Türkiye'de dijital emek ve teknoparklar
Digital labour and technoparks in Türkiye
- Tez No: 999367
- Danışmanlar: PROF. DR. SERAP SUĞUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Dijital emek, Digital labor
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, teknoparklarda çalışan yazılımcıların emek süreçlerini ve çalışma ilişkilerini, dijital emek kavramı çerçevesinde incelemektedir Araştırmanın amacı, küresel ekonomi politikalarının yazılım çalışanlarının emek süreci ve çalışma ilişkileri üzerindeki etkisini, Türkiye'nin özgün tarihsel, ekonomik ve toplumsal koşulları bağlamında anlamaktır. Bu kapsamda, yerelin bilgisine dayanan bir saha araştırması gerçekleştirilerek, yerel–küresel etkileşimlerin yazılım emeği üzerindeki yansımaları analiz edilmiştir. Dijital emek kavramı, sınırlarının belirsizliği ve çok yönlü içeriği nedeniyle bu çalışmada yalnızca yazılım emeği ile sınırlandırılmıştır. Araştırma bölgesi olarak ise yazılım emeğinin yoğunlaştığı Eskişehir Teknoloji Geliştirme Bölgesi seçilmiştir. Bu bölge, üniversite– sanayi iş birliğinin kurumsal olarak desteklendiği bir yapı sunmakla birlikte, aynı zamanda yerel koşulların küresel eğilimlerle nasıl kesiştiğini gözlemlemek açısından da uygun bir saha sunmaktadır. Araştırmada nitel yöntem ve durum çalışması deseni benimsenmiştir. Eskişehir Teknoloji Geliştirme Bölgesi'ndeki dört farklı yerleşkede faaliyet gösteren yazılım şirketlerinde, toplam otuz yazılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş; ayrıca tüm yerleşkelerde katılımlı gözlem yapılmıştır. Elde edilen bulgular, çalışma mekânlarının fiziksel ve işlevsel açıdan yetersiz olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, neoliberal ekonomi politikalarının, yazılım çalışanlarının mesleki kimliklerini, çalışma koşullarını ve emek süreçlerini derinlemesine etkilediği görülmektedir. Yazılım sektöründe dijital emek, esnek çalışma, sürekli öğrenme baskısı, belirsizlik ve yenilikçilik gibi çok katmanlı dinamiklerle şekillenmektedir. Yerel düzeyde ise teknopark yapılanması, üniversite–sanayi ilişkilerinden, kentsel dinamiklerden ve bölgesel özelliklerden etkilenmekte; bu da emek süreçlerinin küresel politikalarla nasıl bütünleştiğini göstermektedir. Sonuç olarak, yazılım emeği hem dijital kapitalizmin dinamikleri hem de yerel tarihsel–toplumsal koşullar tarafından şekillenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the labour processes and working relations of software developers working in technoparks, employing the conceptual framework of digital labour. This study aims to explore the impact of global economic policies on software workers' labour processes and working conditions, situated within the specific historical, economic, and social context of Türkiye. In this context, a field study based on local knowledge was conducted to analyse the reflections of local–global interactions on software labour. Due to the ambiguity of its boundaries and its multifaceted content, the concept of digital labour has been limited to software labour in this study. The Eskişehir Technology Development Zone, where software labour is highly concentrated, was selected as the research field. This region not only provides an institutional environment that fosters university–industry collaboration but also offers a suitable context for observing how local conditions intersect with global dynamics. In the study, a qualitative method and a case study design were adopted. In software companies operating across four different campuses in the Eskişehir Technology Development Zone, in–depth interviews were conducted with a total of thirty software developers; in addition, participant observation was carried out in all campuses. The findings reveal that the physical and functional characteristics of workspaces are inadequate. Furthermore, neoliberal economic policies exert a significant influence on software developers' professional identities, working conditions, and labour processes. In the software sector, digital labour is shaped by multi– layered dynamics, including flexible work arrangements, the pressure of continuous learning, uncertainty, and innovation. At the local level, the structure of technoparks is influenced by university–industry relations, urban dynamics, and region–specific factors—demonstrating how labour processes are embedded within broader global policy frameworks. In conclusion, software labour is shaped by both the dynamics of digital capitalism and local historical–social conditions.
Benzer Tezler
- Türkiye'de dijital oyun endüstrisi ve yaratıcı emek
Digital game industry in Turkey and creative labor
SERRA SEZGİN
Doktora
Türkçe
2019
İletişim BilimleriAnkara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİLER DURSUN
- Türkiye'de dijital gazetecilik rejimi: Haber üretim sürecinde teknoloji ve emek
Digital journalistic regime in Turkey: Technology and labour in the process of news production
EZGİ KAYA HAYATSEVER
- Journalism in the web 2.0 era, new business models and digital labour: Lessons drawn from digital-born news sites founded by professional journalists in Turkey since 2000s
Web 2.0 döneminde gazetecilik, yeni iş modelleri ve dijital emek: 2000'li yıllardan bu yana Türkiye'de profesyonel gazeteciler tarafından kurulan doğuştan dijital haber sitelerinden çıkartılan dersler
LAURA AVADAR
Doktora
İngilizce
2023
GazetecilikGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLRUBA ÇATALBAŞ ÜRPER
- Negotiating agency and self in digital platform work in Türkiye
Türkiye'de dijital platform emeğinde faillik ve öznelliği müzakere etmek
KADİR UYSAL
Doktora
İngilizce
2023
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul Bilgi ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL BOYRAZ