Modernleşme dönemi Türk edebiyatında feminizm
Feminism in Turkish literature in the modernization period
- Tez No: 998576
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE SAVUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Feminizm, Kadınlar, Modernleşme, Türk edebiyatı, Feminism, Women, Modernization, Turkish literature
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e kadar uzanan modernleşme sürecindeki Türk edebiyatında, kadın kimliğinin nasıl temsil edildiğini ve feminizmin edebi metinlere nasıl yansıdığını incelemiştir. Çalışmanın ortaya çıkış nedeni; modernleşme döneminde yaşayan kadınların, toplumun her alanında nasıl bir konuma yerleştirildiği ve bu durumu feminist bir çerçeve altında edebi metinlere nasıl işlendiği karşılaştırılmalı olarak yeterli çalışma olmamasıdır. Amaç, feminizmin ve modernleşmenin gelişimi ile Türk edebiyatındaki kadın temsilini; kadın bedeni, aile, eğitim, evlilik, annelik ve çalışma hayatı temaları üzerinden analiz etmektir. Araştırma sonucunda ise kadının görünürlük kazanmasında edebi metinlerin, değerli bir araç olduğu ve feminist düşüncenin toplumsal bir eleştiriye dönüştürme işlevi gördüğü görülmektedir. Böylece ataerkil yapının, kadınları toplumda nasıl bir yere koyduğu, ekonomik özgürlüklerini nasıl yok ettiği, hayatları üzerinde nasıl baskı yarattığı ve bedenleri üzerinde nasıl denetim kurduğunun sorgulanmasında bu yazıların önemi anlaşılmaktadır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve literatür taraması ile doküman analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Feminizm ve modernleşme kavramlarına ve bu kavramların gelişimleri üzerinde durulmuş, edebiyat ile ilişkileri incelenmiştir. Türk edebiyatına ait eserler, tematik analiz yöntemi ile değerlendirilmiş ve incelenen eserler ise farklı dönemlerde kadın sorunlarına değinen Fatma Aliye, Emine Semiye, Nezihe Muhiddin ve Duygu Asena'ya aittir. Sonuç olarak tez, modernleşme dönemi Türk edebiyatının feminizmin yayılmasında önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. . Bu çalışma, feminizm ve edebiyat ilişkisine yönelik yapılacak olan araştırmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how female identity is represented and how feminism is reflected in literary texts in Turkish literature during the modernization process extending from the Ottoman period to the Republic. The reason for the emergence of this study is the lack of sufficient comparative studies that examine how women living in the modernization period were positioned in all areas of society and how this positioning was reflected in literary texts within a feminist framework. The aim is to analyze the development of feminism and modernization and the representation of women in Turkish literature through the themes of the female body, family, education, marriage, motherhood, and working life. As a result of the research, it is seen that literary texts are a valuable tool in gaining visibility for women and that feminist thought functions as a transformation into social criticism. Thus, the importance of these writings is understood in questioning how the patriarchal structure places women in society, how it eliminates their economic freedom, how it creates pressure on their lives, and how it establishes control over their bodies. In this study, qualitative research methodology was used, and literature review and document analysis techniques were employed. The concepts of feminism and modernization and the development of these concepts were emphasized, and their relationship with literature was examined. Works belonging to Turkish literature were evaluated using the thematic analysis method, and the examined works belong to Fatma Aliye, Emine Semiye, Nezihe Muhiddin, and Duygu Asena, who addressed women's issues in different periods. As a result, the thesis reveals that Turkish literature of the modernization period played an important role in the spread of feminism. This study aims to contribute to future research on the relationship between feminism and literature.
Benzer Tezler
- Fatma Aliye'nin romanlarındaki ideal kadın kimliğinin paradoksları
Paradoxes of ideal female identity in Fatma Aliye's novels
SEVAL SEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSELİ GAMZE KORKMAZ
- Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında kadın temsilleri ve kimlik sorunları bağlamında bir varoluş mücadelesi:“Ölmeye yatmak”
A struggle for existence in the context of female representation and identity problems in Turkish republican literature era:“Ölmeye yatmak”
ELMAS DÖNMEZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
İletişim Bilimleriİstanbul Kültür Üniversitesiİletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PERİHAN TAŞ ÖZ
- Türk edebiyatında kutsalın dönüşümü: Öğretmenlik mesleğinin kutsallaştırılmasında Reşat Nuri Güntekin'in romanlarının yeri
The transformation of the sacred in turkish literature: The role of Reşat Nuri Güntekin's novels in the sacralization of teaching
ELİF OTLUOĞLU KISA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıYıldız Teknik Üniversitesiİnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEDRİ GENCER
- Modern Türk edebiyatında tabiat algısı: Servet-i Fünun Dönemi (1896-1901)
The perception of nature in modern Turkish literature: Servet-i Funun period (1896-1901)
HAZEL MELEK AKDİK
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAZLI GÖKÇEK
- Tanzimat'tan II. Meşrutiyet'e Türk hikâye ve romanında ebeveyn-çocuk ilişkisi
From tanzimat II. parent-child relationship between Meşrutiyet in Turkish story and its roman
OSMAN AKKAN
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BOZDOĞAN