Sosyal medya kullanımının felaket haberleri kaydırma ve deprem kaygısı arasındaki ilişkide aracı rolü
The mediating role of social media use in the relationship between doomscrolling and earthquake anxiety
- Tez No: 998759
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ŞENAY KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal medya kullanımının günlük hayatın vazgeçilmez bir alışkanlığı haline gelmesi bireylerin kriz ve afet dönemlerinde bilgi edinme alışkanlıklarını önemli bir ölçüde değiştirmiştir. Özellikle deprem gibi toplumsal boyutta etki yaratan büyük çaplı afetlerin ardından sosyal medya platformlarında paylaşılan felaket içerikli haberler, bireylerin duygusal tepkilerini etkileyebilmektedir. Sosyal medya kullanıcıları bilgi arayışı içerisindeyken istemsizce felaket haberlerini kaydırma (doomscrolling) alışkanlığı kazanabilirler. Bu araştırma, sosyal medya kullanımının deprem kaygısı ve felaket kaydırması davranışı ile olan ilişkisini incelemek ve felaket kaydırması davranışının bu ilişkideki aracı rolünü belirlemek amacıyla 18–65 yaş aralığında 221 katılımcıyla yürütülmüş nicel bir çalışmadır. Elde edilen bulgular, sosyal medya kullanımının deprem kaygısı üzerinde doğrudan anlamlı bir etkisinin bulunmadığını; ancak felaket kaydırması davranışının modele dahil edilmesiyle sosyal medya kullanımının deprem kaygısını dolaylı olarak yordadığını göstermiştir. Kadın katılımcıların deprem kaygısı düzeylerinin erkek katılımcılara göre daha yüksek olduğu; genç yetişkinlerin sosyal medyada daha fazla zaman geçirdiği ve felaket kaydırması davranışını daha yoğun sergilediği belirlenmiştir. Deprem sırasında maddi kayıp ya da yakın kaybı yaşayan bireylerin deprem kaygısı düzeyleri anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur. Ancak felaket kaydırması davranışı bu gruplar arasında anlamlı farklılık göstermemiştir. Araştırma bulguları, afet dönemlerinde sosyal medya içeriklerinin bireylerin psikolojik süreçleri üzerinde belirleyici bir role sahip olabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, sosyal medya üzerinden yayımlanan bilgilere yönelik düzenleyici adımların geliştirilmesi ve kullanıcıların sosyal medya kullanımıyla ilgili farkındalık düzeylerinin artırılması önemli görülmektedir.
Özet (Çeviri)
The widespread use of the internet and social media has significantly changed the way individuals seek information after disasters. In the aftermath of earthquakes, the uncertainty experienced by the public often leads people to rely on social media platforms, where information is rapidly disseminated but not always filtered. This unregulated flow of disaster-related content may contribute to increased emotional distress. The present study aims to examine the role of social media use in the relationship between doomscrolling and earthquake anxiety, and to determine whether doomscrolling functions as a mediating variable. The sample consisted of 221 participants between the ages of 18 and 65. Data were collected using the Earthquake Anxiety Scale, the Doomscrolling Scale, and the Generalized Problematic Internet Use Scale-II. Pearson correlation, regressionbased mediation analysis, independent samples t-test, and one-way ANOVA were applied. Findings indicated that social media use did not directly predict earthquake anxiety. However, when doomscrolling was included in the model, social media use indirectly and significantly predicted anxiety levels. Women reported higher earthquake anxiety than men, and younger adults spent more time on social media and engaged in doomscrolling more frequently. Participants who experienced material loss or the death of a close person during the earthquake reported significantly higher anxiety. Overall, the results suggest that social media may shape emotional responses in the aftermath of disasters, with doomscrolling emerging as a key mechanism linking online engagement to increased anxiety. These findings highlight the importance of strengthening awareness regarding social media use, especially during and after disasters.
Benzer Tezler
- Exploring the pathways among obsessive beliefs, obsessive compulsive symptom severity, doomscrolling, and problematic social media use
Obsesif inançlar, obsesif kompulsif belirti şiddeti, felaket kaydırması ve problemli sosyal medya kullanımı arasındaki yolların incelenmesi
SERRA KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÜZÜMCÜ ÖZDEMİR
- Makine öğrenmesi yöntemleri ile sahte felaket tweetlerinin tahmini
Predicting fake disaster tweets with machine learning methods
FATMA KURŞUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İstatistikYıldız Teknik Üniversitesiİstatistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA NOYAN TEKELİ
- Teknoloji çağında internet ve sosyal medya kaynaklı yeni nesil korkulara ilişkin bir inceleme
Examination of the new generation fears arising from the internet and social media in the age of technology
ELİF ŞEYDA DOĞAN
Doktora
Türkçe
2025
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGenel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR GÜNDÜZ
- Ergenlerde gelişmeleri kaçırma korkusu ve felaket kaydırması ile depresyon, anksiyete, stres ilişkisinin incelenmesi: Bilinçli farkındalığın düzenleyici rolü
An examination of the relationship between fear of missing out and doomscrolling and depression, anxiety, stress in adolescents: The moderating role of mindfulness
BEYZA DİNLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL AY
- Twitter'da metin madenciliği ve duygu analizi ile uzaktan eğitim memnuniyetinin incelenmesi
Examination of distance education satisfaction with text mining and sentiment analysis on Twitter
AHMET EMRE ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KESKİNKILIÇ