Havacılıkta örgüt kültürünün emniyet algısına etkisi: Ankara ili örneği
The effect of organizational culture on safety perception in aviation: The case of Ankara province
- Tez No: 998006
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE BAHAR ONAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sivil Havacılık, Civil Aviation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Türk Hava Kurumu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Havacılık faaliyetleri; karmaşık operasyonel süreçler, yoğun insan–teknoloji etkileşimi ve sürekli risk yönetimi gerektiren yapısı nedeniyle emniyet odaklı bir yaklaşımı zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda emniyet, yalnızca teknik önlemler ve prosedürel düzenlemelerle sağlanabilen bir unsur olmanın ötesinde, örgütsel yapı ve kültürel dinamiklerle yakından ilişkili bir olgu olarak ele alınmaktadır. Havacılık kazaları ve ciddi olaylara ilişkin yapılan çalışmalar, emniyet performansının büyük ölçüde insan ve örgütsel faktörlerden etkilendiğini ortaya koymakta; bu durum örgüt kültürü ile emniyet kültür algısı arasındaki ilişkinin önemini artırmaktadır. Bu araştırmanın amacı, havacılık sektöründe faaliyet gösteren bir yer hizmetleri işletmesinde çalışan personelin örgüt kültürü ile emniyet kültür algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde betimsel ve ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ankara ilinde faaliyet gösteren ilgili işletmede görev yapan çalışanlar oluşturmakta olup, örneklem gönüllülük esasına göre belirlenen katılımcılardan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Örgüt Kültürü Ölçeği ve Emniyet Kültürü Ölçeğinden oluşan yapılandırılmış bir anket formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS istatistik paket programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sürecinde betimsel istatistikler, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, örgüt kültürü ile emniyet kültür algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkilerin bulunduğunu göstermektedir. Özellikle klan kültürü ve hiyerarşi kültürü boyutlarının emniyet kültür algısı üzerinde anlamlı ve pozitif etkilere sahip olduğu, buna karşılık pazar ve adhokrasi kültürü boyutlarının emniyet kültür algısını yordamada sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, havacılık sektöründe örgüt kültürünün çalışanların emniyet kültür algısının oluşumunda önemli bir belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma bulgularının, havacılık işletmelerinde emniyet yönetimi uygulamalarının kültürel boyut dikkate alınarak geliştirilmesine katkı sağlaması ve alanda yapılacak benzer çalışmalara kuramsal ve uygulamalı bir çerçeve sunması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Aviation activities necessitate a safety-oriented approach due to their structure, which involves complex operational processes, intense human–technology interaction, and continuous risk management. In this context, safety is considered not merely as an element that can be ensured through technical measures and procedural arrangements, but as a phenomenon closely related to organizational structure and cultural dynamics. Studies on aviation accidents and serious incidents reveal that safety performance is largely influenced by human and organizational factors, thereby increasing the importance of the relationship between organizational culture and safety culture perception. The aim of this study is to examine the relationship between organizational culture and safety culture perceptions of employees working in a ground handling company operating in the aviation sector. The research was conducted within the framework of a quantitative research approach using a descriptive and correlational survey design. The population of the study consists of employees working in the relevant company operating in Ankara, and the sample comprises participants selected on a voluntary basis. Data were collected using a Personal Information Form, the Organizational Culture Scale, and a structured questionnaire designed to measure Safety Culture. The obtained data were analyzed using the SPSS statistical package program. Descriptive statistics, correlation, and regression analyses were employed in the analysis process. The findings indicate that there are statistically significant relationships between organizational culture and safety culture perception. In particular, the clan culture and hierarchy culture dimensions were found to have significant and positive effects on safety culture perception, whereas the market culture and adhocracy culture dimensions were determined to have a limited predictive effect on safety culture perception. In conclusion, this study demonstrates that organizational culture is an important determinant in the formation of employees' safety culture perceptions in the aviation sector. It is expected that the findings will contribute to the development of safety management practices in aviation organizations by considering the cultural dimension and provide a theoretical and practical framework for future studies in the field.
Benzer Tezler
- Havacılıkta emniyet kültürünün oluşturulmasında bir araç olarak emniyet yönetim sistemi: Nitel bir araştırma
The safety management system as a tool for building safety culture in aviation: A qualitative research
GİZEM KARTAL
- Duygu yönetiminin iş yaşam dengesi ve örgütsel bağlılık üzerine etkileri: Yer hizmetleri çalışanlarına yönelik bir uygulama
The effects of emotional intelligence on work-life balance and organizational commitment: An application on ground services employees
İSMAİL HAKKI YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sivil HavacılıkKocaeli ÜniversitesiHavacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE BÜTÜN BAYRAM
- Havacılık organizasyonlarında örgüt kültürü ve emniyet kültürü arasındaki ilişki: Antalya Havalimanında bir uygulama
The relationship between organizational culture and safety culture in aviation organizations: An analysis at Antalya Airport
TUNÇ TANIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sivil HavacılıkAkdeniz ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ERTURGUT
- Liderlik örgütsel dayanıklılık ilişkisinde örgüt kültürünün rolü: Havayolu işletmelerinde gerçekleştirilen bir araştırma
The role of organizational culture in the relationship between leadership and organizational resilience: A research conducted in airline companies
HÜLYA ÇAĞLAR ÇELEBİOĞLU
- Hava taşımacılığı işletmelerinde dönüşümsel emniyet liderliği, pozitif örgüt kültürü ve pilotların emniyet davranışları arasındaki ilişkilerin araştırılması
Investigation of the relationships between transformational safety leadership, positive organizational culture and pilots' safety behaviors in air transportation companies
HAKAN UÇAR
Doktora
Türkçe
2025
Sivil Havacılıkİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İZZET GÜMÜŞ