Toplumsal hareketler ve feminist kuram perspektifinden İran'daki kadın hareketleri
Women's movements in İran from the perspective of social movements and feminist theory
- Tez No: 997061
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABRİ AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumsal hareketler, kolektif aktörlerin belirli bir kimlik, hedef ve eylem repertuarı etrafında gevşek veya sıkı bir şekilde örgütlenerek mevcut toplumsal yapıda değişim yaratmayı veya mevcut düzeni desteklemeyi hedefleyen, süreklilik gösteren kolektif davranış süreçleridir. 1960'lı yıllarda işçi hareketleri olarak karşımıza çıkan toplumsal hareketler, 1960'lardan sonra modernleşme ve küreselleşmenin de etkisiyle ekoloji, çevre sorunları ve feminizm gibi alanlara yönelerek kapsamını genişletmiştir. 17. yüzyıldan sonra ortaya çıkan feminizm; cinsiyetler arasındaki eşitsizliğe, kadınların toplum içindeki rollerine ve sahip oldukları haklara odaklanan bir harekettir. Feminizm, cinsiyetçilik ve cinsiyet temelli ayrımcılık gibi sorunları konu alarak bu sorunların ortadan kaldırılmasını hedeflemektedir. Feminizm'in temel argümanlarından olan“cinsiyet eşitliğinin”yok sayıldığı, kadınların temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği ülkelerden birisi de İran'dır. Ülkede kadınlar gerek 1979 İran Devrim'i öncesi gerek Devrim sonrası çeşitli baskı, eşitsizlik ve kötü muamelelerle karşı karşıya kalmışlardır. Mevcut durumlarının değişebileceği ümidiyle 1979 İran Devrimi'ne ön sıralarda katılan İranlı kadınların Devrim'in ardından, sahip oldukları hak ve özgürlükleri ellerinden alınmış ve İran'daki şeriat temelli siyasal sistem tarafından birçok alanda baskı ve kısıtlamalara maruz kalmıştır. Bu dönem birçok yönden sınırlandırılan kadınlar, toplumda ikincil konuma düşürülmüş ve erkek egemen toplumun dayattığı kurallara uyarak yaşamak zorunda kalmışlardır. Bu sorunlara karşı mücadeleye girişen kadınlar, mevcut durumlarını düzeltmek adına kadın hareketleri ve kadın haklarına yönelik kampanyalar gerçekleştirmiştir. Bu çalışmada toplumsal hareketler kavramsal olarak incelenecek ve yeni toplumsal hareketler bağlamında feminizm kavramı ve feminist hareketler ele alınacaktır. Ayrıca çalışmada İran'da kadın hareketlerinin ortaya çıkışı, gelişimi ve İran kadınlarının durumu tarihsel olarak analiz edilerek İran kadın hareketleri toplumsal hareketler ve feminist kuram bağlamında açıklanmaya çalışılacaktır.
Özet (Çeviri)
Social movements are ongoing collective behavioral processes in which collective actors organize loosely or tightly around a specific identity, goal, and repertoire of actions, aiming to create change in the existing social structure or to support the existing order. Emerging as labor movements in the 1960s, social movements have expanded their scope since then, influenced by modernization and globalization, to include areas such as ecology, environmental issues, and feminism. Feminism, which emerged after the 17th century, is a movement focusing on inequality between genders, the roles of women in society, and their rights. It addresses issues such as sexism and gender-based discrimination, aiming to eliminate these problems. One country where the fundamental argument of feminism,“gender equality,”is disregarded and women's basic rights and freedoms are violated is Iran. In the country, women have faced various forms of oppression, inequality, and mistreatment both before and after the 1979 Iranian Revolution. Iranian women, who participated at the forefront of the 1979 Iranian Revolution hoping for a change in their current situation, were subsequently stripped of their rights and freedoms and subjected to oppression and restrictions in many areas by the regime. During this period, women, restricted in many ways, were relegated to a secondary position in society and forced to live according to the rules imposed by a male-dominated society. Responding to these problems, women launched women's movements and campaigns for women's rights to improve their situation. This study will conceptually examine social movements and discuss the concept of feminism and feminist movements within the context of new social movements. Furthermore, the study will historically analyze the emergence and development of women's movements in Iran and the situation of Iranian women, attempting to explain Iranian women's movements within the framework of social movements and feminist theory.
Benzer Tezler
- Katolik Kilisesi perspektifinden feminist teoloji
Feminist theology of Catholic Church perspective
ECEM ÇELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKKI ŞAH YASDIMAN
- Feminist kuram perspektifinden kadın filmi olgusu: Türkiye'deki kadın filmleri festivalleri örneği
The phenomenon of woman movie from the perspective of femi̇ni̇st theory: The example of woman movie festivals i̇n Turkey
BÜŞRA AKGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Radyo-TelevizyonOrdu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YILMAZ
- The construction of race and gender in Olga Neuwirth's American Lulu (2006-2012)
Olga Neuwirth'in American Lulu (2006-2012) eserinde ırk ve toplumsal cinsiyet inşası
ZEYNEP BÜŞRA ELDEM
Doktora
İngilizce
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ŞİRİN ÖZGÜN TANIR
- Türkiye'de siyasal partilerin kadın politikaları ve söylemi: 2011 Genel Seçimleri üzerine bir inceleme
Women politics and discourse of political parties in Turkey: A case study on 2011 general elections
DERYA KAYLI
Doktora
Türkçe
2013
GazetecilikEge ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLGÜN ERDOĞAN TOSUN
- 1980 sonrası modernleşme kuramı çerçevesinde kadın sorunu üzerine tartışmalar
Post 1980 discussions on women issue from the perspective of modernisation theory
NİDA KUNU TAMAM