Geri Dön

İstanbul Avrupa Yakasındaki kent ormanlarında ve ekoturizm parklarında yetişen xanthoria parietina (L.) HT.FR. liken talluslarında atmosferik mikroplastik birikiminin mikroskobik tekniklerle araştırılması

Investigation of atmospheric microplastic accumulation in xanthoria parietina (L.) TH.FR. lichen thalli growing in urban forests and ecotourism parks on the european side of İstanbul using microscopic techniques

PDF İndir

  1. Tez No: 999153
  2. Yazar: AYŞE BETÜL KONAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÜLŞAH ÇOBANOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Biyoloji, Botanik, Biology, Botany
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Plastik kirliliğinin önemli bir bileşeni olan mikroplastikler (MP'ler); ekosistemlerde atmosferik, toprakçıl ve sucul habitatlarda birikerek ekolojik riskler oluşturmakta; biyolojik çeşitliliği, toprak yapısını ve gıda zincirlerini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, çevresel mikroplastik seviyelerinin izlenmesi kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma, İstanbul'un Avrupa Yakası'ndaki atmosferik mikroplastik kirliliğini, biyomonitör araçlar olarak bilinen epifitik likenleri kullanarak incelemiştir. Geniş dağılım alanı ve atmosferik kirleticileri tallus yapısına dahil etmesine olanak tanıyan morfolojik özellikleri nedeniyle, liken türü olarak Xanthoria parietina (L.) Th.Fr. seçilmiştir. Çalışma alanındaki 11 istasyondan toplanan liken tallus örneklerindeki mikroplastikleri hızlı bir şekilde taramak, görsel olarak tespit etmek ve miktarını belirlemek amacıyla floresan mikroskobunda Nil Kırmızısı (Nile Red) boyama protokolü uygulanmıştır. Karakteristik floresan sinyali, mikroplastik adaylarının parlak noktalar olarak gözlemlenmesini sağlamıştır. ImageJ yazılımı kullanılarak gerçekleştirilen görüntü taramaları sonucunda elde edilen veriler, 11 istasyondaki liken örneklerinde birim alan başına düşen MP parçacık sayısının 30 ile 195 arasında değiştiğini ortaya koymuştur. Mikroplastik parçacık seviyelerinin Emirgan Korusu (30–195) ve Göktürk Göleti Tabiat Parkı'nda (120–190) yüksek; Paşaeli Mesire Alanı (30–100) ve Çatalca Milli Parkı'nda (40–70) ise düşük olduğu saptanmıştır. Floresan mikroskobu bulgularını desteklemek amacıyla gerçekleştirilen SEM-EDS (Taramalı Elektron Mikroskobu-Enerji Dağılımlı X-Işını Spektroskopisi) analizleri, liken yüzeyindeki partiküllerin elementel kompozisyonunu ortaya koymuştur. Analizlerde saptanan yüksek Karbon (C) ve Oksijen (O) oranları, görsel olarak tespit edilen mikroplastik adaylarının polimerik yapısını doğrulamaktadır. Ayrıca, örneklerde, plastik endüstrisinde pigment ve katkı maddesi olarak kullanılan Titanyum (Ti), Flor (F), Fosfor (P) ve Baryum (Ba) gibi karakteristik elementler ve bunların yanı sıra, araç trafiğinden kaynaklanan lastik ve fren aşınmasına işaret eden Demir (Fe), Bakır (Cu) ve Nikel (Ni) gibi metaller tespit edilmiştir. Bu kimyasal veriler, İstanbul atmosferindeki mikroplastik kirliliğinin sadece miktar olarak değil, aynı zamanda kompleks bir kimyasal kirletici yüküyle birlikte liken dokusunda biriktiğini kanıtlamaktadır. Bu varyasyonlar, muhtemel antropojenik kirliliğin etkisini yansıtmaktadır. Bu çalışma, bölgedeki atmosferik mikroplastik kirliliğini liken biyoizleme yöntemini kullanarak araştıran ilk çalışma olup, literatüre yeni veriler sağlamakta ve atmosferik mikroplastikler konusundaki farkındalığın artırılmasına katkıda bulunmaktadır. Bu çalışma, Marmara Üniversitesi BAP projesi (FYL-2024-11423) tarafından desteklenmiştir.

