Türkiye'de 1980-2020 yılları arasında yapılmış özelleştirmelerin Türkiye'nin sosyo-ekonomik yapısına etkileri
The effects of privatizations made between 1980 and 2020 in Turkey on Turkey's socio-economic structure
- Tez No: 998041
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜHA ATATÜRE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması giriş dışında üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde Özelleştirmenin kavramsal ve teorik çerçevesinin yanı sıra değişen devlet anlayışı ile özelleştirme düşüncesinin ortaya çıkışı irdelenmiştir. Bu çerçevede liberal ya da devlet merkezli yönetimlerin devlete ait kurum ve kuruluşları özelleştirmesindeki asıl sebepler araştırılmıştır. Cumhuriyetin kurulması ile İzmir İktisat Kongresi sonrasında devlet tarafından kurulan Kamu İktisadi Teşebbüsleri anlatılmıştır.1960-1980 yılları arası planlı dönemdeki iktisat politikaları ve toplumsal yapı üzerinde durulmuştur. Bu dönemde GSMH, Kişi başına düşen gelir, enflasyon ve işsizlik oranlarına ilişkin ekonomik göstergelere değinilmiştir. İthal ikameci ekonomi politikaları kapsamında Devlet Planlama Teşkilatının kurulması ve sonrasında kalkınma planlarının uygulanmasının sonuçları ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise 24 Ocak 1980 kararlarından sonra 1980-2020 yılları arası iktisat politikaları ve toplumsal yapının durumu incelenmiştir. Serbest piyasa ekonomisine geçiş ile birlikte Türkiye'de 1980-2020 yılları arasında özelleştirilen kurum ve kuruluşlar ele alınmıştır. Özelleştirme işlemleri hangi yöntemlere göre gerçekleştirilmiş olup sektör bazında özelleştirme uygulamaları analiz edilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise Türkiye'de 1980-2020 yılları arasında yapılan özelleştirmelerin Türkiye'nin sosyoekonomik yapısına etkisi ampirik olarak test edilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu üzerinde yeşeren Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile ekonomik büyüme ve kalkınma girişiminde bulunmuştur. KİT'ler ülkemizde kuruluşundan günümüze değin ekonomimize istihdam, milli gelir artışı ve ekonomik istikrar konularında katkı yapmıştır. Bu çalışmada KİT'lerin özelleştirilmesi hususu Osmanlı'dan günümüze kadar tarihsel süreç içerisinde özetlenmiş olup özelleştirmenin amaçları, gerekçeleri ve yöntemleri sistematik bir biçimde ele alınmıştır. Devletin kendi varlıklarını özel sektöre satmasının arkasında yatan nedenlerin neler olduğu sorularına yanıtlar aranmıştır. Bununla beraber özelleştirmelerin hukuki yönü de kronolojik olarak değerlendirilmiştir. Yasal düzenlemelere ilişkin 1980 sonrasında oluşturulan Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve Özelleştirme Yüksek Kuruluna ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Tüm dünyada görüldüğü üzere Türkiye'de de 1980 yılı sonrası finansal serbestleşmeye ağırlık verilmiş olup neoliberal politikalar hız kazanmıştır. Özelleştirmelerin hareketlendiricisi olarak nitelendirilen Washington Konsensüsü üzerinde durulmuş olup neoliberal politikalar Thatcher ve Reagan iktidarlarında da uygulama alanı bulmuştur. Thatcher, kamunun ekonomik ve sosyal alandaki faaliyetlerini ortadan kaldırmaya çalışmıştır. Türkiye'de ise 24 Ocak 1980 Kararları, neoliberalizme geçişin ilk ciddi adımıdır. Çalışmada Turgut Özal hükümetleri ve özellikle AK Parti iktidarları sonrasında devam eden özelleştirme politikaları etraflıca ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis study consists of three chapters except the introduction. In the second part of the study, the conceptual and theoretical framework of privatization as well as the changing understanding of the state and the emergence of the idea of privatization were examined. In this context, the main reasons why liberal or state-centered governments privatize state-owned institutions and organizations have been investigated. The Public Economic Enterprises established by the state after the establishment of the Republic and the Izmir Economic Congress are explained. Economic policies and social structure in the planned period between 1960 and 1980 were focused on. In this period, economic indicators regarding GNP, per capita income, inflation and unemployment rates were mentioned. The results of the establishment of the State Planning Organization within the scope of import substitution economic policies and the subsequent implementation of development plans have been revealed. In the third part, the economic policies and the situation of the social structure between 1980 and 2020 after the decisions of January 24, 1980 were examined. With the transition to a free market economy, institutions and organizations that were privatized in Turkey between 1980 and 2020 were discussed. The methods by which privatization operations were carried out and privatization practices were analyzed on a sectoral basis. In the last part of the study, the impact of the privatizations carried out in Turkey between 1980 and 2020 on the socio-economic structure of Turkey was tested empirically. The Republic of Türkiye, which flourished on the Ottoman Empire, attempted economic growth and development with Public Economic Enterprises. Public Economic Enterprises have contributed to our economy in terms of employment, national income increase and economic stability since their establishment in our country. In this study, the issue of privatization of public economic enterprises is summarized in the historical process from the Ottoman Empire to the present day, and the purposes, justifications and methods of privatization are discussed systematically. Answers were sought to the questions about the reasons behind the state selling its own assets to the private sector. In addition, the legal aspects of privatizations were also evaluated chronologically. Explanations regarding the legal regulations regarding the Privatization Administration and the Privatization High Council, which were established after 1980, are included. As seen all over the world, financial liberalization was emphasized in Turkey after 1980 and neoliberal policies gained momentum. The focus was on the Washington Consensus, which was described as the mobilizer of privatizations, and neoliberal policies were also implemented during the Thatcher and Reagan administrations. Thatcher tried to eliminate public activities in the economic and social fields. In Turkey, the January 24, 1980 Decisions are the first serious step in the transition to neoliberalism. In the study, the privatization policies that continued after the Turgut Özal governments and especially the AK Party governments were discussed in detail.
Benzer Tezler
- Türkiye'de erken çocuk dönemindeki Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarla yapılmış lisansüstü çalışmaların betimsel değerlendirilmesi ve metaanalizi
Descriptive and meta-analysis of postgraduate studies with early childhood Autism Spectrum Disorders in Turkey
MERYEM BOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAFİYE SUNAY YILDIRIM DOĞRU
- Türkiye'de aile hekimliği anabilim dalları ve kliniklerinde yapılmış olan sigara ile ilgili tezlerin içerik analizi
Content analysis of smoking-related thesis made in family medicine departments and clinics in Türkiye
ADEM ALEM BİRKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL KASIM
- Türkiye'deki ekonomik krizlerin yükseköğretime etkileri
The impact of the economic crises in Turkey on higher education
FUNDA ZEYNEP ÖZCAN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KASIM KARAKÜTÜK
- Eğitim, işsizlik ve enflasyonun gelir dağılımı adaletsizliğine etkisi: Türkiye için model analizi
The effects of education, unemployment and inflation on income distribution injustice model analysis for Turkey
RUKİYE ÖZTÜRK İDİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EkonomiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU KILINÇ SAVRUL
- Demokrasi, ticaret ve eşitsizlik arasındaki karşılıklı ilişkiler: Gelişen ülkeler örneği
Relationships between democracy, trade and inequality: Case of emerging markets
SELVER AKŞİT DEDE