Mermer sahalarında ön araştırma için jeolojik uzaktan algılama uygulamaları, Akören (Konya) örneği
Geological remote sensing applications for preliminary research on marble fields, Akören (Konya) example
- Tez No: 997469
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUBİLAY UYSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik jeoloji, Economic geology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Konya-Akören bölgesindeki mermer potansiyelini değerlendirmek amacıyla yapılan bu çalışmada, yüksek maliyetli mermer yatırımları öncesinde terk edilmiş veya potansiyel sahaların hızlı ve ekonomik bir şekilde değerlendirilmesi için bir yöntem geliştirilmiştir. Çalışmanın amacı, bölgedeki gri, ince kristalli kireçtaşlarının işletme potansiyelini uzaktan algılama ve geleneksel saha yöntemlerini birleştirerek ortaya koymaktır. Jeolojik olarak, inceleme alanı Üst Jura-Kretase yaşlı karbonat kayalarından (Hacıalabaz, Saytepe ve Alan Formasyonları'ndan oluşan Geyikdağı Birliği) oluşmakta olup, bu birimlerin üzerini uyumsuz olarak Üst Pliyosen yaşlı Topraklı Formasyonu ve Kuvaterner alüvyonları örtmektedir. Yöntem olarak, ASTER uydu verileri kullanılarak iki yeni spektral analiz tekniği geliştirilmiş ve test edilmiştir. İlk olarak, özel bir bant oranı kombinasyonundan (SWIR RGB: R=B8/B7, G=B6/B8, B=B5/B6) oluşturulan kompozit, karbonatlı birimlerin dağılımını, saflığını ve alterasyonunu %89.4 doğrulukla belirlemiştir. İkinci olarak, Geliştirilmiş TIR Karbonat İndeksi (GCI = B13/B14 × B10/B12) geleneksel yöntemlere göre %18 daha yüksek bir spektral ayrıştırma gücü göstermiş ve saf mermer birimlerini daha net vurgulamıştır. Bu uzaktan algılama analizleri, sahada potansiyeli yüksek bir alanın belirlenmesini sağlamış ve bu alanda 7 adet karot sondajı yapılmıştır. Sondajlardan elde edilen verilerin korelasyonu ve modellenmesi sonucunda, Mesozoyik yaşlı kireçtaşı katmanlarının yeterli rezerve, yapısal uygunluğa ve renk/desen homojenliğine sahip olduğu tespit edilmiştir. Saha değerlendirmeleri, otokton karbonatlı birimler içinde önemli miktarda ekonomik rezerv bulunduğunu, kayaçların yüksek homojenlikte ve iyi işlenebilirlik özelliklerine sahip olduğunu göstermiştir. Kayaçlar ince kesim ve cilalamaya uygundur. Ayrıca, lojistik imkanların elverişli olması ve herhangi bir bürokratik engelin bulunmaması, sahanın deneme üretimi için uygun bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, geliştirilen bu entegre metodoloji (uzaktan algılama + hedefli sondaj), mermer arama çalışmalarında maliyet etkin, hızlı ve güvenilir bir yaklaşım sunmaktadır. Bu yöntem, benzer şekilde terk edilmiş veya keşfedilmemiş mermer sahalarının değerlendirilmesinde ve yatırım riskinin azaltılmasında etkili bir şekilde kullanılabilir. Akörendeki örnek sahada sırası ile ASTER uydu görüntülerinde kayaçların yayılımının belirlenmesi, sayısal arazi modeli ile sahanın morfolojik ve yapısal olarak değerlendirilmesi sonucunda potansiyel bir alan tespit edilmiştir. Bu alanda saha çalışmaları ile uzaktan algılama bulguları kontrol edilmiştir. Sondajlar için yer belirlenmiş ve sahada 4 adet sondaj yapılmıştır. Ortalama 20 metre derinlikteki bu sondajlara ait karotlar korele edilerek yer altı modeli oluşturulmuş ve farklı renklerdeki kireçtaşı katmanlarının olası bir işletme için yeterli rezerve sahip olup olmadığı, yapısal olarak uygun olup olmadığı, renk ve desen homojenliğinin pazar için uygun olup olmadığı araştırılmıştır. Bu aşamalara göre terk edilen sahanın jeolojik ve pazar açısından işletme potansiyelinin yüksek olduğu görülmüştür. Buna karşın jeolojik nedenler dışında sahada işletme girişiminde bulunulmadığı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler – Mermer, Uzaktan Algılama, CBS, Jeolojik Ar-Ge, Sondaj, Konya
Özet (Çeviri)
