Finansal gelişmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi Türkiye örneği (1980-2023)
The impact of financial development on economic growth: The case of Türkiye (1980-2023)
- Tez No: 996454
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÜLKÜ ARMAĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisadi ve İdari Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 1980-2023 döneminde Türkiye' de finansal gelişmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisini incelemektedir. Finansal sistemin büyüklüğü ve yapısı, kaynakların ekonomide nasıl dağıtıldığını belirlemesi açısından büyüme sürecinde önemli bir role sahiptir. Türkiye ekonomisinde özellikle 2000 sonrası bankacılık sektöründe yaşanan genişleme, kamu ve özel sektör kredilerindeki artış ile finansal piyasaların dönüşümü, finansal gelişme ile büyüme arasındaki ilişkinin yeniden ele alınmasını gerekli kılmıştır. Türkiye'de finansal gelişmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi zaman serisi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sürecinde öncelikle değişkenlerin durağanlık özellikleri Augmented Dickey- Fuller (ADF) brim kök testi ile incelenmiştir. Farklı bütünleşme derecelerine sahip seriler arasındaki uzun dönemli ilişkinin varlığı, Peseran vd. (2001) tarafınan geliştirilen ARDL sınır testi (Bounds test) yaklaşımı ile araştırılmıştır. ARDL yöntemi kapsamında hem uzun dönem katsayıları hem de kısa dönem dinamikleri hata düzeltme modeli (ECM) aracılığıyla tahmin edilmiştir. Kısa dönem ilişkilerin ayrıca değerlendirilmesi amacıyla En Küçük Kareler (OLS) yöntemi uygulanmış ve modelin geçerliliği tanısal testler ile sınanmıştır. Elde edilen bulgular, finansal gelişmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin dönemsel olarak farklılaştığını ve özellikle kamu kesimine yönlendirilen finansal kaynakların büyüme üzerinde dışlayıcı etkiler yaratabildiğini göstermektedir. Analizde bağımlı değişken olarak ekonomik büyüme (GSYH büyüme oranı) kullanılmıştır. Finansal gelişmeyi temsilen geniş para arzının GSYH' ye oranı (M2/GSYH), özel sektöre sağlanan kredilerin GSYH 'ye oranı ve kamu sektörüne yönelik alacaklar modele dahil edilmiştir. Elde edilen bulgular kamu sektörüne yönlendirilen kredilerin ekonomik büyüme üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, kamu kesiminin finansal kaynaklar üzerindeki ağırlığının artmasının özel sektör yatırımlarını dışlayabileceğine ve büyümeyi baskılayabileceğine ve bir dışlanma etkisi oluşturabileceğine işaret etmektedir. Diğer finansal gelişme göstergelerinin büyüme üzerindeki etkileri ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Çalışma sonuçları, Türkiye'de finansal gelişmenin büyüme üzerindeki etkisinin kamu ve özel sektör kredi dağılımına bağlı olarak değiştiğini ortaya koymakta ve politika yapıcılar için kaynak tahsisinin etkinliği konusunda önemli çıkarımlar sunmaktadır
Özet (Çeviri)
This study examines the effect of financial development on economic growth in Turkey during the period 1980-2023. The size and structure of the financial system play a significant role in the growth process, as they determine how resources are allocated in the economy. In the Turkish economy, the expansion in the banking sector, particularly after 2000, the increase in public and private sector loans, and the transformation of financial markets have neccessitated a re-examination of the relationship between financial development and growth. The impact of financial development on economic growth in Turkey has been analyzed using time series methods. Fist, the stationarity of the variables was examined using the Augmented Dickey-Fuller (ADF) unit roof test. The existence of long- term relationships between series with different degrees of integration was investigated using the ARDL bounds test developed by Peseran et al.(2001). Within the ARDL method, both long-term coefficients and short-term dynamics were estimated using the error correction model (ECM). To further evaluate short-term reletionship, the Ordinary Least Squares (OLS) method was applied, and the validity of the model was tested with diognastic tests. The findings indicate that the effects of financial development on economic growth vary periodically, and that financial resources directed to the public sector, in particular, can have crowding-out effects on growth. In the analysis, economic growth (GDP growth rate) was used as the dependent variable. The ratio of broad Money supply to GDP (M2/GDP), the ratio of private sector loans to gdp, and public sector receivables were included in the model to represent financial development. The findings indicate that loans directed to the public sector have a negative and statistically significant effect on economic growth. This result suggests that an increased reliance on public sector financial resources may crowd out private sector invesment, suppress growth, and create a croeding- out effect. The effects of other financial development indicators on growth were not found to be statistically significant. The study results reveal that the impact of financial development on growth in Turkey varies depending on the distribution of public and private sector credit, offering important implications for policymakers regarding the efficiency of resource allocation.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Gelişmekte olan ülkelerin dış borç sorunu ve Türkiye'nin dış borçları
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KARAGÖZ
- Analysing the economic resilience of automotive manufacturing specialized regions in EU and Turkey
Otomotiv endüstrisinde uzmanlaşmış bölgelerin ekonomik dayanıklılık analizi: Avrupa ve Türkiye örneği
BURAK SUNAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAN GEZİCİ KORTEN
- Finansal liberalizasyon ve finansal gelişme ilişkisinin ekonometrik analizi
An econometric analisysis of relationship between financial liberalization and financial development in Turkey
HÜSEYİN AĞIR
- Doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye ve Polonya örneği
Foreign direct investment and economic growth: Evidence from Turkey and Poland
YUNUS EMRE KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeMarmara Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL YILMAZ TÜRKMEN