İstanbul Beyazıt Kütüphanesi'nde bulunan B3480 envanter numaralı Mevlânâ Mesnevisi minyatürlerinin renk, biçim ve kompozisyon açısından incelenmesi
Examination of Mevlana Masnavi miniatures with inventory number B3480 in İstanbul Beyazit Library in terms of color form and composition
- Tez No: 997108
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN ELİTOK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, El Sanatları, Fine Arts, Crafts
- Anahtar Kelimeler: Mesnevi, Mevlana Celaleddin-i Rumi, Mathnawi, Mevlana Celaleddin-i Rumi
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünyanın en zengin yazma eser koleksiyonlarından birine ev sahipliği yapan, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi İslam medeniyetinin bilim, sanat ve edebiyat birikimini koruyan bir hazine niteliği taşımaktadır. El yazması kitaplar içerisinde yer alan, Kur'an-ı Kerimler, minyatürlü metinler, fermanlar, ilmi ve edebi eserler o dönemin düşünce tarzını anlamamıza yardımcı olan en önemli kaynaklardandır. İslam dünyasından örnekler barındıran bu eserlerin kütüphanelerdeki rolü, günümüz akademik araştırmalarına sunduğu önemli katkılar bakımından da yadsınamaz bir gerçeklik teşkil etmektedir. Bu araştırmada Beyazıt Yazma Eser Kütüphanesi'nde bulunan B3480 envanter numaralı Mevlana Mesnevisi minyatürleri, renk, biçim kompozisyon bakımından ele alınarak incelenmiştir. Dört bölümden oluşan tezin birinci bölümünde, giriş başlığı altında amaç, kapsam ve yöntemden bahsedilmiştir. İkinci bölümde kitap sanatları içerisinde müstesna bir yere sahip olan minyatür sanatı hakkında bilgiler yer almaktadır. Üçüncü bölümde Mevlana'nın hayatı ve mesnevi hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde, Mevlânâ'nın Mesnevî-i Manevî adlı eserinin minyatürlü nüshaları içeriğinin yanı sıra sanatsal açıdan da ele alınarak değerlendirilmiştir. Eserde bulunan tüm minyatürlerin sanatsal analizleri ve dijital ortamda çizimleri yapılmıştır. Ayrıca eserin son bölümünde yer alan minyatürlü av sahnesinin bire bir uygulaması yapılmıştır. XVII. yüzyıla ait olan eserin, minyatürlü sahneleri ve sayfa kenarı tezhiplerindeki renk, biçim ve desen anlaşı klasik üslupta yapıldığı göstermektedir. Çalışmamıza konu olan eser, kendi dönemi içerisinde sanatsal açıdan önemli bir yere sahiptir.
Özet (Çeviri)
Housing one of the world's richest collections of manuscripts, the Süleymaniye Manuscript Library is a treasure trove preserving the scientific, artistic, and literary heritage of Islamic civilization. The handwritten books, including Qur'ans, illustrated texts, decrees, and scholarly and literary works, are among the most important sources for understanding the thought patterns of that era. The role of these works, which contain examples from the Islamic world, in libraries is undeniable, as it makes significant contributions to contemporary academic research. This research examines the miniatures of Mevlana's Masnavi, inventory number B3480, located in the Beyazıt Manuscript Library, analyzing them in terms of color, form, and composition. The thesis, consisting of four chapters, begins with an introduction outlining the aim, scope, and methodology. The second chapter provides information about miniature art, which holds a unique place among book arts. The third chapter presents information about Mevlana's life and the Masnavi. The fourth chapter evaluates the illuminated manuscripts of Mevlana's Masnavi-i Manavi, considering both their content and artistic merit. Artistic analyses and digital drawings of all the miniatures in the work have been created. Furthermore, a faithful reproduction of the illuminated hunting scene in the final chapter of the work has been made. The work, dating from the 17th century, demonstrates a classical style in its miniature scenes and the use of color, form, and pattern in the illuminations on the page margins. The work that is the subject of our study holds a significant place in artistic terms within its own period.
Benzer Tezler
- Beyazıt Devlet Kütüphanesi'nde bulunan el yazması Kur'ân-ı Kerîmler
Illuminated Qur'ans in the Beyazit State Library
SERAP AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
El SanatlarıAtatürk ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. OKTAY HATİPOĞLU
- Yeni dünyanın keşfi: Târîh-i Hind-i Garbî hadîs-i nev (İstanbul Topkapı sarayı müzesi kütüphanesi r.1488) ve resimleri
Exploration of the new world: Târîh-i Hind-i Garbî hadîs-i nev (İstanbul Topkapı palace museum library r.1488)and its pictures
ÖZLEM ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sanat TarihiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMİHA ALTIER
- Bir geçiş dönemi olarak İstanbul`da 3. Ahmet Devri mimarisi
Ottoman architecture in İstanbul during the period of Ahmet 3. (1703-1730)
GÜLÇİN CANCA
Doktora
Türkçe
1999
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ SÖNMEZ
- 1929-1946 tarihleri arasında Cumhuriyet Gazetesinde yayımlanmış arkeoloji içerikli haberlerin bir değerlendirmesi
An evaluation of archeology news published on Cumhuriyet Newspaper between 1929 and 1946
SABAHAT NAĞME BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Arkeolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE AR
- İbn Hatîbüddehşe'nin“Şerhu Vesîleti'l-İsâbe fî Tarîki Sanʿati'l Kitâbe”adlı eserinin tahkik ve tahlili
Manuscript investigation in Arabic orthographic rules from a“Sharh Wasilat al-İsabah fi San'at al-Kitabah”by Ibn Khatib al-Dahshah
AHMED DEHMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL ÇELİK