Epik yasalar ışığında Diyarbakır masalları
Diyarbakir tales in the light of epic laws
- Tez No: 997599
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHAMMED ABDULBASİT SEZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Diyarbakır yöresine ait 29 masal, Muhsine Helimoğlu Yavuz'un Masallar ve Eğitimsel İşlevleri adlı kitabından alınarak Axel Olrik'in epik yasaları kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, Diyarbakır masallarının yapısal ve içeriksel özelliklerini ortaya koymak, söz konusu masalların halk anlatı geleneği içindeki yerini belirlemek ve çalışma kapsamında ele alınan anlatıların epik yasalarla ne ölçüde örtüştüğünü tespit etmektir. Bu bağlamda öncelikle sözlü kültür geleneğinin önemli bir türü olan masalların teorik bağlamı üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca metin merkezli kuramsal yaklaşımlar genel bir çerçevede alınmış ve bu yaklaşımlardan biri olan epik yasalar kuramı üzerine kuramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Çalışmanın önemli bir bölümünü oluşturan masalların kuramsal bir okumaya tabi tutulduğu analiz kısımlarında alfabetik sıraya göre sıralanan anlatılar, Axel Olrik'in epik yasaları bağlamında değerlendirilerek bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmada ele alınan masalın kısaca künyesi verildikten sonra, olay basamakları sıralanmış anlatının epik yasalarla olan ilişkisi değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda, Avrupalı bir halkbilimcinin ortaya koyduğu ve farklı birçok türe uygulanan bu yasaların Anadolu masalları içerisine önemli bir yere sahip olan Diyarbakır masallarıyla ne oranda paralellik gösterdiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, bölgenin tarihî ve kültürel dokusunun masalların oluşumuna ve aktarımına ne ölçüde yansıdığı aktarılmıştır. Çalışma, Diyarbakır masallarının yalnızca yerel bir halk anlatısı örneği olmadığını, aynı zamanda Türk halk edebiyatının epik anlatı geleneğiyle bütünleşen zengin bir kültürel mirasın ürünü olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, 29 folktales from the Diyarbakır region, taken from Muhsine Helimoğlu Yavuz's book Masallar ve Eğitimsel İşlevleri (Folktales and Their Educational Functions), are evaluated within the framework of Axel Olric's epic laws. The aim of the study is to reveal the structural and thematic characteristics of Diyarbakır folktales, to determine their place within the folk narrative tradition, and to identify the extent to which the narratives examined correspond to the epic laws. In this context, the theoretical background of folktales, which constitute an important genre of the oral tradition, is first discussed. In addition, text centered theoretical approaches are outlined in general terms, and a theoretical framework is established based on one of these approaches, namely the theory of epic laws. In the analysis sections, which form a significant part of the study, the folktales are subjected to a theoretical reading. The narratives, listed in alphabetical order, are evaluated within the context of Axel Olric's epic laws in order to reach a conclusion. After briefly presenting the bibliographic information of each folktale examined, the sequence of events is outlined and the relationship of the narrative to the epic laws is assessed. As a result of the analysis, an attempt is made to determine the extent to which these laws, formulated by a European folklorist and applied to many different genres, correspond with Diyarbakır folktales, which hold an important place within Anatolian folktales. Furthermore, the extent to which the historical and cultural texture of the region is reflected in the formation and transmission of the folktales is discussed. The study demonstrates that Diyarbakır folktales are not merely examples of local folk narratives, but are also products of a rich cultural heritage integrated with the epic narrative tradition of Turkish folk literature.
Benzer Tezler
- Gaz türbinlerinde su/buhar enjeksiyonunun termoekonomik performans ve emisyonlar üzerindeki etkisinin incelenmesi ve optimizasyonu
Effects of water/steam injection on the thermoeconomic performance and emissions of gas turbines and their optimization
HASAN KAYHAN KAYADELEN
Doktora
Türkçe
2014
Gemi MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiGemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASİN ÜST
- Axel Olrik'in Epik Yasalar Kuramı'na göre Konya masallarının tahlili (İnceleme-metin)
An examination of Konya tales according to Axel Olric's Theory of Epic Law
MİYASE GÜZEL YANPINAR
Doktora
Türkçe
2024
Halk Bilimi (Folklor)Necmettin Erbakan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK PEKER
- Şeyh Galib'in“Hüsn ü Aşk”adlı mesnevisinde halk edebiyatı unsurları
Elements of folk literature in Şeyh Galib's mesnevi entitled 'Hüsn ü Aşk'
SÜMEYYE DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıHitit ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATİYE NAZLI
- Türk kültüründe Battalname Kültü
Cult of Battalname in Turkish culture
MUSTAFA METİN
Doktora
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
- Lı Gorî axel Olric, Lord Raglan û stith Thompson destana memê alan
Axel Olric, Lord Raglan ve Stith Thompson'a göre memê alan destanı
KADİR SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Kürtçe
2019
DilbilimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER ÇİFTÇİ