12 Mart kadın romanlarında yabancılaşma
Alienation in the March 12 women's novels
- Tez No: 998774
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZAVER ÇAPCI SİPAHİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Yabancılaşma, gelenek, modernite, politik roman, Alienation, tradition, modernity, political novel
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanat eserleri, üretildikleri toplumun politik ve kültürel dinamiklerini yansıtmanın yanı sıra bireyin hızlı değişim süreçleri karşısındaki ruhsal ve psikolojik durumunu da belgelemektedir. Nitekim kadın yazarlar; kendi deneyim ve gözlemleriyle aile dinamikleri, bireysel özgürlükler gibi konulara daha duyarlı yaklaşarak toplumsal yapıları ve birey-toplum ilişkisini eserlerinde derinlikli ve empatik bir biçimde ele almaktadır. Çalışmamızın temel izleği, toplumsal bir dönüşümün“gelenek-modernite-postmodernite”eksenindeki zorlu tezahürlerinin 12 Mart dönemini anlatan kadın romanlarında nasıl göründüğünü ortaya koymaktır. Türkiye tarihinin kritik dönemeçlerinden olan 12 Mart 1971 Askerî Muhtırası sonrası dönemde yazılan romanların birçoğu, politik baskının ve toplumsal değişimin birey üzerindeki etkilerini ele almıştır. İncelenen romanlardaki karakterler, modern birey olma çabası ile bireysel özgürleşme arayışını temsil eden öznel varlıklar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada,“gelenek-modernite-postmodernite”çatışması ve modern bireyin yabancılaşması bağlamında, 12 Mart 1971 döneminde beş farklı kadın yazar tarafından kaleme alınmış beş roman (Füruzan: 47'liler, Emine Işınsu: Sancı, Sevgi Soysal: Şafak, Pınar Kür: Yarın Yarın, Sevinç Çokum: Zor) tematik bir yaklaşımla incelenmiştir. Roman kahramanlarının geleneksel değerlere ve ebeveyn otoritesine karşı geliştirdiği tavır; bireyselleşme, yalnızlaşma ve özgürleşme arayışının bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu süreçte birey, kendi“ben”ini geleneğin karşısına koyarak varoluş mücadelesini bu koşullar altında sürdürmektedir. Siyasi baskı ve toplumsal değişim, kahramanlarda kimlik ve aidiyet duygusunu kaybetmeye neden olan bir toplumsal ve varoluşsal yabancılaşma deneyimini derinleştirmiştir. Romanlar; siyasi olayların ve toplumsal değişimin/dönüşümün yarattığı sarsıntının, roman kişilerinin bireysel ve toplumsal yabancılaşma hâlleri üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, politik roman literatürüne bireyin var olma savaşını ve toplumsal/bireysel kopuşlarını“gelenek-modernite-postmodernite”perspektifinden inceleyerek özgün bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Works of art not only reflect the political and cultural dynamics of the societies in which they are produced but also document the spiritual and psychological states of the individual in the face of rapid processes of change. Indeed, women writers—by approaching themes such as family dynamics and individual liberties with heightened sensitivity through their own experiences and observations—examine social structures and the individual-society relationship in a profound and empathetic manner. The main focus of our study is to reveal how the difficult manifestations of social transformation along the axis of“tradition-modernity-postmodernity”appear in women's novels describing the March 12 period. Most novels written in the aftermath of the March 12, 1971 Military Memorandum, a critical turning point in Turkish history, address the effects of political oppression and social change on the individual. The characters in the analyzed novels emerge as subjective entities representing the endeavor to become a modern individual and the quest for personal liberation. In this study, five novels written by five different female novelists during the March 12, 1971 period were examined with a thematic approach, within the context of the“tradition-modernity-postmodernity”conflict and the alienation of the modern individual. The novels are: Füruzan: 47'liler, Emine Işınsu: Sancı, Sevgi Soysal: Şafak, Pınar Kür: Yarın Yarın, and Sevinç Çokum: Zor. The characters' stance against traditional values and parental authority emerges as a result of individualization, loneliness, and the search for liberation. In this process, the modern individual pits their own 'self' against tradition, placing the family at the center of the conflict, and sustains the struggle for existence under these conditions. Political pressure and social change intensified the experience of social and existential alienation in the protagonists, leading to a loss of identity and sense of belonging. The novels reveal the impact of political events and social change/transformation on the individual and social alienation states of the protagonists. This study aims to make an original contribution to the political novel literature by examining the individual's struggle for existence and their social/individual ruptures from the“tradition-modernity-postmodernity”perspective.
Benzer Tezler
- Edebiyat sosyolojisi bağlamında Sevgi Soysal'ın romanları
Sevgi Soysal's novels in the context of literature sociology
KADİR AYDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLTEN BULDUKER
- The Lost battle: Representations of the intellectual in March 12 novels
Yitirilmiş mücadele: 12 Mart romanlarında aydının konumu
ALİ MURAT AKSER
Yüksek Lisans
İngilizce
1999
Türk İnkılap TarihiBoğaziçi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. DUYGU KÖKSAL
- 12 Mart romanları tematik inceleme (1970 - 1980)
12 March novels thematic research (1970 - 1980)
DEFNE BİLİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABİDE DOĞAN
- II. Meşrutiyet Döneminin Türk romanına akisleri
The effects of II. Constituonal Monarch Period to the Turkish novels
MERVE ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. SEMA UĞURCAN
- Üsküdar Mahkemesi 750 no'lu Şer'iyye Sicili (08 Muharrem-12 Şevval 1314/19 Haziran 1896-16 Mart 1897) transkripsiyon ve değerlendirmesi
Uskudar Court 750th Sheriyyah Sicil (8th of Muharram - 12th of Shawwal 1314 / 19th of June 1896 - 16th of March 1897) transcript and evaluation
NESLİHAN UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
TarihMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLGÜN UYAR