Türkiye'de yükseköğretimde cinsiyet eşitliği planları: AB fonlarının etkisi üzerine bir değerlendirme
Gender equality plans (GEP) in higher education in Turkey: Analysis of the effects of the EU funds
- Tez No: 997558
- Danışmanlar: PROF. DR. BURÇAK MÜGE VURAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Avrupalılaşma, Kurumsalcılık, Toplumsal cinsiyet, Europeanization, Institutionalism, Gender
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Avrupa Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki ilişkiler yalnızca müzakereler ile sınırlı değildir. Türkiye, dahil olduğu Topluluk Programları aracılığı ile de AB ile ilişkilerini sürdürmektedir. AB siyasi, ekonomik ve sosyal alanlardaki önceliklerini üçüncü ülkelere bu programlar aracılığı ile aktarmaktadır. AB Araştırma ve Yenilik Programları, AB'nin politikalarını üçüncü ülkelere aktarmada kullandığı araçlardan biridir. Araştırma alanında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması, AB Araştırma ve Yenilik Programlarının yatay öncelikleri arasındadır. Bu kapsamda AB, Yedinci Çerçeve Programı ve Ufuk 2020 programları aracılığı ile toplumsal cinsiyet eşitliği planlarının (TCEP) hazırlanması ve uygulanması amacıyla araştırma kurumlarına finansal destek sağlamıştır. Ufuk Avrupa Programı ile, TCEP araştırma kuruluşlarının AB fonlarından yararlanabilmesi için bir önkoşul haline gelmiştir. Bu gelişme ile, Ufuk Avrupa Programına dahil olan diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de üniversiteler AB araştırma fonlarından yararlanabilmek için TCEP'larını hazırlayıp uygulamaya koymaya başlamışlardır. Kurumlarda toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda yapısal bir değişim yaratmayı hedefleyen TCEP'larının Türkiye'deki üniversitelerde giderek artan bir şekilde benimsenmeye başlanmış olması, bu değişimin nedenlerinin araştırılması ihtiyacını doğurmuştur. Bu tez çalışması, AB Araştırma ve Yenilik Programlarının Türkiye'deki üniversitelerde TCEP'larının benimsenmesinde etkili olduğunu ve bu alanda yükseköğretim kurumlarında yaşanan gelişmelerin Avrupalılaşma teorilerinden Rasyonel Seçim Kurumsalcılığı ve Sosyolojik Kurumsalcılık kuramları ile açıklanabileceğini ortaya koymaktadır. Araştırma kapsamında, Türkiye'deki üniversitelerde TCEP'larının benimsenmesinin nedenleri, süreçte rol alan aktörler, süreci kolaylaştıran ve zorlaştıran unsurlar ile TCEP hazırlık ve uygulama süreçlerinin etkileri ele alınmıştır. Bu tez çalışması, AB'nin Türkiye'de yükseköğretim kurumlarında TCEP'larının benimsenmesi üzerindeki etkilerinin anlaşılması bakımından önemlidir. AB'nin TCEP'ları ile ilişkili uyum baskısının yarattığı değişim sürecinin, Türkiye'deki üniversiteler üzerindeki etkilerinin anlaşılması konusunda literatüre ve gelecekteki araştırmalara da katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Relations between the European Union and Turkey extend beyond negotiations. Turkey also maintains its relations with the EU through the Community Programmes in which it participates. The EU transfers its political, economic, and social priorities to third countries through these programmes. EU Research and Innovation Programmes are among the tools the EU uses to transfer its policies to third countries. Achieving gender equality in research area is one of the horizontal priorities of the EU Research and Innovation Programmes. In this context, the EU has provided financial support to research institutions through the Seventh Framework and Horizon 2020 Programmes for the development and implementation of gender equality plans (GEPs). With the Horizon Europe Programme, GEP has become a prerequisite for research institutions seeking EU funding. As a result, universities in Turkey, like those in other countries participating in Horizon Europe, have started preparing and implementing their GEPs to access EU research funds. The growing adoption of GEPs, which aim to create structural change regarding gender equality within institutions, has prompted an investigation into the reasons behind this shift. This dissertation shows that EU Research and Innovation Programs have influenced the adoption of GEPs in Turkish universities. It also explains that developments in this area at higher education institutions can be understood through the Europeanization theories of Rational Choice Institutionalism and Sociological Institutionalism. The research investigates why Turkish universities adopt GEPs, who is involved in the process, what factors help or hinder it, and the effects of preparing and implementing GEPs. This dissertation is important for understanding how the EU impacts the adoption of GEPs in Turkish higher education institutions. It also contributes to the literature and to future studies on how pressures for adaptation related to the EU's GEPs drive change in Turkish universities.
Benzer Tezler
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN