Geri Dön

Tatar folklorunda Sabantoy Bayramı üzerine bir araştırma

A study on the Sabantoy Festival in Tatar folklore

PDF İndir

  1. Tez No: 996351
  2. Yazar: VENERA BAYRAM
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SELMA SOL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Trakya Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türk Edebiyatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Tez çalışmamız, Kazan Tatarlarının en köklü geleneksel bayramlarından biri olan Sabantoy Bayramı'nı tarihî, folklorik ve modern boyutlarıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Folklorun toplumların tarihî hafızasının korunmasında, kolektif belleğin aktarılmasında ve millî kimliğin inşasında üstlendiği işlev göz önünde bulundurulduğunda, Sabantoy'un yalnızca bir eğlence ve kutlama geleneği olmadığı; aynı zamanda Tatar halkının kültürel sürekliliğini sağlayan temel unsurlardan biri olduğu çalışmadaki verilerle ortaya koyulmuştur. Çalışma, Sabantoy'un tarihsel kökenlerini, farklı dönemlerde kazandığı toplumsal ve kültürel işlevleri, ritüel yapısını, geleneksel oyun ve yarışmalarını ve günümüzdeki kutlama biçimlerini bütüncül bir yaklaşımla ele almaktadır. Araştırmada art zamanlı inceleme yöntemiyle Sabantoy Bayramı'nın tarihsel süreçte geçirdiği dönüşüm ortaya konulmuş; eşzamanlı inceleme ile bayramın günümüzdeki icra biçimleri ve toplumsal işlevleri tespit edilmiştir. Metin merkezli ve bağlam merkezli halk bilimi kuramlarından yararlanılarak yazılı tarihsel kaynaklar, folklor derlemeleri ve gözleme dayalı veriler birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca Sovyet dönemi boyunca Sabantoy'un ideolojik yeniden biçimlendirilme süreci ile Sovyet sonrası dönemde millî uyanış bağlamında kazandığı yeni anlamlar da ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Tezde, Sabantoy'un yalnızca yerel bir gelenek değil, diaspora bağlamında da Tatar millî kimliğinin korunması, yeniden inşası ve görünür kılınmasında önemli bir rol üstlendiği gösterilmektedir. Bu bağlamda çalışma, Sabantoy'un tarihsel ve çağdaş bağlamlarda yaşayan, dönüştürülebilir ve çok işlevli bir kültürel etkinlik olduğunu ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

This thesis examines the Sabantoy Festival, one of the most deeply rooted traditional celebrations of the Kazan Tatars, through its historical, folkloric, and modern dimensions. Considering the role of folklore in preserving historical memory, transmitting collective knowledge, and constructing national identity, this study demonstrates that Sabantoy is not merely a form of entertainment or celebration but a fundamental element sustaining Tatar cultural continuity. The thesis adopts a holistic approach by analyzing the historical origins of Sabantoy, the social and cultural functions it has acquired in different periods, its ritual structure, traditional games and competitions, and its contemporary forms of celebration. Using a diachronic method, the study traces the transformations of Sabantoy throughout history, while a synchronic analysis identifies its present-day practices and social functions. Drawing on text-centered and context-centered folklore theories, written historical sources, folklore compilations, and observation-based data are examined together. The study also explores the ideological reconfiguration of Sabantoy during the Soviet period and the new meanings it acquired in the context of national revival in the post-Soviet era. Furthermore, the thesis shows that Sabantoy functions not only as a local tradition but also, within the diaspora context, as an important medium for the preservation, reconstruction, and public visibility of Tatar national identity. In this respect, Sabantoy emerges as a living, adaptable, and multifunctional cultural event in both historical and contemporary contexts.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    574328

    Moldo Niyaz: Sanat-i Digär (Astar) Metin-inceleme-sözlük

    Başlık çevirisi yok

    GÜLZADA NARMAMATOVA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Batı Dilleri ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

    Türkoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET BURAN

  2. Tez No

    696389

    Afganistan'daki Tahar ili Hocağar ilçesinde yaşayan Özbek Türklerinin geçiş dönemleri

    The transition periods of Uzbek Turks living in Khwaja Ghar district of Takhar province in Afghanistan

    NASRATULLAH MORAD

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞAHİN KÖKTÜRK

  3. Tez No

    383850

    Dı kılamên evînî yên Dengbêjan de temaya jınê

    Dengbêjlerîn aşk şarkılarında kadın teması

    TEKİN ÇİFÇİ

    Yüksek Lisans

    Kürtçe

    Kürtçe

    2013

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu Üniversitesi

    Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KADRİ YILDIRIM

  4. Tez No

    144360

    Ankara ili gıda festivallerinin kültür bilimi açısından incelenmesi

    Investigation of food festivals in the city of Ankara in terms of folklore

    ASUMAN REYHAN ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    SosyolojiHacettepe Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DR. BAHAR AKARPINAR

  5. Tez No

    218158

    Ignác Kúnos. Türk folklor araştırmalarında bir öncü

    Başlık çevirisi yok

    SZİLÁRD SZİLÁGYİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN ÖZDEMİR

Geri Dön