Farklı kliniklerde görev yapan sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin farkındalıklarının incelenmesi
Examining the awareness of occupational health and safety among healthcare workers in different clinics
- Tez No: 998097
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT ALKAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM ÖĞÜT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Eğitimi, Health Education
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İş sağlığı ve güvenliği farkındalığının kritik önemi genel kabul görmesine rağmen, iş kazalarına bağlı ölüm ve yaralanma vakalarının sayısındaki artış devam etmektedir. Bu bağlamda, çalışan farkındalığını artırmak ve sistemdeki eksiklikleri tespit ederek riskleri en aza indirmek zorunluluk arz etmektedir. Özellikle sağlık hizmetlerinde, toplumun bu hizmetlerden etkin ve verimli faydalanabilmesi için öncelikle sağlık çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve maruz kaldığı tehlike ve risklerin tespit edilerek bertaraf edilmesi gerekmektedir. Literatürde yapılan araştırmaların büyük bir kısmı kesitsel araştırma yöntemini kullanarak hastanelerde, ağırlıklı olarak hemşireler üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu çalışmalar genellikle iş kazaları kapsamında kesici-delici-batıcı alet yaralanmalarına odaklanırken; meslek hastalıkları açısından ise Hepatit B ve tüberküloz gibi bulaşıcı hastalıklara odaklanmaktadır. Bu tez çalışması, mevcut literatürdeki bu spesifik odaklanmayı genişletmeyi ve sağlık çalışanlarının yalnızca fiziksel risklerini değil, aynı zamanda psikososyal, ergonomik risk maruziyetini de değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma, sağlık hizmeti sunan kurumlarda görev yapan sağlık çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği 'ne ilişkin algıları ile çeşitli sosyo-demografik ve mesleki özellikleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi hedeflemiştir. Katılımcıların demografik özellikleri arasında 26–35 yaş aralığı, kadın cinsiyet ve lisans eğitimi baskınken, çalışanların %63,3'i iş kazası ve %37,78'i meslek hastalığı geçirdiğini bildirmiştir; bu bildirilen hastalıkların başında psikososyal ve uyku bozuklukları gelmektedir. Yapılan istatistiksel çözümleme, eğitim düzeyi, medeni durum ve cinsiyet gibi pasif değişkenlerin İş sağlığı ve güvenliği algısı üzerinde anlamlı bir fark yaratmadığını p > 0,05 gösterirken, yaş grubu, mesleki deneyim ve çalışılan birim değişkenlerinin algıyı anlamlı düzeyde etkilediği p < 0,05) tespit edilmiştir. En kritik bulgu, genel iş sağlığı ve güvenliği algısının en düşük olduğu grubun 18–25 yaş ve 1–5 yıl kıdeme sahip çalışanlar olmasıdır; bu gruplar özellikle yönetsel destek ve sağlık taraması faktörlerinde diğer gruplara göre anlamlı derecede düşük puanlar almıştır. Ayrıca, İş sağlığı ve güvenliği talimatnamesini okuma durumunun mesleki hastalıklar, yönetsel destek ve fiziksel ortam algılarını anlamlı olarak artırdığı (p < 0,001) belirlenmiş olup, bu durum kurumsal iletişimin çalışan güvenini doğrudan etkilediğini kanıtlamıştır. Kurumsal algının düşüklüğü (yalnızca %13,7'si meslek hastalığını“sık”veya“çok sık”görmektedir), yüksek bireysel risk deneyimi ile çelişerek, teşhis ve kayıt sistemlerindeki boşluklara dikkat çekmektedir.
Özet (Çeviri)
Although the critical importance of Occupational Health and Safety awareness is universally acknowledged, the number of occupational fatalities and injuries continues to rise. In this context, it is imperative to increase employee awareness and minimize risks through the identification and rectification of systemic deficiencies. Particularly within healthcare services, the effective and efficient utilization of these services by the public necessitates the prior improvement of working conditions for healthcare professionals and the prompt identification and elimination of the hazards and risks to which they are exposed. The majority of published research in the literature employs a cross-sectional design and concentrates primarily on nurses within hospital settings. These studies typically focus on sharps and needlestick injuries concerning occupational accidents and on infectious diseases such as Hepatitis B and tuberculosis regarding occupational illnesses. This thesis aims to broaden this specific focus of the existing literature by comprehensively assessing not only the physical risks but also the psychosocial risk exposure of healthcare workers. This research investigated the relationships between the Occupational Health and Safety perceptions of hospital-based healthcare personnel and their socio-demographic and professional variables. The participant demographics were dominated by the 26–35 age bracket , female gender , and undergraduate-level education. A significant proportion of the workforce reported experiencing an occupational accident and an occupational disease; the primary reported morbidities included psychosocial disorders and sleep disorders. The statistical analysis indicated that passive variables such as educational level, marital status, and gender did not produce a significant difference in Occupational Health and Safety perception (p > 0.05), whereas age group, professional experience, and the unit of employment were found to have a significant impact on Occupational Health and Safety perception (p < 0.05). The most critical finding was the significantly lower general Occupational Health and Safety perception observed in the 18–25 age group and those with 1–5 years of tenure; these groups scored notably lower than others, especially in the Managerial Support and Health Screening factors. Furthermore, the act of reading the Occupational Health and Safety directive was found to significantly enhance perceptions related to occupational diseases, managerial support, and the physical environment (p < 0.001), which establishes that institutional communication directly impacts perceived employee security. The low institutional risk perception (only %13.7) reported occupational diseases as“frequent”or“very frequent”) contradicts the high individual risk experience, highlighting critical gaps in diagnostic and reporting systems.
Benzer Tezler
- Hastanelerdeki iş sağlığı ve güvenliği risklerinin analitik hiyerarşi prosesi ile değerlendirilmesi
Evaluation of occupational health and safety risks in hospitals with the analytical hierarchy process
HÜMEYRA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hastanelerİstanbul Medeniyet Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPASLAN HAMDİ KUZUCUOĞLU
- Radyasyonlu alanlarda görevli sağlık çalışanlarının termal konfor şartlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the thermal comfort conditions of healthcare workers in radiational areas
ÖZGÜN ARMAN
Doktora
Türkçe
2022
Halk SağlığıAvrasya Üniversitesiİşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA FANDAKLI
DOÇ. DR. EMEL HACIİSLAMOĞLU
- Aile hekimliği anabilim dalları ve klinikleri dışında hazırlanan, aile hekimliği ve birinci basamak ile ilişkili uzmanlık tezlerinin bibliyometrik analizi
Bibliometric analysis of family medicine and primary care related specialty thesis prepared outside of family medicine departments and clinics
YAVUZ SELİM APAYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSAN GÜRSOY
- Sağlık çalışanlarının hasta kontrollü analjezi konusundaki bilgi düzeyinin belirlenmesi
Assessment of healthcare professionals'knowledge and attitudes toward patient-controlled analgesia
TARIK BİRCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Anestezi ve ReanimasyonKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN CAMGÖZ
- Covıd-19 pandemi kliniklerinde çalışan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu, ikincil travmatik stres ve depresyon düzeylerinin incelenmesi
Investigation of post-traumatic stress disorder, secondary traumatic stress and depression levels of health workers working in Covid-19 pandemic clinics
MEHMET GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL ÇIRAK