This study, conducted to evaluate the marble potential in the Konya-Akören region, developed a method for the rapid and cost-effective assessment of abandoned or potential sites prior to high-cost marble investments. The aim was to determine the operational potential of the region's grey, fine-crystalline limestones by integrating remote sensing with traditional field methods. Geologically, the study area consists of Upper Jurassic-Cretaceous aged carbonate rocks (the Geyikdağı Association, comprising the Hacıalabaz, Saytepe, and Alan Formations). These units are unconformably overlain by the Upper Pliocene-aged Topraklı Formation and Quaternary alluvial deposits. Methodologically, two new spectral analysis techniques were developed and tested using ASTER satellite data. First, a composite created from a specific band ratio combination (SWIR RGB: R=B8/B7, G=B6/B8, B=B5/B6) identified the distribution, purity, and alteration of the carbonate units with 89.4% accuracy. Second, the Enhanced TIR Carbonate Index (GCI = B13/B14 × B10/B12) demonstrated an 18% higher spectral discrimination power compared to traditional methods and more selectively highlighted pure marble units. These remote sensing analyses enabled the identification of a high-potential area within the field, where 7 core drillings were subsequently conducted. Correlation and modeling of the data obtained from the drillings revealed that the Mesozoic-aged limestone layers possess sufficient reserves, structural suitability, and color/pattern homogeneity. Field assessments demonstrated the presence of significant economic reserves within these autochthonous carbonate units, with the rocks exhibiting high homogeneity and good workability properties. The rocks are suitable for fine cutting and polishing. Furthermore, the availability of logistical facilities and the absence of any bureaucratic obstacles indicate that the site has suitable potential for trial production. In conclusion, this integrated methodology (remote sensing + targeted drilling) offers a cost-effective, rapid, and reliable approach for marble exploration. This method can be effectively used to evaluate similarly abandoned or undiscovered marble sites and to reduce investment risk.
Benzer Tezler
- Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı
İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur
AHMET SARITAŞ
- RMI kayaç kütle sınıflama yönteminin mermer ocaklarında blok üretim boyutlarının belirlenmesinde kullanılabilirliğinin araştırılması
An investigation of marble block dimension in marble quaries by utilizing RMI (rock mass index) rock mass classification method
KORAY KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Maden Mühendisliği ve MadencilikDokuz Eylül ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. TURGAY ONARGAN
- Batı Anadolu karbonat kökenli mermer ve boyutlu taş atıklarının endüstriyel olarak değerlendirilmesi
Evaluation of West Anatolia carbonate origin marble and dimensional stone wastes as industrial
NURETTİN YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Jeoloji MühendisliğiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM BUZKAN
DOÇ. DR. AHMET KARAKAŞ
- Bozkır-Hadim-Belören arasındaki bölgenin (Konya) fiziki coğrafyası ile erozyon ilişkilerinin araştırılması
An Investigation of the relationships erosion with physical geography of the area between Bozkır-Hadim-Belören (Konya)
KAYA BAŞTÜRK
- Bozkır-Hadim-Belören arasındaki bölgenin (Konya) fiziki coörafyası ile erozyon ilişkilerinin araştırılması
İnvesti̇gati̇on of physi̇cal geography and eresi̇on relati̇ons of the regi̇on between Bozkir-Hadi̇m-Belören (Konya)
BAŞTÜRK KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiFiziki Coğrafya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAYRETTİN OCAKVERDİ