Klasik dönem tefsirleri ve günümüz tefsirlerinin kevni ayetlere bakışı
The perspective of classical and contemporary qur'anic exegesis on cosmological verses
- Tez No: 998806
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HARUN ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Bilimsel araştırmalar, Kevni ayetler, Kozmoloji, Tefsir, İlmi, Scientific researchs, Cosmological verses, Cosmology, Commentary, İlmi
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilimsel tefsir tartışmaları İslam'ın ilk dönemlerine kadar uzansa da ekol haline gelmesi Gazali ve Fahrettin Razi dönemlerinde gerçekleşmiştir. Tam anlamıyla bütüncül bir bilimsel tefsirden söz etmek mümkün olmasa da, özellikle bazı ayetlerin dönemin bilimsel verileriyle yorumlandığı örnekler klasik kaynaklarda yer almaktadır. Çalışmamızın amacı, Kur'an-ı Kerim'de kozmolojiyle ilişkilendirilebilecek ayetleri klasik ve modern tefsirlerde inceleyerek müfessirlerin zamanlarının bilimsel verileriyle yaptıkları yorumları değerlendirmektir. Metodumuz,“bilimsel tefsir yöntemi”ni karşılaştırmalı, analitik ve tematik bir yaklaşımla ele almaktadır. Hem klasik hem de modern tefsir kaynakları bilimsel veriler ışığında değerlendirilmiş, benzer ayetler aynı başlık altında toplanmıştır. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde bilimsel tefsir kavramı, tanımı, tarihi gelişimi, bu yöntemi kabul edenlerin ve reddedenlerin görüşleri incelenmiştir. İkinci bölümde ise kozmolojiyle ilişkilendirilebilecek ayetler seçilmiş; kâinatın yaratılış evreleri, Dünya'nın oluşumu, kütle çekim kanunu, yedi kat gök, evrenin genişlemesi, yörüngeler, Dünya'nın dönüşü ve yuvarlaklığı, açık hava basıncı gibi başlıklar altında yorumlar karşılaştırılmıştır. Her başlıkta klasik dönem müfessirlerinin yorumları, günümüz tefsirlerindeki açıklamalar ve modern bilimsel veriler bir araya getirilmiş; mevcut gerçekler ve teoriler aktarılmıştır. Böylece bilimsel tefsir yönteminin imkânları ve sınırları ortaya konmuş, klasik ve modern yaklaşımlar arasındaki farklılıklar değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Discussions on scientific exegesis can be traced back to the early periods of Islam, yet its development into a distinct school of thought took shape during the time of al-Ghazālī and Fakhr al-Dīn al-Rāzī. Although a comprehensive and systematic scientific tafsīr tradition cannot be fully identified, examples of interpretations based on the scientific knowledge of their era can be found in classical sources, particularly concerning specific verses. The aim of this study is to examine Qur'ānic verses with potential cosmological implications in both classical and modern tafsīr works, and to evaluate how exegetes interpreted them in light of the scientific data available in their respective periods. The methodology adopted is a comparative, analytical, and thematic approach, focusing on the“scientific tafsīr method.”Selected classical and modern tafsīr sources are analyzed in relation to scientific findings, with verses of similar nature grouped under common headings. The study is divided into two main sections. The first section explores the concept of scientific tafsīr, including its definition, historical development, and the arguments of both proponents and opponents of this method. The second section identifies Qur'ānic verses that can be associated with cosmology and organizes them under thematic categories such as the stages of creation, the formation of the Earth, the law of gravitation, the seven heavens, the expansion of the universe, celestial orbits, the Earth's rotation and sphericity, and atmospheric pressure. Within each category, interpretations from classical exegetes are summarized alongside modern tafsīr perspectives, while relevant scientific facts and theories are presented. This comparative analysis highlights both the possibilities and limitations of the scientific tafsīr method, offering an evaluation of the differences between classical and contemporary approaches.
Benzer Tezler
- Klasik dönemden bugüne tefsirde usul farklılığı (Mukatil B. Süleyman İle Muhammed Abid el-Câbirî örneği)
From the classical period to today distinctness of method in tafsir (example of Mukatil İbn Suleiman and Muhammad Abid el-Jabiri)
MUHAMMED HAYRİ ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2021
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET NEDİM SERİNSU
- Klasik-modern yorum açısından Bilmen ve Ateş tefsirlerinin mukayesesi
Comparison of the exegesis of Bilmen and Ateş in terms of classical and modern interpretations
AHMET YAZICI
Doktora
Türkçe
2011
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSHAK YAZICI
- Cumhuriyet Dönemi Türkçe eserlerde Kur'an kıssalarına yaklaşımlar
Approaches to the Qur'anic stories in Turkish works of the Republican Period
FİRDEVS SELÇUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinHitit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET AKDEMİR
- Bir Câhiliye uygulaması olarak Kur'ân'da çocuğun öldürülesi ve kürtaj
The killing of a child and abortion in the Quran as a practice of Jahiliyya
VİLDAN BABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ÇETİN
- Günümüz Kur'an araştırmalarında Makâsıdî yaklaşım
Maqâsıdî approach in the contemporary Quran research
GÜLNUR KÜLÜNKOĞLU
Doktora
Türkçe
2021
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECMETTİN GÖKKIR