Yeraltı madenciliğinde meydana gelen cevher seyrelmesinin analizine yönelik saha çalışması
A field study into the ore dilution analysis in an underground mining
- Tez No: 999097
- Danışmanlar: PROF. DR. İZZET KARAKURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, yeraltı metal madenciliği faaliyetleri sırasında sıkça karşılaşılan sorunlardan biri olan cevher seyrelmesinin yerel bir yeraltı bakır işletmesi ölçeğinde analiz edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, geleneksel olarak kullanılan yüzdesel (oransal) cevher seyrelmesi ile son yıllarda ilgili literatürde yaygın şekilde önerilen ELOS (Equivalent Linear Overbreak Sloughage) yönteminin karşılaştırmalı analizi gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, üretim bölgelerinde kazı öncesi ve kazı sonrası boşluk izleme sistemi ile ayrıntılı ölçümler alınmıştır. Bu kesitlerden türetilen verilerle hem ELOS hem de yüzdesel cevher seyrelme hesaplamaları yapılmıştır. Yüzdesel cevher seyrelmesinin rezerv modellemesi ve genel verimlilik değerlendirmesi için yararlı olmasına rağmen, kazı geometrisini temsil etmede sınırlı kaldığı görülmüştür. Ayrıca, yüzdesel seyrelmenin sadece çıkarılan malzeme içerisindeki atık kaya oranını ifade ettiği ve kazı sırasında meydana gelen aşırı kırılma ya da gereğinden az kırılma gibi geometrik deformasyonları doğrudan yansıtmakta yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Buna karşılık ELOS yönteminin, kazı geometrisindeki sapmaları doğrudan ölçmesi ve farklı üretim bölümlerinin karşılaştırılmasına olanak tanıması nedeniyle daha kapsamlı bir performans göstergesi sunduğu görülmüştür. Özetle, bu tez, yeraltı madenciliğinde cevher seyrelmesinin değerlendirilmesinde ELOS'un yüzdesel seyrelme yöntemine kıyasla daha güvenilir, daha temsil yeteneği yüksek ve mühendislik açısından daha uygun bir kriter olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, üretim planlaması, patlatma tasarımı, maliyet yönetimi ve sürekli iyileştirme çalışmalarında ELOS'un düzenli olarak kullanılmasının işletme verimliliğini artıracağı sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, it is aimed at analyzing the ore dilution, one of the common challenges encountered during underground metal mining operations, at the scale of a local underground copper mine. The study conducted a comparative assessment of the traditionally used percentage ore dilution and the ELOS (Equivalent Linear Overbreak Sloughage) method, which has been increasingly recommended in the relevant literature in recent years. In this context, detailed pre – excavation and post – excavation measurements were taken in the production areas using a cavity monitoring system. Based on the cross – sections derived from these measurements, both ELOS and percentage dilution calculations were performed. It was seen that although percentage ore dilution is useful for reserve modeling and general productivity assessment, it remains limited in representing excavation geometry. It was also determined that percentage dilution, which only expresses the proportion of waste rock within the extracted material, is insufficient in directly reflecting geometric deformations such as excessive breakage or underbreak occurring during excavation. In contrast, the ELOS method was found to provide a more comprehensive performance indicator, as it directly measures deviations in excavation geometry and allows for the comparison of different production sections. In conclusion, this thesis shows that the ELOS method is a more reliable, more representative, and more engineering-appropriate criterion than the percentage dilution method for evaluating ore dilution in underground mining. In this regard, it is concluded that the regular use of ELOS in production planning, blasting design, cost management, and continuous improvement efforts will enhance operational efficiency.
Benzer Tezler
- Stability assessment of post pillars in cut-and-fill stoping method at trepça underground mine
Trepça yeraltı ocağında dolgulu tavan arınlı ayak yönteminde üretim topuklarının duraylılığının değerlendirilmesi
GZIM IBISHI
Doktora
İngilizce
2019
Maden Mühendisliği ve MadencilikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT YAVUZ
- Tali havalandırmada risk değerlendirmesi ve TTK Üzülmez müessesesine uygulanması
Risk assessment in auxiliary ventilation and its application in TTK Üzülmez colliery
HARUN SERDAR AKYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Maden Mühendisliği ve MadencilikBülent Ecevit ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDAT DİDARİ
- Metal madenciliğinde yeraltı açıklıkları için macun dolgu malzemelerinin araştırılması
The research of pastefill material for underground openings of metal mines
ÖMER FARUK UĞURLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CÜNEYT ATİLLA ÖZTÜRK
- Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı
İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur
AHMET SARITAŞ
- Kömür madenciliğinde meydana gelen iş kazalarını etkileyen faktörlerin veri madenciliği ile incelenmesi
Investigation of factors affecting occupational accidents in coal mining with data mining
ELİF GÖKÇE UÇKAÇ
Doktora
Türkçe
2025
KazalarEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYHAN ÖNDER