Özet (Çeviri)

Microplastics (MPs), a significant component of plastic pollution, accumulate in atmospheric, soil, and aquatic ecosystems, posing ecological risks and adversely affecting biodiversity, soil structure, and food chains. Therefore, monitoring environmental microplastic levels is of critical importance. This study investigated airborne microplastic pollution on the European side of Istanbul using epiphytic lichens as biomonitoring tools. Specifically, the lichen species Xanthoria parietina (L.) Th.Fr. was selected due to its wide distribution and morphological characteristics, which allow it to incorporate atmospheric pollutants into its thallus structure. To rapidly screen and visualize MPs in the lichen thallus samples collected from 11 stations, the Nile Red staining protocol and fluorescence microscopy were applied. The characteristic fluorescent signal enabled the observation of microplastic candidates as bright spots. Image scans performed using ImageJ software revealed that the number of MP particles per unit area in the lichen samples across the 11 stations ranged from 30 to 195. Microplastic levels were found to be high in Emirgan Grove (30–195) and Göktürk Pond Nature Park (120–190), while lower levels were recorded in Paşaeli Recreation Area (30–100) and Çatalca National Park (40–70). To support the fluorescence microscopy findings, SEM-EDS (Scanning Electron Microscopy-Energy Dispersive X-Ray Spectroscopy) analyses were conducted to reveal the elemental composition of the particles on the lichen surface. The high Carbon (C) and Oxygen (O) ratios detected in the analyses confirm the polymeric structure of the visually identified microplastic candidates. Furthermore, characteristic elements used as pigments and additives in the plastic industry, such as Titanium (Ti), Fluorine (F), Phosphorus (P), and Barium (Ba), were identified, alongside metals like Iron (Fe), Copper (Cu), and Nickel (Ni) that indicate tire and brake wear from vehicle traffic. These chemical data prove that atmospheric microplastic pollution in Istanbul accumulates in lichen tissues not only in terms of quantity but also alongside a complex chemical pollutant load. These variations likely reflect the impact of anthropogenic pollution. This study is the first to investigate atmospheric MP pollution in the region using the lichen biomonitoring method, providing new data to the literature and contributing to raising awareness regarding airborne MPs. This study was supported by the Marmara University BAP project (FYL-2024-11423)

Benzer Tezler

  1. Tez No

    333684

    Osmanlı Galatası (1453-1600)

    Ottoman Galata (1453-1600)

    KERİM İLKER BULUNUR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    TarihSakarya Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YÜCEL ÖZTÜRK

  2. Tez No

    107334

    İstanbul`da 19. yüzyıl kentsel yaşamında koşut olarak değişen saray ve konut mimarlığı

    The Palace and house architecture changing parallel to urban life in nineteenth century Istanbul

    NEVİN KURTAY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Sanat Tarihiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. METİN SÖZEN

  3. Tez No

    318240

    İstanbul ili Avrupa yakasındaki kent ağaçlarında budama çalışmalarının değerlendirilmesi.

    Evaluation on pruning of urban trees in European side of İstanbul.

    FARUK YAZICI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM TURNA

  4. Tez No

    455344

    Kent otellerinin yer seçimi kriterleri ve arazi kullanımı ile olan etkileşimi: İstanbul Anadolu yakası örneği

    Site selection criterias of city hotels and its interaction with land use: Case of Anatolian side of Istanbul

    KAZIM GÜRKAN ÖZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ENGİN EYÜP EYUBOĞLU

  5. Tez No

    217148

    Graffiti and urban space in İstanbul

    İstanbul'da grafiti ve kent mekanı

    HATİCE ÖZLEM SARIYILDIZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2007

    SosyolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. GÜVEN ARİF SARGIN

    Y.DOÇ.DR. NECMİ ERDOĞAN

Geri Dön