Geri Dön

Güvem eriğindeki (prunus spinosa L.) sekonder metabolitlerin hplc yöntemi ile yeşil biyoanalitik analizi ve antioksidan aktivitelerinin değerlendirilmesi

Green bioanalytical analysis of secondary metabolites in blackthorn (prunus spinosa L.) by hplc method and evaluation of their antioxidant activities

PDF İndir

  1. Tez No: 998226
  2. Yazar: SABINA ISMAYILZADA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SABRİYE PERÇİN ÖZKORUCUKLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Biyoteknoloji, Biotechnology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Rosaceae familyasına ait güvem eriği (Prunus spinosa L.), zengin sekonder metabolit içeriği nedeniyle gıda, farmasötik ve fonksiyonel ürün araştırmalarında dikkat çeken bitkisel kaynaklar arasında yer almaktadır. Bu bitkide bulunan flavonoidler, fenolik asitler ve antrakinonlar; serbest radikal süpürücü ve metal indirgeme özellikleri sayesinde yüksek antioksidan kapasite sergilemekte ve oksidatif stresle ilişkili hastalıkların önlenmesinde potansiyel doğal ajanlar olarak değerlendirilmektedir. Bu biyoaktif bileşiklerin karmaşık bitkisel matriks içerisindeki güvenilir tanımlanması ve kantitatif olarak belirlenmesi, biyolojik etkinliklerin ortaya konulması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında, Prunus spinosa L. bitkisinin farklı coğrafi kökenlere (Türkiye ve Azerbaycan) ve örnek türlerine (meyve ve meyve reçeli) bağlı olarak biyoaktif bileşik içeriğinde meydana gelen değişimlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, meyve ve meyve reçeli örneklerinin fenolik bileşik profili ve antioksidan kapasiteleri, yeşil analitik kimya ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Türkiye ve Azerbaycan'dan temin edilen örnekler, çevre dostu çözücüler (etanol ve %0,1 sitrik asit) kullanılarak ultrasonik homojenizatör yardımıyla ekstrakte edilmiştir. Elde edilen ekstraktların antioksidan aktiviteleri DPPH, FRAP ve CUPRAC yöntemleri ile belirlenmiştir. DPPH analizleri sonucunda IC₅₀ değerlerinin 7,031–30,132 mg/mL, FRAP yöntemiyle belirlenen indirgeme kapasitelerinin 35,221–184,966 µmol Trolox/g ve CUPRAC yöntemiyle hesaplanan toplam antioksidan kapasite değerlerinin ise 0,280–1,121 aralığında olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak meyve örneklerinin, meyve reçeli örneklerine kıyasla daha yüksek antioksidan aktivite sergilediği saptanmıştır. Prunus spinosa L. meyve ve reçel örneklerinde kateşin, kafeik asit, p-kumarik asit, rutin, kuersetin, aloe-emodin, rhein, emodin ve physcion olmak üzere toplam dokuz biyoaktif bileşiğin eş zamanlı kantitatif analizi, yeşil HPLC-DAD yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Kromatografik ayırım, XTERRA RP18 (5 µm, 4,6 × 250 mm) kolonu kullanılarak, %0,5 fosforik asit (A) ve etanol (B) içeren gradiyent elüsyon sistemiyle sağlanmıştır. Yöntem doğrulama çalışmaları kapsamında sistem uygunluğu, tayin limiti (LOD), kantitatif tayin limiti (LOQ), doğruluk ve kesinlik parametreleri değerlendirilmiştir. Bileşikler için LOD ve LOQ değerleri sırasıyla 2,198–9,845 ppb ve 7,328–32,816 ppb aralığında bulunmuştur. Gün içi ve günler arası analizlerde elde edilen geri kazanım ve %RSD değerleri, yöntemin yüksek doğruluk ve kesinliğe sahip olduğunu göstermiştir. Fenolik ve antrakinon bileşiklerin dağılımının, örnek türüne ve ekstraksiyon koşullarına bağlı olarak önemli farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Kateşin ve rutin bileşiklerinin özellikle Türkiye kökenli etanol ekstraktlarında yüksek miktarlarda bulunduğu, kafeik asidin bazı örneklerde kantitatif tayin limitinin altında kaldığı, emodin ve rhein gibi antrakinon türevlerinin ise sınırlı sayıda örnekte tespit edildiği gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, Prunus spinosa L. bitkisinin zengin biyoaktif bileşik içeriği ve yüksek antioksidan kapasitesi ile fonksiyonel gıda ve doğal ürün araştırmaları açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bu çalışma, çevre dostu çözücüler kullanılarak geliştirilen yeşil HPLC-DAD yaklaşımının, bitkisel matrislerde bileşiklerin eş zamanlı analizi için güvenilir ve etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Blackthorn (Prunus spinosa L.), belonging to the Rosaceae family, is among the prominent plant resources attracting attention in food, pharmaceutical, and functional product research due to its rich secondary metabolite content. The flavonoids, phenolic acids, and anthraquinones present in this plant exhibit high antioxidant capacity through their free radical scavenging and metal-reducing properties and are considered potential natural agents for the prevention of oxidative stress–related diseases. The reliable identification and quantitative determination of these bioactive compounds within a complex plant matrix are of great importance for elucidating their biological activities. In this thesis, it was aimed to investigate the variations in bioactive compound content of Prunus spinosa L. depending on different geographical origins (Türkiye and Azerbaijan) and sample types (fruit and fruit jam). Within this scope, the phenolic compound profiles and antioxidant capacities of fruit and fruit jam samples were evaluated in accordance with the principles of green analytical chemistry. Samples obtained from Türkiye and Azerbaijan were extracted using environmentally friendly solvents (ethanol and 0.1% citric acid) with the assistance of an ultrasonic homogenizer. The antioxidant activities of the obtained extracts were determined using DPPH, FRAP, and CUPRAC assays. As a result of DPPH analysis, IC₅₀ values were found to range between 7.031 and 30.132 mg/mL, while the reducing capacities determined by the FRAP method ranged from 35.221 to 184.966 µmol Trolox/g. The total antioxidant capacity values calculated by the CUPRAC method were determined to be in the range of 0.280–1.121. Overall, fruit samples exhibited higher antioxidant activity compared to fruit jam samples. The simultaneous quantitative analysis of nine bioactive compounds, including catechin, caffeic acid, p-coumaric acid, rutin, quercetin, aloe-emodin, rhein, emodin, and physcion, in Prunus spinosa L. fruit and jam samples was performed using a green HPLC-DAD method. Chromatographic separation was achieved on an XTERRA RP18 (5 µm, 4.6 × 250 mm) column using a gradient elution system consisting of 0.5% phosphoric acid (A) and ethanol (B). Within the scope of method validation, system suitability, limit of detection (LOD), limit of quantification (LOQ), accuracy, and precision parameters were evaluated. LOD and LOQ values for the compounds were found to be in the ranges of 2.198–9.845 ppb and 7.328–32.816 ppb, respectively. Recovery and %RSD values obtained from intra-day and inter-day analyses demonstrated that the method has high accuracy and precision. It was determined that the distribution of phenolic and anthraquinone compounds varied significantly depending on sample type and extraction conditions. Catechin and rutin were found in particularly high amounts in ethanol extracts of Türkiye-origin samples, caffeic acid was below the quantification limit in some samples, and anthraquinone derivatives such as emodin and rhein were detected in a limited number of samples. The obtained results reveal that Prunus spinosa L. possesses significant potential for functional food and natural product research due to its rich bioactive compound content and high antioxidant capacity. Moreover, this study demonstrates that the green HPLC-DAD approach developed using environmentally friendly solvents is a reliable and effective method for the simultaneous analysis of compounds in plant matrices.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    572372

