Havacılık sektöründe faaliyet gösteren bir firmada üretilen kargo uçağı iç duvar aydınlatma ekipmanında yaşanan sorunlara yönelik çok kriterli karar verme destekli kök neden analizi
Root cause analysis with multi-criteria decision-makingsupport for problems encountered in cargo aircraftinterior wall lighting equipment produced by a companyoperating in the aviation sector
- Tez No: 998098
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLİN FERYAL URAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: CRITIC yöntemi, Havacılık, MEREC, CRITIC method, Aviation, MEREC
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kalite Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kalite Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir uluslarası havacılık firmasının ürettiği aydınlatma ekipmanlarında görülen arızaların kök nedenleri, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleriyle analiz edilmiştir. Amaç, firmanın mevcut kök neden analizine yeni bir bakış açısı kazandırmaktır. Böylece arızaların azaltılması hedeflenmektedir. 2018–2024 yılları arasında müşteriden arızalanıp dönen 399 aydınlatma ekipmanına ait veriler toplanmıştır. Veriler incelenerek, 7 kriter ve 6 arıza tipi alternatif olarak belirlenmiş, CRITIC, MEREC ve LOPCOW yöntemleriyle kriter ağırlıkları hesaplanmış ve AROMAN yöntemi ile hibrit modeller oluşturulmuştur (CRITIC-AROMAN, MEREC-AROMAN, LOPCOW-AROMAN). Her üç modelde de en kritik kök neden mekanik hasarlardan kaynaklanan arızalar (A1) olarak elde edilmiştir. Sonuçların güvenirliği kapsamında, girdi parametrelerindeki değişime karşı çıktıların ne derece aynı kaldığına bakmak için 22 senaryo ile duyarlılık analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda 21 senaryoda alternatif sıralamaları aynı kalmış, yalnızca 9. senaryoda farklı sıralama elde edilmiştir. Bu durum, elde edilen hibrit ÇKKV modellerinin tutarlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermektedir. Çalışma, havacılık sektöründe müşteri geri dönüşlerinden elde edilen verilerin çok kriterli karar verme yöntemleriyle analiz edilmesinin etkin bir yaklaşım olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, hem üretici firmanın ürün güvenilirliğini artırmaya hem de müşteri şikâyetlerinin azaltılmasına katkı sunmaktadır. Ayrıca hibrit ÇKKV yöntemlerinin birlikte kullanımının, karar vericilere daha sağlam ve geçerli sonuçlar sağladığı görülmektedir.
Özet (Çeviri)
The root causes of failures in lighting equipment produced by an international aerospace company were analyzed using Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods. The aim of the study is to provide a new perspective on the company's existing root cause analysis and thereby reduce equipment failures. Data from 399 lighting units returned by customers between 2018 and 2024 were collected. Based on these data, seven criteria and six failure types were identified as alternatives. Criteria weights were calculated using the CRITIC, MEREC, and LOPCOW methods, and hybrid models were developed using the AROMAN method (CRITIC-AROMAN, MEREC-AROMAN, LOPCOW-AROMAN). In all three models, the most critical root cause was determined as failures caused by mechanical damage (A1). To evaluate the reliability of the results, a sensitivity analysis was conducted across 22 scenarios to examine the effect of input parameter variations on the output rankings. The results showed that in 21 scenarios the alternative rankings remained unchanged, while only the 9th scenario yielded a different ranking. This indicates that the hybrid MCDM models provide consistent and reliable results. The study demonstrates that analyzing customer return data using MCDM methods is an effective approach in the aerospace sector. The findings contribute to increasing product reliability and reducing customer complaints, and the combined use of hybrid MCDM methods provides decision-makers with more robust and valid results.
Benzer Tezler
- Eğitim dizaynında proje yönetimi havayolu sektöründe kabiniçi eğitim uygulaması
Project management in educational design: Cabin interior training in airline sector
HİLAL SÖYLEMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir Üniversitesiİnsan Kaynakları Bilim Dalı
PROF. DR. FAİK TUNÇ BOZBURA
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Havacılık sektöründe faaliyet gösteren bir firmada karbon ayak izinin hesaplanması
Calculating the carbon footprint of a company operating in the aviation sector
FURKAN RIZA MERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Havacılık ve Uzay MühendisliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİSİL TİMURALP
- İşe adanmışlık, iş becerikliliği ve işgören performansı etkileşimi: Havacılık sektöründeki bir firmada araştırma
Job engagement, job crafting and employee performance interaction: A survey in an aviation company
MELİSA TUĞÇE KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Yönetimi Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKKI AKTAŞ
- Havacılıkta teknostresin ve öğrenen örgüt algısının verimlilik üzerine etkisi: Bir savunma sanayi firması alan araştırması
The impact of technostress and perceived learning organization on productivity in aviation: Evidence from a defense industry firm
EMRAH ERDEM
Doktora
Türkçe
2025
İşletmeAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELGİN AYDINTAN