Sosyal değer yöneliminde uluslararası marka tercihi üzerine etnosentrik eğilimin etkisi
The effect of ethnocentric tendencies on international brand preference in social value orientation
- Tez No: 998773
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET SARITAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Ethnosembolizm, Marka, Ethnosymbolism, Brand
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uluslararası markaların küresel pazarlarda artan görünürlüğü, tüketicilerin yerli ve yabancı ürünlere yönelik tutumlarının çok boyutlu bir biçimde incelenmesini gerekli kılmaktadır. Tüketici davranışlarını şekillendiren faktörler yalnızca ürün performansı ve fiyat gibi rasyonel unsurlarla sınırlı kalmayıp; bireylerin değer yargıları, kültürel eğilimleri ve toplumsal aidiyet algıları da marka tercihlerinde belirleyici rol oynamaktadır. Bu çerçevede sosyal değer yönelimleri, tüketicilerin dünyayı algılama biçimlerini ve satın alma davranışlarını etkileyen temel bir yapıyı temsil etmektedir. Benzer şekilde, tüketici etnosentrizmi eğilimi de bireylerin yerli ürünleri destekleme ve yabancı markalara karşı mesafeli durma eğilimlerini açıklayan önemli bir psikolojik mekanizmadır. Dolayısıyla sosyal değer yönelimleri ile etnosentrik eğilimlerin uluslararası marka tercihleri üzerindeki etkisinin incelenmesi, çağdaş pazarlama literatürüne hem teorik hem de uygulamalı açıdan önemli katkılar sunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, bireylerin sosyal değer yönelimlerinin uluslararası marka tercihi üzerindeki etkisini incelemek ve tüketici etnosentrizmi eğiliminin bu ilişkide nasıl bir rol oynadığını ortaya koymaktır. Çalışmada tüketici etnosentrizmi CETSCALE ölçeği ile, sosyal değer yönelimleri ise çok boyutlu bir yapı üzerinden ölçülmüştür. Araştırma kapsamında elde edilen veriler çevrimiçi anket yoluyla toplanmış ve 506 katılımcıdan oluşan örneklem üzerinde analizler gerçekleştirilmiştir. Normallik, güvenirlik, t-testi, ANOVA ve çoklu regresyon analizleri uygulanarak sosyal değer yönelimlerinin uluslararası marka tercihine ve etnosentrik eğilimlere etkisi değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, tüketici etnosentrizmini en güçlü yordayan değişkenin dini değerler olduğunu, diğer sosyal değer alt boyutlarının ise etnosentrik eğilim üzerinde anlamlı bir yordayıcı olmadığını göstermiştir. Demografik değişkenlerin (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim ve gelir düzeyi) sosyal değer yönelimleri ve etnosentrik eğilimler üzerinde büyük ölçüde anlamlı bir farklılık yaratmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, siyasi ve bilimsel değerlere ilişkin bazı alt boyutlarda sınırlı düzeyde farklılıklar gözlenmiştir. Bu sonuçlar, uluslararası marka tercihini şekillendiren faktörlerin daha çok bireylerin kültürel ve psikolojik değerleriyle bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The increasing visibility of international brands in global markets necessitates a multidimensional examination of consumers' attitudes toward domestic and foreign products. The factors shaping consumer behavior are not limited to rational elements such as product performance and price; individuals' value judgments, cultural tendencies, and perceptions of social belonging also play a decisive role in brand preferences. In this context, social value orientations represent a fundamental structure that influences consumers' perceptions of the world and their purchasing behavior. Similarly, consumer ethnocentrism is an important psychological mechanism that explains individuals' tendency to support domestic products and maintain distance from foreign brands. Therefore, examining the impact of social value orientations and ethnocentric tendencies on international brand preferences offers significant theoretical and practical contributions to contemporary marketing literature. The purpose of this study is to examine the effect of individuals' social value orientations on international brand preference and to reveal how consumer ethnocentrism tendencies play a role in this relationship. Consumer ethnocentrism was measured using the CETSCALE scale, while social value orientations were measured using a multidimensional structure. Data for the study were collected via an online survey, and analyses were conducted on a sample of 506 participants. Normality, reliability, t-tests, ANOVA, and multiple regression analyses were applied to evaluate the effect of social value orientations on international brand preference and ethnocentric tendencies. Research findings indicate that religious values are the strongest predictor of consumer ethnocentrism, while other social value sub-dimensions do not significantly predict ethnocentric tendencies. It was found that demographic variables (gender, age, marital status, education, and income level) did not create a significant difference in social value orientations and ethnocentric tendencies. However, limited differences were observed in some sub-dimensions related to political and scientific values. These results reveal that the factors shaping international brand preference are more closely linked to individuals' cultural and psychological values.
Benzer Tezler
- Uluslararası marka tercihinde sosyal değer yöneliminin etkisi
The impact of social value orientation on international brand preference
SERCAN AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeSakarya ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA DİL
- Global marka değeri yaratmanın pazarlama iletişimi stratejilerindeki yeri: Godiva Çikolata örneği
The place of global brand value creation in marketing communication strategy: The example of Godiva Chocolate
ELİF YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU BAŞKAN KARSAK
- Perakende piyasalarında dayanıksız tüketim ürünleri ile ilgili gelişmeler -bireysel markalı ürünlerde satın alma davranışı
Developments regarding fast moving consumer goods at retail markets-buying behavior at the private label products
K. SELÇUK TUZCUOĞLU
- Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının Türkiye'nin ekonomik büyümesindeki rolü:2003 öncesi ve sonrası
The role of foreign direct investment in economic growth of Turkey: before and after 2003
MERT EFE ÖZCAN
- Tedarik zinciri yönetiminde etik ticaret platformlarının ve global optimizasyon sürecinin sürdürülebilirlik açısından etkileri
Sustainability effects of ethical trading platforms and global optimization process in supply chain management
AYŞEM ECE YALÇINKAYA
Doktora
Türkçe
2023
EkonometriDokuz Eylül ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ RIZA FİRUZAN