Renal transplantasyonlu hastalarda toksoplazma seropozitif ve seronegatif olanların tedavi uyumunun morisky ilaç uyum ölçeği-8 (MMAS-8) ve depresyon anksiyete ve stres ölçeği (DASS-21) ile değerlendirilmesi
Evaluation of treatment adherence in toxoplasma seropositive and seronegative patients with renal transplantation using the morisky medication adherence scale-8 (MMAS-8) and the depression anxiety stress scale (DASS-21)
- Tez No: 998612
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALPASLAN ALTUNOĞLU, DOÇ. DR. SEVİL UYGUN İLİKHAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Renal transplantasyon, Toxoplasma gondii, ilaç uyumu, MMAS8, DASS-21, Renal transplantation, Toxoplasma gondii, medication adherence, MMAS-8, DASS-21
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, renal transplantasyonlu hastalarda Toxoplasma gondii IgG serostatusu ile immünsüpresif tedaviye uyum ve psikolojik durum arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Toxoplasma gondii IgG seropozitif ve seronegatif renal transplant alıcılarının Morisky-8 (MMAS-8) anketi ile ilaç uyum düzeylerini ve DASS-21 anketi ile depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri karşılaştırılacaktır. Materyal ve Yöntem: Bir merkezden yürütülen kesitsel anket tez çalışmamızda, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde 2019–2024 yılları arasında böbrek nakli yapılmış ve düzenli poliklinik takibi devam eden 18 yaş ve üzeri toplam 194 renal transplantasyonlu hasta değerlendirilmiştir. Kontrol grubu olarak, renal transplantasyon öyküsü bulunmayan ve düzenli ilaç kullanan 44 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik ve klinik verileri hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden elde edilmiştir. İlaç uyumu Morisky İlaç Uyum Ölçeği-8 (MMAS-8) ile, psikolojik durum ise Depresyon Anksiyete ve Stres Ölçeği-21 (DASS-21) ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde non-parametrik testler, korelasyon analizleri ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Hasta grubunun yaş ortalaması 43,55±12,94 yıl olup hastaların %65,5'i erkekti. Preoperatif dönemde Toxoplasma gondii IgG seropozitifliği %33,0, postoperatif dönemde ise %34,5 olarak saptandı. Toksoplazma IgG seropozitif hastalarda MMAS-8 toplam skorları seronegatif hastalara kıyasla anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0,001). DASS-21 depresyon, anksiyete ve stres skorları açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (tüm p>0,05). MMAS-8 uyum kategorilerine göre yapılan değerlendirmede, Toksoplazma IgG pozitif hastalarda düşük ilaç uyumu sıklığı anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, preoperatif Toksoplazma gondii IgG seropozitifliğinin yüksek ilaç uyumu olasılığı ile bağımsız ve negatif yönde ilişkili olduğu saptandı (OR=0,045; %95 GA: 0,015–0,137; p<0,001). Nakil süresinin uzaması yüksek ilaç uyumu olasılığını azaltırken (OR=0,965; p<0,001), kadaverik nakil yapılan hastalarda yüksek ilaç ix uyumu olasılığı canlı vericiden nakil yapılanlara göre daha yüksek bulundu (OR=2,876; p=0,014). Sonuç: Bu çalışmada, renal transplantasyonlu hastalarda Toxoplasma gondii IgG seropozitifliğinin immünsüpresif tedaviye uyum ile anlamlı ve bağımsız bir ilişki gösterdiği ortaya konmuştur. Toksoplazma seropozitifliğinin psikolojik ölçek skorlarından bağımsız olarak ilaç uyumunu olumsuz etkileyebileceği saptanmıştır. Elde edilen bulgular, renal transplant alıcılarında enfeksiyöz serostatusun yalnızca klinik değil, davranışsal boyutlarıyla da değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the association between Toxoplasma gondii IgG serostatus and immunosuppressive medication adherence as well as psychological status in renal transplant recipients. In this context, medication adherence levels assessed by the 8-item Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-8) and depression, anxiety, and stress levels assessed by the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21) were compared between Toxoplasma gondii IgG seropositive and seronegative renal transplant recipients. Materials and Methods: In this single-center, cross-sectional survey-based thesis study, a total of 194 renal transplant recipients aged ≥18 years who underwent kidney transplantation between 2019 and 2024 and were under regular outpatient follow-up at Ankara Bilkent City Hospital were evaluated. A control group consisting of 44 individuals without a history of renal transplantation and receiving regular medication was also included. Demographic and clinical data were obtained from the hospital information management system. Medication adherence was assessed using the Morisky Medication Adherence Scale-8 (MMAS-8), and psychological status was evaluated using the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21). Non-parametric tests, correlation analyses, and multivariate logistic regression analyses were performed for statistical evaluation. Results: The mean age of the patient group was 43.55 ± 12.94 years, and 65.5% of the patients were male. The prevalence of Toxoplasma gondii IgG seropositivity was 33.0% in the preoperative period and 34.5% in the postoperative period. MMAS8 total scores were significantly lower in Toxoplasma gondii IgG seropositive patients compared to seronegative patients (p < 0.001). No significant differences were observed between groups in terms of DASS-21 depression, anxiety, and stress scores (all p > 0.05). According to MMAS-8 adherence categories, the frequency of low medication adherence was significantly higher among Toxoplasma gondii IgG seropositive patients (p < 0.001). In multivariate logistic regression analysis, preoperative Toxoplasma gondii IgG seropositivity was independently and negatively xi associated with the likelihood of high medication adherence (OR = 0.045; 95% CI: 0.015–0.137; p < 0.001). Longer transplant duration was associated with a reduced likelihood of high medication adherence (OR = 0.965; p < 0.001), whereas recipients of cadaveric transplants had a higher likelihood of high medication adherence compared to recipients of living-donor transplants (OR = 2.876; p = 0.014). Conclusion: This study demonstrated that Toxoplasma gondii IgG seropositivity is significantly and independently associated with immunosuppressive medication adherence in kidney transplantation patients. Toxoplasma gondii seropositivity was found to adversely affect medication adherence independently of psychological scale scores. These findings highlight the importance of evaluating infectious serostatus in renal transplant recipients not only from a clinical perspective but also in terms of behavioral outcomes.
Benzer Tezler
- Kök hücre ve karaciğer transplantasyon hastalarında toxoplasmosisin gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ve nested polimeraz zincir reaksiyonu yöntemleri ile takibi
Screening hematopoietic stem cell and liver transplant recipients for toxoplasmosis by using real time polymerase chain reaction and nested polymerase chain reaction
AYŞE CANER
- Renal transplantasyonlu hastalarda steroid tedavisinden sonra gözde görülen yan etkiler
Başlık çevirisi yok
BİRGÜL GÜR
- Renal transplantasyonlu hastalarda kalsinörin inhibitörlerinden sirolimus'a konversiyonun klinik ve laboratuvar soruçları
Başlık çevirisi yok
OKTAY ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2007
Nefrolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN AYSUNA
- Renal transplantasyonlu hastalarda epikardiyal yağ dokusu ile serum YKL-40 düzeyinin kardiyovasküler hastalıkla olan ilişkisinin değerlendirilmesi
“evaluation of the relationship of epicardial fat tissue and serum YKL-40 level with cardiovascular disease in patients with renal transplantation”
EBRU ŞEVVAL ÖZTÜFEKÇİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT TOKGÖZ