Geri Dön

Türkiye'de yükseköğretimde cinsiyet eşitliği planları: AB fonlarının etkisi üzerine bir değerlendirme

Gender equality plans (GEP) in higher education in Turkey: Analysis of the effects of the EU funds

PDF İndir

  1. Tez No: 997558
  2. Yazar: GÜLDAN KALEM
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BURÇAK MÜGE VURAL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
  6. Anahtar Kelimeler: Avrupalılaşma, Kurumsalcılık, Toplumsal cinsiyet, Europeanization, Institutionalism, Gender
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Avrupa Çalışmaları Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki ilişkiler yalnızca müzakereler ile sınırlı değildir. Türkiye, dahil olduğu Topluluk Programları aracılığı ile de AB ile ilişkilerini sürdürmektedir. AB siyasi, ekonomik ve sosyal alanlardaki önceliklerini üçüncü ülkelere bu programlar aracılığı ile aktarmaktadır. AB Araştırma ve Yenilik Programları, AB'nin politikalarını üçüncü ülkelere aktarmada kullandığı araçlardan biridir. Araştırma alanında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması, AB Araştırma ve Yenilik Programlarının yatay öncelikleri arasındadır. Bu kapsamda AB, Yedinci Çerçeve Programı ve Ufuk 2020 programları aracılığı ile toplumsal cinsiyet eşitliği planlarının (TCEP) hazırlanması ve uygulanması amacıyla araştırma kurumlarına finansal destek sağlamıştır. Ufuk Avrupa Programı ile, TCEP araştırma kuruluşlarının AB fonlarından yararlanabilmesi için bir önkoşul haline gelmiştir. Bu gelişme ile, Ufuk Avrupa Programına dahil olan diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de üniversiteler AB araştırma fonlarından yararlanabilmek için TCEP'larını hazırlayıp uygulamaya koymaya başlamışlardır. Kurumlarda toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda yapısal bir değişim yaratmayı hedefleyen TCEP'larının Türkiye'deki üniversitelerde giderek artan bir şekilde benimsenmeye başlanmış olması, bu değişimin nedenlerinin araştırılması ihtiyacını doğurmuştur. Bu tez çalışması, AB Araştırma ve Yenilik Programlarının Türkiye'deki üniversitelerde TCEP'larının benimsenmesinde etkili olduğunu ve bu alanda yükseköğretim kurumlarında yaşanan gelişmelerin Avrupalılaşma teorilerinden Rasyonel Seçim Kurumsalcılığı ve Sosyolojik Kurumsalcılık kuramları ile açıklanabileceğini ortaya koymaktadır. Araştırma kapsamında, Türkiye'deki üniversitelerde TCEP'larının benimsenmesinin nedenleri, süreçte rol alan aktörler, süreci kolaylaştıran ve zorlaştıran unsurlar ile TCEP hazırlık ve uygulama süreçlerinin etkileri ele alınmıştır. Bu tez çalışması, AB'nin Türkiye'de yükseköğretim kurumlarında TCEP'larının benimsenmesi üzerindeki etkilerinin anlaşılması bakımından önemlidir. AB'nin TCEP'ları ile ilişkili uyum baskısının yarattığı değişim sürecinin, Türkiye'deki üniversiteler üzerindeki etkilerinin anlaşılması konusunda literatüre ve gelecekteki araştırmalara da katkı sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

Relations between the European Union and Turkey extend beyond negotiations. Turkey also maintains its relations with the EU through the Community Programmes in which it participates. The EU transfers its political, economic, and social priorities to third countries through these programmes. EU Research and Innovation Programmes are among the tools the EU uses to transfer its policies to third countries. Achieving gender equality in research area is one of the horizontal priorities of the EU Research and Innovation Programmes. In this context, the EU has provided financial support to research institutions through the Seventh Framework and Horizon 2020 Programmes for the development and implementation of gender equality plans (GEPs). With the Horizon Europe Programme, GEP has become a prerequisite for research institutions seeking EU funding. As a result, universities in Turkey, like those in other countries participating in Horizon Europe, have started preparing and implementing their GEPs to access EU research funds. The growing adoption of GEPs, which aim to create structural change regarding gender equality within institutions, has prompted an investigation into the reasons behind this shift. This dissertation shows that EU Research and Innovation Programs have influenced the adoption of GEPs in Turkish universities. It also explains that developments in this area at higher education institutions can be understood through the Europeanization theories of Rational Choice Institutionalism and Sociological Institutionalism. The research investigates why Turkish universities adopt GEPs, who is involved in the process, what factors help or hinder it, and the effects of preparing and implementing GEPs. This dissertation is important for understanding how the EU impacts the adoption of GEPs in Turkish higher education institutions. It also contributes to the literature and to future studies on how pressures for adaptation related to the EU's GEPs drive change in Turkish universities.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    806773

    Tıp öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algısı: Klinik öncesi ve klinik dönemin karşılaştırılması

    Medical students' perception of gender: A comparison between pre-clinical and clinical phases

    SEVTAP AYDIN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Siyasal BilimlerDokuz Eylül Üniversitesi

    Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ESİN ERGÖNÜL

  2. Tez No

    965667

    Historical representation of women in leadership: A mixed-method analysis of enablers and barriers of women's progression in higher education

    Kadınların liderlikteki tarihi temsili: Kadınların yükseköğretimde ilerlemelerini kolaylaştıran ve engelleyen faktörlerin bir karma yöntem analizi

    ÖZLEM BAYKAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. MERVE ZAYİM KURTAY

  3. Tez No

    949582

    Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi akademik personeli veöğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliği tutumlarının kavramsal ve ampirik yöntemlerle incelenmesi

    A conceptual and empirical study on the gender equality attitudes of academic staff and students at Tekirdağ Namık Kemal University

    NURCAN YURTTAŞ DURAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    SosyolojiTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    Kadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖKMEN KANTAR

  4. Tez No

    72478

    1950-1980 yılları arasında Türkiye`de örgün eğitimde yapısal değişmeler ve ideoloji arasındaki ilişkiler (Ortaöğretim ve yükseköğretim açısından bir inceleme)

    The Relationship between ideology and structural changes in formal education between 1950-1980 in Turkey

    İSMAİL GÜVEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YAHYA AKYÜZ

  5. Tez No

    26874

    Türkiye'de yüksek öğretime geçişte fırsat eşitliği açısından genel görünüm

    Başlık çevirisi yok

    ŞERİFE DEVELİOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1993

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ABDULLAH DEMİRTAŞ

Geri Dön