    Sığır brusellozunun teşhisi için sütte indirekt ELISA'nın kullanımının değerlendirilmesi

    Evaluation of using ELISA in milk for diagnosis of brucellosis in cattle

    İBRAHİM ÇADIRCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    MikrobiyolojiHarran Üniversitesi

    Veterinerlik Mikrobiyolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEVİL ERDENLİĞ GÜRBİLEK

  2. Tez No

    609824

    Sharing economy platforms' role in trust formation

    Paylaşım ekonomisi platformlarının güveni oluşturmadaki rolü

    SELİN ÖNER

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    İletişim Bilimleriİstanbul Bilgi Üniversitesi

    İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERKAN SAKA

  3. Tez No

    481050

    Haymana Devlet Hastanesine başvuran hastaların sağlığa erişim durumları ve bunu etkileyen faktörler

    Access to health status and effecting factors of patients who admitted to Haymana State Hospital

    FİLİZ YÜKSEL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    UZMAN İSMAİL KASIM

  4. Tez No

    700839

    Örgütlerde karizmatik liderlik, iş tatmini ve örgütsel abominasyon etkileşimi: Bir imalat işletmesinde uygulama

    The effect of charismatic leadership in organizations on job satisfaction and organizational abomination concepts: Application in a manufacturing facility

    GÖZDE DİŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İşletmeİstanbul Okan Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖZPEHLİVAN

  5. Tez No

    693731

    İzmir'in bornova ilçesindeki orta okul öğretmenlerinin kilo kontrol davranışları ve diyetisyene erişim durumları ile ilişkili faktörler

    Factors related to the weight control behaviors of secondary school teachers in bornova district of İzmir and the situation of access to dietician

    ESRANUR BÜYÜKBEBECİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Halk SağlığıEge Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELTEM ÇİÇEKLİOĞLU

Geri Dön