped emotional regimes and altered literary forms of expression. In the final section, poems by artists who wrote during the 1980s are examined around the themes of“love,”“death and suicide,”“time and nostalgia,”and“idleness, uselessness, and superfluity.”
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde kent (1923-1980)
Cities in Turkish poems in period of republic (1923-1980)
MÜRSEL GÜRSES
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıSakarya ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. YILMAZ DAŞÇIOĞLU
- Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde mahpushane (1923-1980)
Prison themed poetry in Republican Period (1923-1980) of Turkey
RABİA GÜLİSTAN OKUTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıUşak ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ PULAT
- Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde çocuk (1950-1980)
Child in Turkish poetry of the Republican era (1950-1980)
MÜSLÜM ENGİN
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiKadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. MİNE ÖZYURT KILIÇ
- Türk şiirinde İstanbul (1950-1980 dönemi)
Istanbul in Turkish poetry (The period between 1950-1980)
BEKİR DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıKafkas ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. GÖKAY DURMUŞ
- Türk şiirinde (1960-1980 dönemi) ideoloji ve metaforik söylem
Ideology and metaphorical discourse in Turkish poetry (1960-1980 period)
BEKİR DEMİR
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TARIK ÖZCAN