Global production networks in rare earth elements and China's strategic thinking in trade
Nadir toprak elementlerinin küresel üretim ağları ve Çin'in ticaretteki stratejik yaklaşımı
- Tez No: 996886
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR BEDİRHANOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Çin'in tekel konumunun jeopolitik sonuçlarını açıklamak amacıyla nadir toprak elementlerinin (NTE) çağdaş küresel kapitalizmdeki rolünü Küresel Üretim Ağları (GPN) yaklaşımı üzerinden incelemektedir. Araştırma, Çin'in doğal kaynak zenginliğini hegemonik rekabet bağlamında stratejik bir jeopolitik varlığa dönüştürdüğünü ileri sürmektedir. Bu çerçevede, NTE'ler, analizi yönetişim yapıları ve değer artırma stratejilerine indirgeyen Küresel Meta Zincirleri (GCC) veya Küresel Değer Zincirleri (GVC) gibi firma merkezli ya da sektör odaklı yaklaşımlar aracılığıyla yeterince açıklanamaz. GPN literatürüne dayanan bu çalışma, küresel üretimi firmalar, devletler ve jeopolitik rekabet tarafından şekillenen, çok aktörlü, çok ölçekli ve tarihsel olarak gömülü bir süreç olarak kavramsallaştırmaktadır. Ampirik olarak, Çin'in uzun vadeli sanayi politikaları, teknolojik yatırımları ve düzenleyici kontrol mekanizmaları aracılığıyla NTE'lerin çıkarılmasında, rafinasyonunda ve işlenmesinde nasıl neredeyse bir tekel oluşturduğu gösterilmektedir. Özellikle 2025 yılında yürürlüğe konulan ihracat kısıtlamaları, geçici bir ticaret savaşı aracı olarak değil, küresel üretim ağlarını Çin lehine yeniden yapılandırmayı amaçlayan daha geniş bir stratejinin göstereni olarak yorumlanmaktadır. Nihayetinde, bu çalışma Çin'in NTE'ler üzerindeki kontrolünün, sistemik girdilerin arzında yaşanan aksaklıkların çok sayıda sektörde zincirleme etkiler yaratması nedeniyle küresel kapitalizmin yapısal kırılganlıklarını açığa çıkardığını ortaya koymaktadır. Son olarak çalışmada, stratejik kaynakların analizinde GPN yaklaşımının güçlü yönleri vurgulanırken, yaklaşımın hızlı jeopolitik müdahaleleri ve devlet içi stratejik karar alma süreçlerini açıklamadaki sınırlılıklarına da dikkat çekilmekte; büyük güç rekabetinin yoğunlaştığı bir ortamda GPN analizinin kuramsal olarak geliştirilmesi gerektiği savunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
This research examines the role of rare earth elements (REEs) in contemporary global capitalism through the analytical lens of Global Production Networks (GPN) with a view to explaining geopolitical implications of China's monopoly. It argues that China has strategically turned its natural endowment into a geopolitical asset in hegemonic rivalry. As such, REEs cannot be adequately understood through firm-centred or sector-specific frameworks such as Global Commodity Chains (GCC) or Global Value Chains (GVC), which tend to reduce analysis to governance structures and upgrading strategies. Building on the GPN literature, the thesis conceptualizes global production as a multi-actor, multi-scalar, and historically embedded process shaped by firms, states, and geopolitical competition. Empirically, it demonstrates how China has consolidated a near-monopoly over the mining, refining, and processing of REEs through long-term industrial policy, technological investment, and regulatory control. Particular attention is paid to China's export restrictions introduced in 2025, which are interpreted not as ad hoc trade-war instruments, but as indicative of a broader strategy to reconfigure global production networks in China's favour. The thesis further shows that China's control over REEs exposes structural vulnerabilities in global capitalism, as disruptions in the supply of systemic inputs generate cascading effects across multiple sectors. Finally, the study contributes to GPN scholarship by highlighting its strengths in analysing strategic resources while also identifying its limitations, particularly in accounting for rapid geopolitical interventions and intra-state strategic decision-making. In so doing, it calls for further theoretical refinement of GPN analysis in the context of intensifying great-power rivalry.
Benzer Tezler
- Hafif e-mobilite uygulamalarında entegre şarj sistemi için yüksek verimli ve güç yoğunluklu çok-fazlı E-motor tasarımı ve geliştirilmesi
Design and development of high efficient and power density multi-phase E-motor for integrated charging system in light e-mobility applications
MUSA BURAK YELEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT YILMAZ
- 6N yüksek irtifa platform sistemleri için antipodal vivaldi anten tasarımı
Antipodal vivaldi antenna design for 6G high altitude platform system (HAPS)
ALİ ALPEREN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA AKLEMAN YAPAR
- GNSS sistemleri için küçük boyutlu yama anteni ve kompakt anten dizisi tasarımı
Design of a compact patch antenna and antenna array for GNSS systems
MUHAMMED YUSUF ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT KARTAL
- Advances in robust identification of spline models and networks by robust conic optimization, with applications to different sectors
Değişik sektörlere uygulamalarıyla birlikte sağlam konik optimizasyon ile eğri modelleri ve ağların sağlam tanımlanmasındaki gelişimler
AYŞE ÖZMEN
Doktora
İngilizce
2015
MatematikOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilimsel Hesaplama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GERHARD WİEHELM WEBER
- Açık deniz platformlarının konumlandırılması için konum belirleme sistemlerinin entegrasyonu
Positioning systems integration for locating offshore platforms
MAHMUT OLCAY KORKMAZ
Doktora
Türkçe
2012
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAHMİ NURHAN ÇELİK