Yapay zekâ farkındalığı, ilgi düzeyi ve etik algısının gelişimi bağlamında yapay zekâ uygulamaları dersine ilişkin ortaokul öğrencilerinin görüşleri
Opinions of secondary school students on the artificial intelligence applications course in the context of the development of artificial intelligence awareness, interest level and ethical perception
- Tez No: 998011
- Danışmanlar: PROF. DR. MÜGE ADNAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Bilim ve Teknoloji, Education and Training, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Öğretim Teknolojileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin hızla gelişmesi, bu teknolojilerin öğrenciler tarafından nasıl algılandığının ve eğitim ile günlük yaşamda hangi amaçlarla kullanıldığının anlaşılmasını önemli hâle getirmektedir. Yapay zekâ, toplumsal yapıyı şekillendiren ve ekonomik dinamikleri etkileyen stratejik bir teknoloji olarak öne çıkmaktadır. Ortaokul öğrencilerinin YZ algılarının belirlenmesi, yalnızca eğitim politikalarının geliştirilmesine katkı sağlamakla kalmayıp, öğrencilerin teknolojiyi güvenli ve verimli biçimde kullanmalarını, erken yaşta etik farkındalık kazanmalarını, teknolojiyi yaratıcı şekilde değerlendirebilmelerini ve eğitim müfredatlarının buna göre tasarlanmasını da desteklemektedir. Bu çalışma, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından sunulan“Yapay Zekâ Uygulamaları”dersi sonrasında 7. sınıf öğrencilerinin yapay zekâya ilişkin algılarını, kullanım amaçlarını, güvenilirlik ve etik konularına dair farkındalıklarını ve YZ'nin toplum ile gelecek üzerindeki etkilerine yönelik görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, temel nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Çalışmada, 32 saatlik YZ uygulamaları eğitimi sonrasında öğrencilerin ilgi düzeyleri, etik algıları ve farkındalık düzeyleri derinlemesine incelenmiştir. Katılımcılar, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Muğla ili Milas ilçesindeki bir ortaokulda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileridir. Bulgular, öğrencilerin eğitim öncesinde yapay zekâ konusunda bilgi eksiklikleri bulunduğunu ve etik konulara dair kafa karışıklığının öne çıktığını göstermiştir. Eğitim süreci sonrasında öğrencilerin konuya ilişkin bilgileri artmış, yapay zekâ teknolojilerini daha bilinçli değerlendirdikleri ve özellikle etik, mahremiyet, veri güvenliği ve gizlilik konularında farkındalıklarının yükseldiği görülmüştür. Sonuç olarak, öğrencilerin yapay zekâ farkındalıklarının ve ilgi düzeylerinin arttığı, etik anlayışlarının geliştiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, yapay zekâ okuryazarlığının disiplinler arası eğitim müfredatlarına entegrasyonunun önemini vurgulamakta ve Millî Eğitim Bakanlığının“Yapay Zekâ Uygulamaları”dersinin kazanımlarıyla tutarlılık göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In today's rapidly evolving world of artificial intelligence (AI) technologies, it is important to understand how students perceive these technologies and for what purposes they use them in education and daily life. AI is a strategic technology that shapes societal structures and influences economic dynamics. Understanding middle school students' perceptions of AI not only contributes to the development of educational policies but also supports students in interacting with technology safely and effectively, developing ethical awareness at an early age, using technology creatively, and designing curricula accordingly. This study aims to examine 7th-grade students' perceptions of AI, their purposes of use, awareness of reliability and ethical issues, and views on the impact of AI on society and the future, following the“AI Applications”course offered by the Ministry of National Education (MEB). The research was conducted using a basic qualitative research design. The study investigated students' interest levels, ethical perceptions, and awareness after a 32-hour AI applications course. Participants were 7th-grade students enrolled in a middle school in Milas, Muğla during the 2024–2025 academic year. Findings indicated that students had knowledge gaps regarding AI prior to the course and experienced confusion regarding ethical issues. After the course, students' knowledge increased, they evaluated AI technologies more consciously, and their awareness of ethics, privacy, data security, and confidentiality improved. Consequently, students' AI awareness and interest levels increased, and their ethical understanding developed. These results highlight the importance of integrating AI literacy into interdisciplinary curricula and are consistent with the learning outcomes of the Ministry of National Education's“AI Applications”course.
Benzer Tezler
- A new approach to corporate social responsibility: Corporate digital responsibility, analysis of Turkish banking and e-commerce sectors
Kurumsal sosyal sorumluluğa yeni bir yaklaşım: Kurumsal dijital sorumluluk, Türk bankacılık ve e-ticaret sektörlerinin analizi
CEYDA CİHAN AYDOĞDU
Doktora
İngilizce
2024
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU MÜJDE BASKAN KARSAK
- Muhasebe meslek mensuplarının yapay zekâya yönelik ilgi, bilgi, kullanım ve farkındalık düzeyleri üzerine bir araştırma
A research on the levels of interest, knowledge, use and awareness of accounting professionals about artificial intelligence
HÜLYA ŞAR
- Sınıf öğretmenlerinin yapay zeka destekli ders planı tasarlama sürecine yönelik deneyimleri ve görüşleri
Classroom teachers' experiences and opinions on artificial intelligence-supported lesson plan design process
FERHAT KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CELALETTİN ÇELEBİ
- Merkez bankacılığında regtek uygulamaları
The use of regtech in central banking
MUHAMMED ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BankacılıkAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiDenetim ve Risk Yönetimi Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS KIRAL
- Fen eğitiminde farklılaştırılmış öğretimin öğrencilerin üst bilişsel farkındalıkları, kavramsal anlamaları ve akademik başarıları üzerindeki etkisi
The effect of differentiated instruction in science education on students' metacognitive awareness, conceptual understanding and academic achievement
GÖKHAN ÇALGICI
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KÜRŞAD DURU