Ceza hukuku boyutuyla tıbbi müdahalelerde endikasyon
Indication in medical interventions within the framework of criminal law
- Tez No: 998469
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ŞAHİN KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ceza ve Ceza Muhakemesi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ceza hukuku bağlamında tıbbi müdahaleler, kural olarak tipik bir kasten yaralama suçunu oluşturduğundan incelenmeye muhtaçtır. Tipik bir yaralama niteliğinde olan tıbbi müdahalenin hekimin cezai sorumluluğunu gerektirmemesi bakımından hukuka uygunluk şartlarını taşıması elzemdir. Tıbbi müdahalenin hukuka uygun kabul edilebilmesi için müdahaleyi yapan kişinin kanunen yetkili olması, müdahalenin tıp biliminin kurallarına uygun ve gerekli özen gösterilerek yapılması, hastanın bilgilendirilmiş rızasının bulunması ve müdahalenin tıbbi gerekliliğe, endikasyon şartına, dayanması gerekmektedir. Türk hukuk doktrininde endikasyon kavramına ilişkin çalışmaların sınırlı olması, bu konunun ceza hukuku dogmatiği çerçevesinde incelenmesini gerekli kılmıştır. Bu çalışma kapsamında öncelikle ceza hukuku ile bağlantılı olarak tıbbi müdahaleye ilişkin hak ve kavramlar ile tıbbi müdahale kavramı açıklanmış; ardından tıbbi müdahalenin hukuka uygunluğuna ilişkin doktrindeki görüş ve tartışmalara yer verilerek hukuka uygunluk şartları sistematik biçimde ele alınmıştır. Tıbbi müdahalelerde taşıdığı öneme binaen bilgilendirme ve rıza kurumu ayrıca incelenmiştir. İkinci bölümde ise endikasyon kavramı, kavrama ilişkin pozitif hukuktaki düzenlemeler ve endikasyonun hukuki niteliği ortaya koyulmuştur. Günümüzde endikasyonun tıbbi boyutla sınırlı kalmayıp sosyal ve psikolojik yönleri de kapsayacak şekilde ele alınması, endikasyon türlerinin dört başlık altında incelenmesini zorunlu kılmıştır. Bu kapsamda endikasyon türleri; tıbbi, kanuni, psikolojik ve sosyal endikasyon olarak ele alınmıştır. Ayrıca somut bir olayda endikasyon bulunmasına rağmen hastanın rızasının alınamadığı ya da hastanın rıza ve talebi bulunmasına karşın endikasyonun mevcut olmadığı durumlar değerlendirilmeye çalışılmıştır. Son olarak endikasyon bakımından özellik arz eden sünnet, estetik müdahaleler, gebeliğin sonlandırılması, sezaryen doğum, sterilizasyon, kastrasyon, cinsiyet değişikliği, organ ve doku nakilleri ile insan üzerinde deney incelenerek çalışma tamamlanmıştır.
Özet (Çeviri)
In the context of criminal law, medical interventions, as a rule, constitute a typical intentional injury offense, which requires their examination. In order for a medical intervention that bears the character of a typical injury not to entail the physician's criminal liability, it is essential that it meets the conditions of lawfulness. In this regard, for a medical intervention to be deemed lawful, the person performing the intervention must be legally authorized, the intervention must be carried out in accordance with the rules of medical science and with due care, the patient's informed consent must be present, and the intervention must be based on medical necessity, namely indication. The limited number of studies in Turkish legal doctrine concerning the concept of indication has made it necessary to examine this issue comprehensively within the framework of criminal law dogmatics. Within the scope of this study, first, the rights and concepts related to medical intervention in connection with criminal law, as well as the concept of medical intervention itself, are explained. Subsequently, doctrinal opinions and debates regarding the lawfulness of medical interventions are presented, and the conditions of lawfulness are addressed in a systematic manner. Due to its significance in medical interventions, the institution of information and consent is examined separately. In the second chapter, the concept of indication, the regulations concerning this concept in positive law and the legal nature of indication are elucidated. Given that today indication is addressed not only as a purely medical concept but also in a broader sense encompassing social and psychological dimensions, types of indication are examined under four headings. In this context, types of indication are addressed as medical, legal, psychological, and social indication. Furthermore, situations in which consent cannot be obtained from the patient despite the presence of an indication in a concrete case, or conversely, where the patient's consent and request exist but the indication is absent are evaluated. Finally, the study is concluded by examining circumcision, aesthetic interventions, termination of pregnancy, cesarean delivery, sterilization, castration, gender reassignment, organ and tissue transplantation, and experiments conducted on humans, all of which present particular characteristics with respect to indication.
Benzer Tezler
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu ve etkin pişmanlık kurumu
Production and trade of narcotics or psychotropic substances and the effective remorse regulated in penal code of Türkiye numbered 5237
ÖMER ÖĞÜT
- Sağlık hakkı kapsamında hekimin cezai sorumluluğu
Criminal liability of the physician within the scope of the right to health
SÜLEYMAN AKKAYA
- Hükümlü veya tutuklunun hak kullanımının ve beslenmesinin engellenmesi suçları (TCK M. 298)
Crimes of restricting use of rights and supply of food to convicts or detainees (TCC Art. 298)
SEREN DEMİRDÖVEN
- Türkiye'de yasal ve etik boyutuyla organ nakli hakkında anket araştırması ve sonuçları
A questionaire research about organ transplantation with the legal and ethical aspects in turkey and its results
EMİNE ELİF VATANOĞLU
Doktora
Türkçe
2007
Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul ÜniversitesiDeontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. HANZADE DOĞAN
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM