Rasyonel seçim ve gösterişçi tüketim teorileri açısından turistlerin destinasyon seçiminin yaşam tarzı çerçevesinde değerlendirilmesi
An evaluation of tourists' destination choice within the framework of lifestyle from the perspectives of rational choice and conspicuous consumption theories
- Tez No: 998758
- Danışmanlar: PROF. DR. BİLSEN BİLGİLİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Rasyonel Seçim Teorisi, Gösterişçi Tüketim, Yaşam Tarzı, Destinasyon Seçimi, Turist Tatmini, Tekrar Ziyaret Niyeti, Rational Choice Theory, Conspicuous Consumption, Lifestyle, Destination Choice, Tourist Satisfaction, Revisit Intention
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Turizm endüstrisinin oldukça farklı ihtiyaçları karşılamaya yönelik karmaşık yapısı, turistlerin tüketim davranışları rasyonel ya da duygusal etkenler ile çeşitlilik göstermektedir. Buradan hareketle araştırmada, turistlerin destinasyon seçim kararını rasyonel seçim teorisi ve gösterişçi tüketim teorisi çerçevesinde hem duygusal ve rasyonel etkenler ile yaşam tarzı açısından açıklamak amaçlanmıştır. Rasyonel ve gösterişçi tüketimin destinasyonu tekrar ziyaret tutum ve niyeti üzerindeki etkisinde, turist tatmininin aracı rolünün belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmada, turistlerin destinasyon tercihlerini etkileyen rasyonel karar verme eğilimleri, gösterişçi tüketim davranışları, yaşam tarzı özellikleri, tatmin düzeyleri ve tekrar ziyaret etme tutum ve niyetleri arasındaki ililşkiler bütüncül bir model kapsamında ele alınmıştır. Araştırmanın evreni İzmir'i ziyaret eden turistler ile sınırlandırılmış, İzmir destinasyonunu ziyaret eden 501 turist örneğe alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, rasyonel seçim temelli tüketici karar verme tarzları ölçeği, gösterişçi tüketim ölçeği, yaşam tarzı(VALS) ölçeği, turist tatmini ölçeği, tekrar ziyaret etme tutum ve niyeti ölçeklerini içeren anket formu kullanılmıştır. Araştırma değişkenlerine ilişkin ölçeklerin geçerlilikleri, açımlayıcı faktör analizi(AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA)'nden ile test edilmiştir. Araştırma modelinin uyumluluk testi yapısal eşitlik modeli (YEM) aracılığıyla yapılmıştır. Yaşam tarzı boyutlarının araştırma değişkenleri üzerindeki etkisi çoklu regresyon analizi ile belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, rasyonel seçim davranışları ile gösterişçi tüketim eğilimlerinin, destinasyonu tekrar ziyaret tutumu ve niyeti üzerinde etkisi olduğu, bu etkide turist tatmininin aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Yaşam tarzı boyutlarının davranışın rasyonel ve gösterişçi olmasına göre boyutlar açısından farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Sonuçlar doğrultusunda, bilimsel ve Pazar uygulamaları açısından destinasyon pazarlamasında hedef pazar bölümlemesi stratejisinde rasyonel ve duygusal tüketim davranışının, yaşam tarzının belirleyici faktör olarak kullanılması için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The tourism industry has a complex structure designed to satisfy a wide range of diverse needs, and tourists' consumption behaviors vary depending on rational and emotional determinants. In this context, the present study aims to explain tourists' destination choice decisions within the framework of Rational Choice Theory and Conspicuous Consumption Theory, considering both rational and emotional factors as well as lifestyle characteristics. Furthermore, the study seeks to determine the mediating role of tourist satisfaction in the effect of rational and conspicuous consumption behaviors on tourists' attitudes toward revisiting and their revisit intentions. Within the scope of the research, the relationships among tourists' rational decision-making tendencies, conspicuous consumption behaviors, lifestyle characteristics, satisfaction levels, and attitudes and intentions to revisit the destination were examined through an integrated conceptual model. The population of the study was limited to tourists visiting the destination of İzmir, and data were collected from a sample of 501 tourists who visited İzmir. As the data collection instrument, a structured questionnaire was employed, consisting of the Rational Choice–Based Consumer Decision-Making Styles Scale, Conspicuous Consumption Scale, Lifestyle (VALS) Scale, Tourist Satisfaction Scale, and Revisit Attitude and Intention Scales. The validity of the measurement scales was tested through Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA). The goodness-of-fit of the research model was examined using Structural Equation Modeling (SEM). In addition, the effects of lifestyle dimensions on the research variables were analyzed through multiple regression analysis. The findings reveal that rational choice behaviors and conspicuous consumption tendencies have significant effects on tourists' attitudes toward revisiting the destination and their revisit intentions, and that tourist satisfaction plays a mediating role in this relationship. Moreover, it was determined that lifestyle dimensions differ in terms of their influence on rational and conspicuous consumption behaviors. Based on the results, several recommendations are offered for both academic research and market practices, particularly emphasizing the use of rational and emotional consumption behaviors and lifestyle characteristics as key determinants in target market segmentation strategies within destination marketing.
Benzer Tezler
- Tüketim kültürünün biçimlenme sürecinde dönüşümler
Transitions during the formation process of consumption culture
DUYGU AYDIN ÜNAL
- Yapı ürünlerinin seçimi için bir yöntem
Başlık çevirisi yok
NİHAL ARIOĞLU
Doktora
Türkçe
1993
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE BALANLI
- 31 Mart 2024 İBB yerel seçimleri ve siyasal afişlerin göstergebilimsel çözümlemesi: Üç siyasal afiş örneği
31 March 2024 IMM local elections and semiotical analysis of political posters: Three political poster examples
YAREN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim Bilimleriİstanbul Kültür Üniversitesiİletişim Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLNUR IŞIKLAR
- Epistemic or interpersonal? Children's selective trust in others
Epistemik mi kişiler arası mı? Çocukların başkalarına seçici güven kararları
BUSENUR BAŞARAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Psikolojiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiPsikoloji Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ JEDEDİAH WILFRED PAPAS ALLEN
- Okul öncesi eğitim kurumlarının iç mimarlık temelinde mekân ölçütleri: diyanet işleri başkanlığı 4-6 yaş eğitim merkezleri örnekleri üzerinden bir model önerisi
Specialization criteria of preschool educational institutions on the basic of interior architecture: a model proposal on the examples of 4-6 years education centers
NURCAN UZUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İç Mimari ve DekorasyonFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ŞATIR