İsmet Özel düşüncesinin varoluşçu argümanlar bağlamında değerlendirilmesi
An evaluation of Ismet Özel's thought in the context of existentialist arguments
- Tez No: 999382
- Danışmanlar: PROF. DR. RIFAT ATAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Din, Philosophy, Religion
- Anahtar Kelimeler: Din felsefesi, Din-felsefe ilişkisi, Varlık felsefesi, Varoluş, Varoluşsal hisler, Varoluşsal kaygı, Varoluşçu kuram, Varoluşçuluk, Religious philosophy, Religious-philosophy relationship, Existence philosophy, Existence, Existential feelings, Existential anxiety, Existential theory, Existentialism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İsmet Özel'in felsefi metinlerinde İslam inancı ile varoluş düşüncesinin; irade, kaygı, sorumluluk, belirlenmişlik ve varoluşun toplumsal yansımaları konuları üzerinde nasıl bir uzlaşı ifade ettiğini saptamayı amaçlamaktadır. Tezin kapsamı Özel eserlerindeki varoluşsal argümanların yerini ve kullanılış şeklini ele almayı içermekte olup bu analiz, belgesel tarama ve doküman inceleme gibi nitel araştırma yöntemleri ile karşılaştırmalı felsefe metodolojileri kullanılarak yürütülmüştür. Varoluş felsefesi, insan varoluşunun felsefede temele alınmasını benimseyen öznel ve radikal bir felsefedir. Søren Kierkegaard, Friedrich Nietzsche, Karl Jaspers, Gabriel Marcel, Martin Heidegger, Jean-Paul Sartre ve Albert Camus gibi birbirinden çok farklı filozofların bu başlık altında anılması, aynı sonuçlara ulaşmaları sebebiyle değil, aynı felsefe yapma ilkelerini benimsemiş olmaları sebebiyledir. Bu ilkeler; varoluşun özden önce gelmesi, insanı nesnel olarak değil birey bazında öznel olarak merkeze alması, hakikatin öznel oluşu, felsefeyi aktör bakış açısıyla güncel olarak yapmaları, dünyasal ve zamansal oluş, bunların fark edilişiyle ortaya çıkan kaygıyı başlangıç kabul edişi ve insanın özne-nesne çelişkisini temele alışı olarak sıralanabilmektedir. Özel, Müslüman olduğunu ilan ettikten sonra onun felsefi yolculuğunun izini nesir metinlerinde ve daha önce yazmış olduğu şiirlerinde sürmek mümkündür. O, varoluşsal bir kaygı ile başladığı bunaltı sürecini şiirleriyle ve daha sonra sürece dair yazdıklarıyla ortaya sermekte ve felsefi olarak kendisi bu değişimi çözümlemektedir. Onun varoluşa dair felsefesi, İslam inancı ile varoluş felsefesi sentezinin oldukça farklı bir örneğini sunmaktadır. Çalışmanın bulguları, Özel'in düşüncesindeki varoluşsal temaların ve argümanların yerini ve etkisini göstermektedir. Bu çerçevede, Özel'in sunduğu 'İslam'la Damgalanmış Varoluş' düşüncesinin genel bir çerçevesi saptanmakta, Kierkegaard ve Heidegger'in Özel üzerindeki etkileri incelenmektedir. Özel'in varoluşçu yaklaşımının İslam argümanlarıyla etkileşimi, çalışmanın birinci bölümünde tespit edilen varoluş felsefesi ilkelerine göre analiz edilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to determine how İsmet Özel's philosophical texts express a reconciliation between Islamic belief and existential thought on the subjects of will, anxiety, responsibility, determinism, and the social reflections of existence. The scope of the thesis includes addressing the place and form of use of existential arguments in Özel's works, and this analysis was conducted using qualitative research methods such as documentary screening and document analysis, along with comparative philosophy methodologies. The philosophy of existence is a subjective and radical philosophy that adopts the grounding of human existence in philosophy. The inclusion of vastly different philosophers such as Søren Kierkegaard, Friedrich Nietzsche, Karl Jaspers, Gabriel Marcel, Martin Heidegger, Jean-Paul Sartre, and Albert Camus under this title is not because they reached the same conclusions, but because they adopted the same principles of philosophizing. These principles can be listed as: existence preceding essence, centering the human not objectively but subjectively on an individual basis, the subjectivity of truth, practicing philosophy from an actor's perspective in the present, being worldly and temporal, accepting the anxiety that arises from the awareness of these as a starting point and limitation, and grounding in the human's subject-object contradiction. It is possible to trace the philosophical journey of Özel in his prose texts and his earlier poems after he declared he was a Muslim. He lays out the process of anguish, which began with an existential anxiety, through his poems and later writings on the process, and he philosophically analyzes this change himself. His philosophy on existence presents a distinct example of the synthesis of Islamic belief and existential philosophy. The findings of the study show the place and impact of existential themes and arguments in Özel's thought. Within this framework, a general outline of the concept presented by Özel, 'Existence Stamped by Islam,' is determined, and the influences of Kierkegaard and Heidegger on Özel are examined. The interaction of Özel's existentialist approach with Islamic arguments is analyzed according to the principles of existential philosophy identified in the first part of the study.
Benzer Tezler
- Varlık-bilgi ilişkisi bağlamında İsmet Özel düşüncesinin tahlili
Entity-knowledge relationship in the context analysis thought of Ismet Ozel's
BÜŞRA NUR YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
FelsefeBursa Uludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KASİM KÜÇÜKALP
- Martin Heidegger ve İsmet Özel'de şiir-metafizik ilişkisi
The relationship of poetry and metaphsics in Martin Heidegger and İsmet Özel
MUSTAFA SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
FelsefeAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LATİF TOKAT
- Türkiye Cumhuriyeti'nde müzik kurumlaşması ve kültürel kimlik değişimi
Musical institutionalization and cultural identity change in Turkish Republic
GÜRSEL YURTSEVEN
Doktora
Türkçe
2018
MüzikYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN SAĞER
- İsmet Özel'de İslamcılık düşüncesi
İsmet Özel's Islamism thought
CEM KOTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Siyasal BilimlerSakarya ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHMUT KARAMAN
- An examination of Islamist discourse in the face of western challenge: The case of İsmet Özel
Batı'nın meydan okuması karşısında İslâmcı söylemin incelenmesi: İsmet Özel olayı
VEFA CAN KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Sosyolojiİstanbul Şehir ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURULLAH ARDIÇ